Danıştay 8. Daire E.2023/5120 K.2024/7165

Dava konusu istem: Türk Hava Kurumu Üniversitesi İşletme Fakültesinde hizmet sözleşmesi ile öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin Üniversite Mütevelli Heyetinin ... tarih ve ...sayılı işleminin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının sözleşmesinin yenilenmemesine gerekçe olarak yetkinlik puanının düşük olması ve öğretim üyeliğine yakışmayan tutum ve davranışları gösterilmekteyse de; davacıya düşük puan verilmesinin objektif, somut ve hukuken kabul edilebilir delillerle ortaya konulmadığı, dolayısıyla hakkında verilmiş bir disiplin cezası veya yürütülen bir disiplin soruşturması da bulunmayan davacının, yetkinlik puanının düşük takdir edildiğinden ve öğretim üyeliğine yakışmayan tutum ve davranışları bulunduğundan bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

dava konusu işlem hukuka aykırı olduğundan, işlem nedeniyle yoksun kalınan maddi kayıplarının hesaplanarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının davanın açıldığı 17.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işleme dayanak tespitlerin somut, objektif ve hukuken kabul edilebilir nitelikte olduğu, Değerlendirme Komisyonunun mevzuata uygun teşekkül ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen gerekçeli onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; Türk Hava Kurumu Üniversitesi İşletme Fakültesinde hizmet sözleşmesi ile öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin Üniversite Mütevelli Heyetinin ... tarih ve ...sayılı işleminin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Kanun ek 5. maddesinin 2. fıkrasında; ''Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı yer almıştır.

31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Öğretim elemanları" başlığını taşıyan 23. maddesinde; "Öğretim elemanlarının seçimi, değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademik unvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümlerine uyularak vakıf yükseköğretim kurumunun yetkili akademik organlarınca yapılır. Öğretim elemanlarının atamalarında, devlet yükseköğretim kurumlarındaki atamalarda aranan şartlara ilaveten vakıf yükseköğretim kurumunun akademik yönden gerekli gördüğü şartlar da aranabilir. Vakıf meslek yüksekokullarında özellikle uygulamalı derslerde görevlendirilecek öğretim elemanlarının atanmasında çalışma deneyimine sahip olması gözetilir.

Vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alacak olan akademik ve idari personelin çalışma esasları 2547 sayılı Kanunda devlet üniversiteleri için öngörülen hükümlere tabidir. Bu personelin aylık ve diğer özlük hakları bakımından ise 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

Türk Hava Kurumu Üniversitesi Akademik Personel Performans Ölçme ve Değerlendirme Yönergesi'nin "Amaç ve kapsam" başlığını taşıyan 1. maddesinde; "Bu Yönerge’nin amacı, Türk Hava Kurumu Üniversitesi'nde kadrolu olarak görev yapan öğretim elemanlarının performans düzeyini nesnel esaslara göre belirlenmesi için gerekli usul ve esasları tespit etmektir.

Bu Yönerge’nin uygulanmasıyla akademisyenlerin gerçekleştirmekte olduğu eğitim- öğretim faaliyetlerinin ve bilimsel araştırma çalışmalarının kalitesinin artırılması, böylece Üniversite araştırma çıktılarının nitelik ve niceliğinin geliştirilmesi ile daha nitelikli ve donanımlı öğrenciler yetiştirilmesi amaçlanmaktadır.

Akademik performans düzeyinin bu yönerge hükümleri ile ölçülmesi neticesinde belirlenen performans; ödül kararlarında, sözleşmelerin devamı ve sona erdirilmesinde ölçüt

olarak kullanılacaktır." kuralına yer verilmiş; "Tanımlar" başlığını taşıyan 3. maddesinin (c) bendinde, "Değerlendirme Komisyonu: Rektörlük temsilcisi ile fakülte dekanlarından oluşan komisyon" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yönerge'nin "Akademik performansın hizmete yansıması" başlığını taşıyan 5. maddesinde; "(1) Öğretim elemanlarının sözleşmelerinin yenilenmesinde, akademik puanın en az 300 ve yetkinlik değerlendirme puanının en az 70 olması yanı sıra değerlendirme komisyonunun salt çoğunluğu esas alınır. 300 puanın en az 60 puanı A, B veya C grubundaki aktivitelerden oluşmalıdır.

Rektörlük temsilcisinin aynı zamanda dekanlık görevi olması durumunda tek oy hakkı vardır. Eşitlik durumunda Rektörlük temsilcisinin görüşü dikkate alınır.

(2) Yasayla belirlenmiş süreli kadrolara atanan öğretim üyelerinin sözleşme süresi atandıkları görev ile sınırlıdır. Söz konusu görev süresini tamamlayan veya bu görevden ayrılan öğretim elemanlarının sözleşme sürelerinde bu Yönergede belirtilen esaslar geçerlidir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Türk Hava Kurumu Üniversitesi Akademik Personel Performans Ölçme ve Değerlendirme Yönergesi'ne göre öğretim elemanlarının sözleşmelerinin yenilenmesinde, akademik performansın hizmete yansıması konusunda değerlendirme komisyonunca karar alınması öngörülmüş olup, oluşturulan değerlendirme komisyonunun, rektörlük temsilcisi ile fakülte dekanlarından oluşması gerektiği kurala bağlanmıştır. Türk Hava Kurumu Üniversitesinde.

Hava Ulaştırma, İşletme, Havacılık ve Uzay Bilimleri ile Mühendislik olmak üzere dört fakülte bulunmakta olup, davalı idare tarafından ihdas edilen Türk Hava Kurumu Üniversitesi Akademik Personel Performans Ölçme ve Değerlendirme Yönergesi ile fakülte dekanlarının değerlendirme komisyonuna katılması öngörülmüştür. Bununla birlikte; değerlendirme komisyonunda, rektörlük temsilcisinin aynı zamanda dekanlık görevi bulunması durumunda, tek oy hakkı olduğu anlaşılmıştır.

Olayda; davacının sözleşmesinin yenilenmesinde, akademik performansının hizmete yansıması çerçevesinde değerlendirme yapılması için toplanan değerlendirme komisyonunun dört üyeden oluştuğu, Mühendislik Fakültesi dekan vekilinin, hem komisyon üyesi hem de rektör vekili komisyon başkanı olarak komisyon tutanağında imzasının bulunduğu görülmüştür. Ayrıca tutanakta, Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi dekan vekili ve İşletme Fakültesi dekanı komisyon üyesi olarak yer almakla birlikte, Hava Ulaştırma Fakültesi dekanı ya da vekilinin komisyon toplantısında bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda; davacının akademik performansının hizmete yansıması çerçevesinde değerlendirme yapılması için toplanan değerlendirme komisyonunun, Türk Hava Kurumu Üniversitesi Akademik Personel Performans Ölçme ve Değerlendirme Yönergesine uygun olarak oluşturulmadığı anlaşıldığından, usulüne uygun olarak oluşturulmayan değerlendirme komisyonu raporu sonrası tesis edilen dava konusu işlem bu gerekçe ile hukuka uyarlık taşımadığından, Mahkeme kararının bu kısmı sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunmuştur.

Bununla birlikte; usulüne uygun olarak toplanan değerlendirme komisyonunca anılan Yönergeye göre yapılan değerlendirme sonrası davacının sözleşmesinin yenilenmesi veya yenilenmemesi yönünde karar alınacağı açıktır.

Bu aşamada, iptal kararının hukuksal sonucu olarak şekil unsuru yönünden hukuka aykırı bulunan sözleşmenin yenilenmemesi işlemi ortadan kalkmış olmakla birlikte, idare ile ilgili arasındaki belirli süreli hizmet sözleşmesinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi de bulunmamaktadır.

Sözleşmenin yenilenmemesi işleminin esasına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığından ve belirli süreli hizmet sözleşmesinin süresinin sona ermiş olması nedeniyle ortada bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından, bu aşamada, ilgili bakımından, kesin ve net olarak belirli olmayan parasal ve özlük hak kayıpları hakkında; sözleşmenin yenilendiği varsayımı ile doğrudan bir kabul kararı verilmesi mümkün olmayıp, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemin, şekil unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiş olması nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve özlük haklarının iadesi istemi hakkında, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden, aksi yönde değerlendirme ile verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.