Danıştay 4. Daire E.2023/5510 K.2024/3223

Dava konusu istem: İzmir ili, Güzelbahçe ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazın 1.156,00 m²'sinin restoran otoparkı, ahşap iskele, açık alanlar olark işgal edildiğinden bahisle 31/12/2016-03/12/2018 tarihleri arasındaki dönem için davacıdan 296.639,65 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu taşınmazın 19/01/2012-30/12/2016 tarihleri arasında restoran otoparkı ve ahşap iskele yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 346.562,73 TL tutarlı ecrimisil düzeltme ihbarnamesine açılan davada ...İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu belirlenen metrekare birim bedelinin dava konusu döneme uyarlanması soncunda, dava konusu işlemin 195.081,18 TL'lik kısmının iptaline, 101.558,47 TL’lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 2012 yılı ve sonrasında gerçekleşen benzer işgaller ve rızaen ödenen ecrimisiller göz önüne alınarak 2013 ve sonrası için yeniden ecrimisil birim bedellerinin belirlendiği. Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9'uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almıştır.

Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan ve 19/06/2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 1. fıkrasında.

"Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü, aynı maddenin 2. fıkrasında. "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibarıyla asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" kurallarına yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, İzmir ili, Güzelbahçe ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazın 624,00 m²'lik kısmının restoran otoparkı, 87,00 m²'sinin ahşap iskele, 445,00 m²'lik kısmının ise açık alanlar olmak üzere toplam 1.156,00 m²'sinin davacı tarafından işgal edildiğinden bahisle 31/12/2016-03/12/2018 tarihleri arasındaki dönem için 296.639,65 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin... tarih ve E:... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, dava konusu işlemde davacı tarafından açık alan olarak kullanılmak suretiyle işgal edildiği belirtilen 445,00 m²'lik kısım yönünden; tespit tutanağında açık alan olarak işgal edilen alanlar üzerinde davacı şirket tarafından ne tür bir tasarrufta bulunulduğunun belirtilmediği,

tespit tutanağı ekinde yer alan ve "B" olarak gösterilen bu açık alanların ne şekilde kullanıldığı hususunda bir açıklama yer almamakla birlikte bu alanın da davacı şirket tarafından kullanıldığı kabul edilerek düzenlenen ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz üzerine yeniden inceleme yapılarak 445,00 m²'lik açık alanın İzmir Büyükşehir Belediyesince inşaa edildiği, davacı tarafından daha evvel masa-sandalye konulmak suretiyle işgal edildiği,

31/12/2016-03/12/2018 sezonu dahil olmak üzere tespit tarihine kadar (17/01/2019) herhangi bir tasarrufta bulunulmadığının tespit edildiği gerekçesiyle davacının söz konusu 445,00 m²'lik alanı işgal etmediği sonucuna varılarak ve keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek görülmeyerek karar verilmiş ise de dosyada yer alan ve krokisinde (B) olarak işaretli dava konusu 445,00 m²'lik Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki deniz dolgu alanıyla ilgili olarak, 31/01/2019 tarihli ecrimisil düzeltme komisyon kararında;

söz konusu taşınmazın 19/01/2012-30/12/2016 tarihleri arasındaki dönemdeki davacının işgali nedeniyle düzenlenen ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz üzerine düzeltme komisyon kararında işgalin kabul edildiği ve düzeltmeyi gerektirir bir husus olmadığının belirtildiği görülmektedir.

Öte yandan, davacının belediyeden kiralamış olduğu restoran binasının yer aldığı ... sayılı parselde yer alan taşınmaz ile krokide C2 ve C3 olarak gösterilen ve davacı tarafından otopark alanı olarak kullanılmak suretiyle işgalli alan dışında dava konusu taşınmaza başka giriş olmadığı, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmaza ulaşımın ve kamunun kullanımının engellendiği açıktır.

Bu durumda, davacıya ait taşınmazın bitişiğindeki kıyı kesiminde kalan 445,00 m²'lik ecrimisile konu taşınmazın etrafının davacı tarafından işgalli olduğu, kamu taşınmazının sanki belli bir parsele özgülenmiş gibi fiili bir durum yaratıldığı görüldüğünden, davacı tarafından kıyıya ulaşımın ve kullanımının engellendiği, taşınmazın bu kısmı yönünden davacının fuzuli şagil olduğunun kabulü gerektiğinden, ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında bu yönüyle hukuki isabet bulunmamaktadır.