Danıştay 4. Daire E.2023/6581 K.2024/4157

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince işin gereği görüşüldü:

Karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın düzeltilmesini gerektirecek nitelikte görüldüğünden, Danıştay İkinci Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına karar verilerek, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına temyiz başvurusu yeniden incelendi:

Bakılmakta olan davanın, İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parselde yer alan mülkiyeti Hazineye ait taşınmazın 856,02 m²'lik kısmının dört katlı betonarme bina ve bahçe yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 25/09/1998 - 26/11/2007 tarihleri arası dönem için 60.224,40-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, ecrimisil idarece tespit edilir ve Yönetmelikte belirtilen komisyonca karara bağlanır." hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına, işgalcinin kusurlu olup olmadığına ve taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekline bakılmaksızın idarenin bu taşınmazdan işgalden önceki haliyle elde edebileceği muhtemel gelir esas alınır.

Ecrimisilin tespitinde aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." düzenlemesi yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden. Danıştay bozma kararı üzerine Mahkemesince yeniden bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, 26/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda taşımazın tamamının davacı tarafından kullanıldığı, taşınmazın mevkii, konumu, yüzölçümü, diğer teknik verileri, mevcut kullanımı, idarece arsa olarak kiralanabilme durumu, getirebileceği kira miktarı, günün ekonomik koşulları, ticari sirkülasyonu, ecrimisil tespitine artı ve eksi yönde etken veriler,

somut olmayan alım satım değerleri birlikte değerlendirilerek 15/04/2010 tarihli raporda 2007 yılı için belirlenen aylık 170-TL'den yıllık 2.040,00-TL ecrimisil bedelinin geçerli olduğunun belirtilerek 2007 yılı için 2,38 TL/m² birim bedelin esas alındığı ve bu bedel üzerinden yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle ecrimisil bedeli tespit edildiği, Mahkemesince de bu bedel üzerinden hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Ecrimisilin işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır.

Nitekim, İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ... Mahallesi ve ... Mahallesinde yer alan taşınmazlara ilişkin olarak açılan davalar incelendiğinde; ... İdare Mahkemesinin E... sayılı (davacı ...) dosyasında 2007 yılı birim bedeli 8,37-TL/m²; ... İdare Mahkemesinin E.... sayılı (davacı İsmail Gül) dosyasında 2007 yılı birim bedeli 8,37- TL/m²;

... İdare Mahkemesinin E.... sayılı (davacı ...) dosyasında 2007 yılı birim bedeli 8,37 TL/m²;

... İdare Mahkemesinin E.... sayılı (davacı ...) dosyasında 2007 yılı birim bedeli 8,37 TL/m²; ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı (davacı ...) dosyasında 2010 yılı birim bedeli 10,13 TL/m² olarak hesaplandığı görülmektedir.

Buna göre, mahkemece 2007 yılı için 2,38 TL/m² birim bedelin alınmasının çok düşük olduğu, emsal rayicin çok altında kaldığı açıktır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince dava konusu taşınmazın bulunduğu ... Mahallesinde işgal edilen benzer nitelikteki taşınmazlar için belirlenen ecrimisil bedelleri, mezkur taşınmazların 6292 sayılı Kanun'un 2/B maddesi kapsamında yapılan satış bedelleri, taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörler dikkate alınmak suretiyle, işgal döneminde davacıdan istenebilecek ecrimisil bedelinin belirlenmesi ve buna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen Mahkeme kararının iptale ilişkin kısımlarında hukuki isabet bulunmamaktadır.