Danıştay 4. Daire E.2023/6648 K.2024/28

Dava konusu istem: İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren ... adlı davacıya ait işletmenin; işyeri açma ve çalışma ruhsatının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca iptal edilmesine ilişkin Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile söz konusu işyerinin mühürlenmesine ilişkin 15/06/2019 tarihli tutanağın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait işletmede var olduğu iddia edilen mevzuata uygun olmayan noksanlık ve hataların giderilmesine ilişkin olarak 15 gün süre verilmeden ve bu süre sonunda bu noksanlık ve aykırılıkların devam ettiği tekrar saptanmadan davacıya ait işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve işyerinin mühürlenmesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işyerinde defalarca tutanak tutulduğu, davacıya ayrıca süre verilmesinin zorunlu olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının değişik gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir." hükmü bulunmaktadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13/1. maddesinde "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır." hükmü bulunmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden. İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren ... adlı davacıya ait işletmede Büyükçekmece İlçe Emniyet Müdürlüğünün 17/03/2018 ve 04/11/2018 tarihli tutanaklarıyla söz konusu işyerinde açılış kapanış saatlerine riayet edilmediği tespit edilmiş, ayrıca, anılan işyerinde adli suçlar işlendiği ve bunların artarak devam ettiğinin davalı idareye bildirilmesi üzerine.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine karar verilmiş ve davacı tarafından anılan işlemler ile işyerinin mühürlenmesine ilişkin 15/06/2019 tarihli tutanağın iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

Yukarıda anılan mevzuatın ve dava konusu işlemin birlikte değerlendirilmesinden; davalı idarece ruhsat iptaline gerekçe olarak İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi gösterilmekte ise de, anılan maddede işyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesine ilişkin prosedüre işâret edilmiş, iş yerine ruhsat verilmesi için lâzım gelen zorunlu unsurlardaki noksanlıklara ilişkin düzenleme yapılarak yaptırımı ortaya konulmuştur. Dolayısıyla dava konusu işlemin sebebi olan "iş yerinin açılış ve kapanış saatlerine uyulmaması" ve "asayişe müessir olayların meydana gelmesi" fiilinin bu madde kapsamında müeyyidelendirilmesine olanak bulunmamaktadır.

Bu bağlamda,1608 sayılı Kanunun 1. maddesinde Belediye mevzuatı ile men edilen işleri yapanlara idari para cezası ve "yasaklanan faaliyetin men'ine" karar verileceğinin düzenlendiği görülmekte olup, dava konusu "iş yerinin açılış ve kapanış saatlerine uyulmaması" ve "asayişe müessir olayların meydana gelmesi" fiilleri ruhsat iptalini gerektiren bir sebep olarak sayılmamıştır.

Bu durumda, davacıya hukuka aykırı olan fiili sebebiyle ancak ilgili kanunlarda öngörülen idari yaptırımın uygulanması gerekmekte iken, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek, iş yerinin mühürlenmesinde hukuka uyarlık; İdare Mahkemesince, davacıya İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde düzenlenen süre verilmeden ruhsat iptali yapılmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında gerekçe yönünden hukuki isabet bulunmamaktadır.