Danıştay 4. Daire E.2023/6933 K.2023/6079

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Eskişehir ili, Tepebaşı İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:36/E adresinde "unlu mamüller imalat ve satış" ruhsatlı işyerinde ekmek satışı izni verilmesi talebiyle yapılan başvurunun Tepebaşı Belediyesi Zabıta Uygulama Yönetmeliği'nin 47. maddesinin 2. fıkrası uyarınca "ekmek satışının yalnızca bakkal ve marketlerde yapılabileceği" yönüdeki hükmü uyarınca reddine ilişkin Tepebaşı Belediye Başkanlığının … tarih ve E…. sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E: …, K: .. sayılı kararda; unlu mamul üretimi yapan fırınların da ekmek fırınlarının ve fırınların tabi olduğu hükümlere tabi tutulmasına ilişkin düzenlemeden hareketle, ana faaliyet konusu pasta-börek-tatlı imal ve satışı olan davacıya ait iş yerinde ayrıca ekmek satışına izin verilmesi istemiyle yapılan başvurunun, anılan işyerinin "fırından başka yer" olarak nitelendirilmesi suretiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; ekmek fırınlarının ekmek imalatına ilişkin belirtilen özelliklere sahip olması gerekmekte olup davacının ruhsatının ise pasta, tatlı, börek, imal ve satışına ilişkin olup ekmek fırını olmayacağı açık olduğundan, Tepebaşı Belediyesi Zabıta Uygulama Yönetmeliği hükmü uyarınca, belirtilen ürünlerin imal ve satışı dışında ekmek satışına izin verilmemesine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davalı idarenin istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İstinaf kararının hukuka aykırı bulunması halinde etki alanının oluşturacağı zararın artacağı, ülkemizde de etkileri çalışma ve ticari hayatı olumsuz etkileyen korona virüs pandemisi sürecinde katlanarak artacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Unlu mamüller imalat ve satış ruhsatı bulunan işyerinde ekmek satışına izin verilmesine yönelik başvurunun, davalı idare tarafından İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 10. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekirken, Zabıta Uygulama Yönetmeliği'ne göre işlem tesisinde hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyelerin yetkileri ve imtiyazları" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, "Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek" belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 1. maddesinde, kanunun amacının, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmelere, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu belirtilmiş.

3. maddesinde, "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler" 4. maddesinde, "İznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı" belirtilmiştir.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikt'e belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı,

işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı. "Birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerleri" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında, adresi ve işleticisi aynı olan ve birden fazla faaliyet konusu bulunan işyerlerine, ana faaliyet dalı esas alınarak tek ruhsat düzenleneceği, talî faaliyet konularının ruhsatta ayrıca belirtileceği düzenlenmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; işyerinde unlu mamüller imalat ve satış ruhsatı bulunan davacının, ekmek satışına izin verilmesi talebiyle yaptığı başvurunun Tepebaşı Belediyesi Zabıta Uygulama Yönetmeliği uyarınca reddedildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının ekmek satışına yönelik başvurusunun, yukarıda yer verilen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekirken, Zabıta Uygulama Yönetmeliği uyarınca incelemesinde hukuka uygunluk görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararda isabet görülmemiştir.