Danıştay 4. Daire E.2023/5966 K.2024/3659

2) (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem :Kocaeli İli, İzmit İlçesinde, Belediyenin hüküm ve tasarrufunda bulunan yol ve kaldırımlara davacı şirket tarafından toplam 58 adet olmak üzere kabinet ve menhol konulması suretiyle fuzulen işgâl edildiğinden bahisle 30.01.2016-29.01.2021 tarihleri arasındaki dönem için davacıdan 8.229.066,54-TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı encümen kararı,... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ve ... tarihli, ... numaralı tahakkuk fişinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idare tarafından ecrimisil bedelinin belirlenmesine esas olmak üzere, ... tarih ve ... sayılı yazılarla; ... Pasin Gayrimenkul ve ... Gayrimenkul isimli yerlerden işgale konu 58 adet yere ilişkin 2021 yılı kira getirisinin ne olabileceğine ilişkin görüş sorulması sonrasında, ...

Gayrimenkul tarafından, söz konusu 58 adet yerin kullanım amacının aynı olduğu değerlendirmesiyle her bir yer için aylık 3.900,00-TL kira getirisinin olabileceği, ... tarafından, söz konusu 58 adet yer farklı yerlerde olsa da kullanım amacının aynı olduğu değerlendirmesiyle her bir yer için aylık 3.700,00-TL kira getirisinin olabileceği, ...

Gayrimenkul tarafından ise, söz konusu 58 adet her bir yer için aylık 3.800,00-TL kira getirisinin olabileceğinin bildirildiği, bunun üzerine davalı idarece 3 ayrı yerden gelen aylık kira getirilerinin ortalaması alınıp, 58 adet yerin her biri için aylık 3.800,00-TL ecrimisil bedeli belirlenerek işgale konu 30/01/2016-29/01/2021 dönemine ilişkin 8.229.066,54-TL tutarında ecrimisil hesaplamasının yapıldığı, davalı idarece anılan Gayrimenkul ofislerinden başkaca yerlerden kıymet takdirine esas olmak üzere araştırma yapılmadığı, işgale konu 58 adet yerin konumlarının ve alanlarının birbirinden farklı olduğu,

idarece işgale konu yerlerin konumlarına göre gelir getirici özellikleri yönünden hukuki denetime elverişli somut herhangi tespit içermeyen yukarıda yer verilen yerlerden alınan görüşlerle yetinilerek ecrimisil hesaplamasının yapıldığı görüldüğünden, uyuşmazlığa konu ecrimisil tutarının Yönetmelikte belirlenen esas ve ölçütlere göre araştırma ve inceleme yapılmadan hesaplandığı anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda; iletişim kabinetlerinin bir kısmının belediyenin tasarrufunda bulunduğu, bir kısmının ise imar planında konut, ticaret ve ilköğretim alanında kaldığı, buralarda belediyenin hissesinin bulunmadığı, tapuda şahıslar adına kayıtlı olduğu, bir kısmının ise sorumluluğunun Büyükşehir Belediyesine ait olduğu, diğer yandan, idare tarafından kabinet ölçümlerinin bir kısmının hatalı yapıldığı,

bu itibarla söz konusu unsurlar düşüldükten sonra dava konusu taşınmazın özellikleri, çevrenin sosyo-ekonomik yapısı, taşınmazın konumu, büyüklüğü, işgalci tarafından kullanım şekli, ulaşım imkanları, altyapı durumu, belediye hizmetlerinden yararlanma durumu, emlak vergi değeri, taşınmazın işgalden önce getirebileceği muhtemel geliri, serbest piyasadaki kira rayiç değerleri, kesinleşmiş yargı kararları, ilgili kurum ve bilirkişilerden alınan görüşler, ecrimisile yol açan koşulları,

hak ve nefaset kuralları ile değerine etki eden tüm diğer özellikler dikkate alınarak dava konusu tesisler için 3.663.439,72-TL ecrimisil istenilebileceğinin belirtilmiş olduğu dikkate alındığında, 8.229.066,54-TL tutarındaki dava konusu işlemlerin 3.663.439,72-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 4.565.626,82-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ecrimisil istenilmesine ilişkin dava konusu işlemlerin 4.565.626,82-TL'lik kısmının iptaline, davanın 3.663.439,72-TL'lik kısım yönünden ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, fuzuli işgalin söz konusu olmadığı, mülga 406 sayılı Kanunun 12. ve 14. maddeleri uyarınca elektronik haberleşme altyapısını ve bunları destekleyici ekipmanları geçirme haklarının bulunduğu, bu hakkın 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun yürürlüğe girmesi üzerine, anılan kanunun “uygulama” başlıklı geçici 1/1 maddesinde yer alan hükümle de korunduğu,

bu nedenle kurulumu mülga kanun döneminde tamamlanan veya sonrasında yapılan saha dolaplarının tespiti için içerisinde elektronik mühendislerinin de olduğu bilirkişi heyetinden rapor alınarak işgalin olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği, anılan Kanundan sonra yapılan kabinet ve menholler için Geçiş Hakkı Yönetmeliği kapsamında kaldığından bahisle geçiş ücreti ödendiği, bu şekilde geçiş hakkı ödenildiği tespit edilen 10 adet saha dolabı olduğu,

aksi durumda belediyelere milyarlarca lira ödeme yükümlülüğünün doğacağı, hizmet sunumunda aksama olacağı, sadece Kocaeli İli'nde iki bin civarında Türkiye'de ise yüz bin civarında saha dolabı olduğu düşünüldüğünde çok büyük rakamlarla muhatap olunacağı, ayrıca dava konusu işlemi düzenleme yetkisini hazinede olması gerekirken belediye tarafından ecrimisil istenilmesinin de hukuka aykırı olduğu, her taşınmaz için ayrı ayrı taşınmaz tespit tutanağı düzenlenmediği, bu durumun dava konusu işlemin usule de aykırı olduğunu gösterdiği, bilirkişilerin işgal alanı ile birim bedeli tespitinin ve sonucunda yapılan ecrimisil hesabının hatalı olduğu,

belediyelerin özel mülkünde olmayan yerden ecrimisil alamayacağı belirtilerek temyize konu kararın redde ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, hükme esas alınan bilirkişi raporunda 12 adet taşınmazın belediye hüküm ve tasarrufunda olmadığından, 5 adet taşınmazın da doğru alan tespiti yapılmadığından bahisle ecrimisil hesabına dahil edilmemesinin hatalı olduğu, ayrıca mülga 406 sayılı Kanunda davacıya verilen tek imtiyazın yer altı veya üstünden kablo geçirmek olduğu, davaya konu ecrimisililn ise yer altından geçirilen kablolardan dolayı değil de kaldırımlardaki saha/iletişim dolaplarının işgal ettiği alanlardan dolayı istenildiği, 2020 yılında yapılan dzüenlemelerle kazı yapılmasına ruhsat verme işinin ilçe belediyelerine verildiği,

bunlardan gelir elde etme hakkının da ilçe belediyelerinde olduğu, davacı ile Büyükşehir Belediyesi arasındaki kira ilişkisinin yer altı kablosunu kapsadığı, saha dolaplarını kapsayan bir kira sözleşmesinin bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından; cevap verilmemiştir. Davalı idare tarafından; davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.