Danıştay 4. Daire E.2023/6926 K.2023/7135

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Antalya ili Manavgat ilçesi, ... Mahallesi, …, No:… adresinde bulunan işyeri için masaj salonu faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Manavgat Belediye Başkanlığının … tarih … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının eşi ile birlikte daha önce işlettiği aynı faaliyet konusunu içeren iş yeri hakkında fuhşa teşvik, aracılık veya zorlama suçundan işlem yapılması sebebiyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinde bulunan kişinin davacı ... olduğu, davacının eşiyle ilgili iddiaların, cezaların şahsiliği ilkesi gereği dava konusu işlemin tesisine gerekçe olamayacağı, kaldı ki davacının eşinin fuhşa teşvik, aracılık veya zorlama suçundan yargılandığı davada ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla beraat ettiği görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Yönetmelik hükümlerine göre şartları eksiksiz olarak sağlasa bile kolluk tarafından olumsuz görüş bildirilen işyerlerine ruhsat verilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu'nun 7. maddesinde, "kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathane; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri;

internet kafeler ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır... Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır.

İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır." hükmüne yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "... f) Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyerini, g) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler;

kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri, ... ifade eder." düzenlemesine, "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde.

"İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: (...) d) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması, (...)" düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri incelendiğinde, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan iş yerleri olduğu ve Kanun ve Yönetmeliğin sistematiği gereği şu beş kategoride ele alındığı anlaşılmaktadır:

1) otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri;

2) gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler;

3) sinema, kahvehane ve kıraathaneler;

4) kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri;

5) internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerler

Yukarıdaki kategorilendirmede 3 ve 4 numaralı kısımlarda işyerlerinin ismen açıkça belirtilerek sayıldığı, 1, 2 ve 5 numaralı kısımlarda ise bazı işyerlerinin açıkça sayıldığı ancak ilgili kategorinin bu sayma ile sınırlı olmadığını ifade etmek için de "ve benzeri yerler" şeklinde ifadelerin kullanıldığı görülmüştür.

Buna göre bir işyerinin umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden biri olduğunun kabulü için ya bu işyerinin açıkça umuma açık ve istirahat yerleri arasında belirtilmesi ya da açıkça ismen zikredilmese de benzer nitelikteki işyerlerinin umuma açık istirahat ve eğlence yerleri arasında sayılmış olması gerekmektedir.

Bu çerçevede, umuma açık istirahat ve eğlence yerleri arasında açıkça belirtmeyen işyerleri, şu üç tür işyerine benzer ise umuma açık istirahat ve eğlence yeri kabul edilecektir: maddede sayılanlara benzer konaklama yerleri; maddede sayılanlara benzer içkili yerler; maddede sayılan internet salonları, lunapark ve sirk benzeri yerler.

Masaj salonları ise mevzuatta açıkça umuma açık istirahat ve eğlence yerleri arasında sayılmadığı gibi sayılanlara benzer konaklama yerleri, içkili yerler, internet salonları, lunapark ve sirk benzeri yerler kapsamında da olmadığı, bu nedenle masaj salonunun umuma açık istirahat ve eğlence yeri niteliğinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan yine mevzuat hükümleri incelendiğinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olmasının yalnızca umuma açık istirahat ve eğlence yerleri için arandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda masaj faaliyet konulu işyeri umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden olmadığından işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için kolluk görüşünün alınmasına gerek bulunmadığından, kolluğun olumsuz görüş vermesi nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.