Danıştay 4. Daire E.2023/6658 K.2023/6484

Dava konusu istem: Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, No:… adresinde "..." unvanıyla faaliyet gösteren "Form Tutma ve Vücut Geliştirme Salonu" ruhsatlı işyerindeki gürültünün yasal sınırları içerisinde olduğuna ilişkin önlemlerin alındığına dair herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilmediğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Süleymanpaşa Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; işyerinde 24/10/2018 tarihinde yapılan ses seviyesi desibel ölçümlerinde işyerinden kaynaklı gürültü seviyesinin yasal sınırlar üzerinde olduğu sabit ise de, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in anılan 13. maddesinin 2. fıkrası gereğince bu hususa ilişkin gerekli önlemlerin alınması amacıyla davacıya tanınan onbeş günlük süre sonunda yeniden denetim yapılarak işyerinden kaynaklı gürültü seviyesinin yasal sınırlar üzerinde olup olmadığının tespiti gerekirken,

bu yönde herhangi bir tespit yapılmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine yönelik olarak tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; işyerindeki gürültünün müzik yayınından kaynaklandığı, işyerinin faaliyet konusu dikkate alındığında müzik yayının, faaliyetin zorunlu ve bütünleyici bir parçası olmadığı, gürültüye sebebiyet veren müzik yayının 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca işlem tesis edilerek sonlandırılması olanağı bulunduğu halde, uyuşmazlığın İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi kapsamında değerlendirilmesi suretiyle işyerinin ruhsatının iptaline gidilmesinde mevzuata uygunluk bulunmadığı belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşyerinde müzik yayının zorunlu olduğu, birçok aktivite yapıldığı, işyerine onbeş günlük süre verildiği, müzik setinin mühürlenmesi ya da başka bir şekilde müzik yayınına son verilmesinin mümkün olmadığı, gürültü seviyesine ilişkin raporun ruhsat sahibi tarafından idarelerine sunulması gerektiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 6. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten

itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesi getirilmiştir.

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 14. maddesinde, "26/4/2006-5491/11 md.) Kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde ilgili yönetmeliklerle belirlenen standartlar üzerinde gürültü ve titreşim oluşturulması yasaktır.

Ulaşım araçları, şantiye, fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları ve konutlardan kaynaklanan gürültü ve titreşimin yönetmeliklerle belirlenen standartlara indirilmesi için faaliyet sahipleri tarafından gerekli tedbirler alınır.", 15. maddesinde, "(Değişik: 26/4/2006-5491/12 md.) Bu Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan yönetmeliklere aykırı davrananlara söz konusu aykırı faaliyeti düzeltmek üzere Bakanlıkça ya da 12 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca denetim yetkisinin devredildiği kurum ve merciler tarafından bir defaya mahsus olmak üzere esasları yönetmelikle belirlenen ve bir yılı aşmamak üzere süre verilebilir.

Faaliyet; süre verilmemesi halinde derhal, süre verilmesi durumunda, bu süre sonunda aykırılık düzeltilmez ise Bakanlıkça ya da 12 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca denetim yetkisinin devredildiği kurum ve merciler tarafından kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz olarak durdurulur. Çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike yaratan faaliyetler ile çevre izni veya çevre izin ve lisansı olmayan faaliyetler süre verilmeksizin durdurulur.

Çevresel Etki Değerlendirmesi incelemesi yapılmaksızın başlanan faaliyetler Bakanlıkça, proje tanıtım dosyası hazırlanmaksızın başlanan faaliyetler ise mahallin en büyük mülkî amiri tarafından süre verilmeksizin durdurulur.

"Süre verilmesi ve faaliyetin durdurulması, bu Kanunda öngörülen cezaların uygulanmasına engel teşkil etmez." hükmü yer almıştır.

Olay tarihinde yürürlükte olan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'nin 26. maddesinin (b) bendinde, "Gürültüye hassas kullanımların bitişiğinde, alt ve üstünde faaliyetini sürdüren; kamu kurum ve kuruluşları, ticari kuruluşlar, hizmet binaları, spor tesisleri, tabanca ve tüfek poligonları, alışveriş merkezleri, tedavi merkezleri, halı ve oto yıkama yerleri, depolama tesisleri, matbaalar, atölye ve imalathane ve benzeri gibi diğer gürültülü yapı ve alanlardan hassas kullanımlara iletilen gürültü seviyesi yapı içinde Leq gürültü göstergesi cinsinden ölçülen mevcut arka plan gürültü seviyesini 5 dBA'dan fazla aşamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyeri için 15/05/2018 tarihinde "form tutma ve vücut geliştirme salonu" ruhsatı düzenlendiği, işyerinin faaliyeti nedeniyle gürültüye sebebiyet verdiği yönündeki aynı binada oturan kişli tarafından davalı idareye başvuru üzerine, işyerinde 24/10/2018 tarihinde gürültü ölçümü yapıldığı, ölçüm sonucunda düzenlenen 26/10/2018 tarihli raporda gürültünün işletmenin müzik faaliyetinden kaynaklandığı belirtilerek hesaplanan kaynak gürültü düzeyi ile ölçülen arka plan gürültü düzeyi arasındaki farkın mevzuatta öngörülen sınırın üzerinde olduğunun belirlendiği,

davalı idarenin 05/12/2018 tarih ve 2872 sayılı yazısı ile işyerindeki gürültü düzeyinin mevuzatta öngörülen sınır içerisinde kalması hususunda gerekli önlemlerin alınması için davacıya onbeş gün süre verildiği, söz konusu yazının 07/12/2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiği,

süre sonunda düzenlenen 24/12/2018 tarihli tutunak ile şikayete konu gürültü düzeyinin yasal sınırları içerisinde olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge veya Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığın Çevre Korumu ve Kontrol Daire Başkanlığından uygunluk yazısı getirilmediğinden bahisle … tarih ve … sayılı işlem ile davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşılmıştır.

Buna göre, davacıya ait işyerindeki gürültünün müzik yayınından kaynaklandığı, gürültüye sebebiyet veren faaliyetin, 2872 sayılı Kanun uyarınca işlem tesis edilmesi suretiyle sonlandırılması olanağı bulunduğu halde, anılan yaptırımları aşacak şekilde ruhsat iptaline ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince verilen kararda ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.