Danıştay 4. Daire E.2023/5365 K.2024/7454

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde bulunan ... parsel nolu Hazineye ait 14.400,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 13.000,00 m²'si üzerine mesken (konut, ahır, etrafı telle çevrili meyve bahçesi) yapılmak suretiyle 01/01/2012-16/06/2016 tarihleri arasında fuzulen işgal edilmesi nedeniyle, 539.460,73 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile bu ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre, taşınmazın yaklaşık 12.500,00 m²'sinin tarım alanı olarak kullanıldığı, 500,00 m²'sinin ev, ahır, geçiş yolu ve avlu şeklinde kullanıldığı,

bu kullanımlar ve kullanımlardan sağlanan fayda dikkate alındığında, ekip biçmek suretiyle kullanılan 2.500,00 m²'lik kısmın yola yakınlığı, büyükşehir ve sanayi bölgelerine yakınlığı hususlarının taşınmazın objektif değerini dolayısı ile de kira bedelini arttırdığı dikkate alınmak suretiyle 2016 yılı için 1 dekar alanın kiralama bedelinin 140,00 TL olarak belirlendiği, belirlenen bu bedelden 12.500 dekar *140,00 TL = 1.750,00 TL; kalan 500,00 m² kullanım alanı için belirlenen aylık 600,00 TL bedelden yıllık 7.200,00 TL bedel belirlenmek suretiyle, işgal alanına karşılık 2016 yılı için (1.750,00 TL + 7.200,00 TL) 8.950,00 TL bedel olduğu,

2016 yılı için belirlenen bedele yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle ecrimisile konu dönem için toplam ecrimisil bedelinin 34.604,76 TL olması gerektiği, idarece belirlenen bedelin 539.460,73 TL olduğu, aradaki farkın yüksek bedel takdir edilmesinden kaynaklandığı anlaşılmakla, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 504.855,97 TL’lik kısmında hukuka uyarlık, 34.604,76 TL’lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 504.855,97 TL’lik kısmının iptaline, 34.604,76 TL’lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdarelerince takdir edilen ecrimisil bedelinin emsal ve rayiç göz önünde bulundurularak belirlendiği, bilirkişi raporu ile belirlenen bedelin çok düşük olduğu, rapora itirazların dikkate alınmadığı, dava konusu işlemlerin mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliğinin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde;

tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde bulunan ... parsel nolu Hazineye ait 14.400,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 13.000,00 m²'lik kısmının mesken (konut, ahır, etrafı telle çevrili meyve bahçesi) olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edilmesi nedeniyle, 01/01/2012-16/06/2016 dönemi için 539.460,73 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ihbarnamenin düzenlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmayacak şekilde ecrimisil tespit ve takdir edileceğinin belirtildiği, idarelerin buna karşılık gelen değerin altında bir ecrimisil isteyemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; Hazineye ait taşınmazın davacı tarafından konut, ahır, etrafı telle çevrili meyve bahçesi olarak kullanıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın emlak vergisine esas değerinin esas alınmadığı anlaşılmakla, taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil belirlenmesi gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, gerek duyulması halinde bilirkişilerden de ek rapor alınarak taşınmazın emlak vergi değerinin araştırılması, emlak vergi değerinin yüzde üçünden az olmayacak şekilde birim bedelin dava konusu döneme yeniden değerleme oranı uyarlanması suretiyle hesaplama yapılarak bir karar verilmesi gerektiğinden, İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.