Danıştay 4. Daire E.2023/7284 K.2024/716

Dava konusu istem: Bursa ili, Osmangazi İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde, III. Sınıf Gayri Sıhhi Müessese ruhsatı ile "unlu mamul ve pastacılık ürünleri imalatı ve satış yeri" olarak faaliyet gösteren işyerinin, faaliyet konusu dışında ekmek üretimi yapıldığından bahisle işyerinin aykırılık ve noksanlıkların giderilinceye kadar kapatılması ile 1608 sayılı Kanun ve Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca 392,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Osmangazi Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; işyerinde 10/09/2020 ve 28/09/2020 tarihlerinde yapılan denetimlerde davacının ruhsat hilafına ekmek üretimine devam ettiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışına taşılmak suretiyle faaliyet gösterildiği ve davalı idarece yalnızca bu faaliyetin sona erdirilmesi olanağı bulunmasına rağmen, işyerinin kapatılmasına yol açacak şekilde işlem tesis edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşyerinin bulunduğu binanın bitişik nizam olduğu ve ekmek imalatı için özel yapı şartlarını taşımaması nedeniyle ekmek imalatına müsaade edilmediği, dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davaya konu işyerinde on sekiz yıldır sağlık ve hijyen kurallarına göre denetlendiği, taze ve sıcak ekmek üretilerek tüketicilerin tedarikine sunulduğu, işyerinde ekmek üretimi yapılmasının ilgili mevzuat düzenlemelerine uygun olduğu, unlu mamuller ve ekmek üretiminin birbirinden ayrılamaz olduğu, kuru, yaş pasta ve türevlerinin üretilip sıcak ve taze olarak tüketiciye sunulduğu, işyerinde ekmek üretilemeyeceği iddiasıyla tüm işletmenin kapatılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı, mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile işyerinin kapatılması işlemine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması; kısmen kabulü ile kararın idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesine göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği, bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebileceği,

belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebileceği, emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceği, bu madde hükümlerinin ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanacağı öngörülmüştür.

Diğer taraftan; Osmangazi Belediye Başkanlığı Emir ve Yasakları Uygulama Yönetmeliğinin, Belediyenin Ruhsatına Tabi İşyerlerinin Uyması Gerekli Kurallar başlıklı 14. maddesinde "İşyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen faaliyet ile tali faaliyetleri dışında ruhsatına aykırı işleri yapmak yasaktır." düzenlemesine; "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde ise, "Bu yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Temyiz istemine konu kararın, dava konusu encümen kararının işyerinin ruhsata aykırılık ve noksanlıkların giderilinceye kadar kapatılmasına ilişkin kısmı yönünden;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dava konusu encümen kararının, işyerinde faaliyet konusu dışında ekmek üretildiğinden bahisle davacıya verilen 392,00 TL idari para cezasına ilişkin kısmına gelince;

Dava konusu uyuşmazlıkta, unlu mamul ve pastacılık ürünleri imalatı ve satış yeri faaliyet konulu ruhsatı bulunan işyerinde ruhsat konusu dışında ekmek üretildiğinin tespiti üzerine, 29/11/2019 tarihli işlem ile ruhsata aykırı faaliyetin sonlandırılması için davacıya onbeş gün süre verildiği, 10/09/2020 ve 28/09/2020 tarihlerinde yapılan denetimlerde, verilen süreye rağmen, davacının ruhsat hilafına ekmek üretimine devam ettiği hususunun sabit olduğu dikkate alındığında, Encümen kararının 392,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık, bu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden; unlu mamul ve pastacılık ürünleri imalatı ve satış yeri faaliyet konulu ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinde ruhsat konusu dışında ekmek üretildiği tespiti üzerine 29/11/2019 tarihli işlem ile ruhsata aykırı faaliyetin sonlandırılması için davacıya onbeş gün süre verildiği, akabinde 10/09/2020 ve 28/09/2020 tarihlerinde yapılan denetimlerde, verilen süreye rağmen davacının ruhsat hilafına ekmek üretimine devam ettiği hususunun sabit olması nedeniyle davalı idarece işyerinin ruhsata aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar kapatılmasına karar verildiği görülmektedir.

Mahkemece, her ne kadar işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışına taşılmak suretiyle faaliyet gösterildiği ve davalı idarece yalnızca bu faaliyetin sona erdirilmesi olanağı bulunmasına rağmen işyerinin kapatılmasına yol açacak şekilde işlem tesis edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; işyerinin bulunduğu binanın bitişik nizamda olduğu, ekmek imalatı için özel yapı şartlarını taşımadığı, davacı tarafından mevcut işyerinde onsekiz yıl boyunca sağlık ve hijyen kurallarına uygun taze ve sıcak ekmek üretilerek tüketicilere sunulduğu,

ekmek üretiminin ilgili mevzuata uygun olduğu, unlu mamüller ve ekmek üretiminin birbirinden ayrılamaz olduğu, işyerinde ekmek üretilemeyeceği iddiasıyla tüm işletmenin kapatılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı iddiasında bulunulduğu görülmüştür.

Bu durumda davalı idarece, işyerinin davacının ruhsat konusu unlu mamul ve pastacılık ürünleri imalatı faaliyetine devam edebilmesinin mümkün olup olmadığının işyerinde yapılacak keşif ve gerekirse bilirkişi incelemesi sonucu açıklığa kavuşturularak karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, eksik inceleme ile hüküm kurulan temyiz konusu kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının; işyerinin ruhsata aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar kapatılması işleminin iptaline yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

Dosyanın incelenmesinden; unlu mamul ve pastacılık ürünleri imalatı ve satış yeri faaliyet konulu ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinde ruhsat konusu dışında ekmek üretildiği tespiti üzerine 29/11/2019 tarihli işlem ile ruhsata aykırı faaliyetin sonlandırılması için davacıya onbeş gün süre verildiği, akabinde 10/09/2020 ve 28/09/2020 tarihlerinde yapılan denetimlerde, verilen süreye rağmen davacının ruhsat hilafına ekmek üretimine devam ettiği hususunun sabit olması nedeniyle davalı idarece işyerinin ruhsata aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar kapatılmasına karar verildiği görülmektedir.

Mahkemece, her ne kadar işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışına taşılmak suretiyle faaliyet gösterildiği ve davalı idarece yalnızca bu faaliyetin sona erdirilmesi olanağı bulunmasına rağmen işyerinin kapatılmasına yol açacak şekilde işlem tesis edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; işyerinin bulunduğu binanın bitişik nizamda olduğu, ekmek imalatı için özel yapı şartlarını taşımadığı, davacı tarafından mevcut işyerinde onsekiz yıl boyunca sağlık ve hijyen kurallarına uygun taze ve sıcak ekmek üretilerek tüketicilere sunulduğu,

ekmek üretiminin ilgili mevzuata uygun olduğu, unlu mamüller ve ekmek üretiminin birbirinden ayrılamaz olduğu, işyerinde ekmek üretilemeyeceği iddiasıyla tüm işletmenin kapatılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı iddiasında bulunulduğu görülmüştür.

Bu durumda davalı idarece, işyerinin davacının ruhsat konusu unlu mamul ve pastacılık ürünleri imalatı faaliyetine devam edebilmesinin mümkün olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturularak karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, eksik inceleme ile hüküm kurulan temyiz konusu kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının; işyerinin ruhsata aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar kapatılması işleminin iptaline yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği görüşü ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.