Danıştay 4. Daire E.2023/5105 K.2024/7491

Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi ..., ... mevkiinde bulunan ve tamamı Hazineye ait 1.649,51m² yüzölçümlü taşınmazın, 1.253,12 m²'si üzerinde (beton ahşap iskele, beton zemin, yeşil alan, yol) yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 10/12/2004- 09/12/2009 dönemi için davacıdan 496.759,29-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih, E: ..., K: ... sayılı kararda; davacı tarafından ecrimisil ihbarnamesine karşı süresi içinde itiraz edildiğinden ve itiraz hakkında dava tarihi itibarıyla (zımnen değil açıkça) bir karar alınmadığından,

dava tarihi itibarıyla ecrimisil alacağının tahsil edilebilir hâle geldiğinden ve idarî davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gerekli icraî bir işlemin ortaya çıktığından söz edilemeyeceği, bu durumda, davacı adına 496.759,29-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine dair Bodrum Millî Emlâk Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı,

her ne kadar, dava konusu ecrimisil bedelinin terkin edilmesinden sonra ... gün ve ... sayılı yeni bir ecrimisil ihbarnamesiyle aynı yerin fuzulen işgali nedeniyle bu sefer 293.729,63-TL tutarında farklı miktarda ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmiş ise de; bu ecrimisil ihbarnamesinin (kesin ve yürütülebilir hâle geldikten sonra) ayrı ve müstakil bir idarî davaya konu edilmesi gerekmekte olup, ... gün ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenen işbu davanın esasının incelenmesi mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın esasının incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davanın esasının incelenmesi gerektiği, incelenmeksizin ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, ecrimisil alacağının zaman aşımına uğradığı, işgal alanının mevcut kullanımdan fazla belirlendiği, idarece belirlenen ecrimisil bedelinin mevzuata uygun belirlenmediği ve fahiş olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu kararın, yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24. maddesinin (f) bendinde, kararlarda yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği.

31. maddesinde, yargılama giderleri hususunda Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmış; anılan madde ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinin (ğ) bendinde, "vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti" yargılama giderleri arasında sayılmış.

326. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği. 331. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği. 332. maddesinde ise, yargılama giderlerine mahkemece re'sen hükmedileceği belirtilmiştir.

Anılan Kanunun 49. maddesinin birinci fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar. b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." kuralı yer almıştır.

Davanın konusuz kalması, işin esası incelenerek yargılama sonunda verilecek hüküm ve davaya son veren taraf işlemleri dışında, yargılamayı sona erdiren durumlardan biridir. Davanın açılmasından sonra, davanın konusunun kalmadığı veya davacının dava açmaktaki hukukî yararının ortadan kalktığı durumlarda dava konusuz kalır. Bununla birlikte, davanın konusuz kalması durumunda mahkemece yargılama giderleri bakımından yargılamaya devam edilerek, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumunun tespit edilmesi ve bu tespite göre yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekmektedir.

Olayda, dava devam ederken davalı idarece, yüzölçümünde hata yapıldığı anlaşılarak dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin terkin edildiği hususu göz önüne alınıp davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumu değerlendirildiğinde, yargılama giderlerinin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı idare üzerinde bırakılması ve vekille temsil edilen davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, aksi yönde verilen temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet bulunmadığından, düzeltilerek onanması gerekmektedir.