Danıştay 4. Daire E.2023/7302 K.2023/7251

Dava konusu istem: Hatay ili, Arsuz ilçesi, …Mahallesi, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan dava dışı üçüncü kişiye ait işletmeye verilen 'motosiklet tamiri' faaliyet konulu … tarih ve … sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ile 'oto yıkama' konulu … tarih ve … sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dışı … tarafından, söz konusu iş yerinin faaliyete girmeden gerekli prosedürler yerine getirilmek suretiyle faal olarak çalıştırılmaya başlanıldığı, yetkili birimlerce yapılan denetimlerde olumsuz tespitlere rastlanılmadığı, Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı'nca 04/07/2019 tarihinde yapılan denetimlerde tutulan çevre denetim tutanağında da belirtildiği üzere, adı geçen iş yerinin gürültü seviyesinin, yönetmelikte belirtilen sınır değerinin altında kaldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; oto yıkama ve motosiklet tamiri faaliyet konulu ruhsatlarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işyerinden kaynaklanan gürültü nedeniyle evinde ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyize konu kararın gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihlerde yürürlükte bulunan haliyle, "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde 60 (altmış) ve vergi mahkemelerinde 30 (otuz) gün olduğu; bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı hükmüne.

"Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hükmüne.

"İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde; ilgililerin, haklarında, idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği ve 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılarak, bu altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilecekleri.

"Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde; idari dava açmadan önce ilgililerin, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde isteyebileceği ve bu başvurunun, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durduracağı, 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı ve isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde, dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı.

14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde; dilekçelerin süre aşımı yönünden inceleneceği, aynı maddenin 6. fıkrasında. 3. fıkrada belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise; davada, süre aşımı bulunması halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Yukarıda aktarılan hükümler uyarınca; idari davalarda dava açma süresinin başlangıç tarihi; idari işlemin tebliğ, yayın veya ilan tarihidir. Ancak yasada öngörülen bu durumların söz konusu olmadığı hallerde, ilgililerin dava konusu işlemi öğrenme tarihinin iyiniyet kuralları çerçevesinde, olayın özelliği ve niteliği gözönünde tutulmak suretiyle yargı organınca belirleneceği kuşkusuzdur.

İdari işlemin usulüne uygun tebliği ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkiler.

Bu anlamda; bir idari işlemin iptali istemiyle açılan davada usul ve esas yönünden hukuki denetim yapılabilmesi; işlemin içeriğinin tebliğe veya duyuruya ilişkin olarak düzenlenen belgeden kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıkça anlaşılabilmesi halinde mümkündür.

Dava dosyasının incelenmesinden. Hatay ili, Arsuz ilçesi,.

Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazda ve davacının konutunun yanında yer alan, dava dışı üçüncü kişiye ait işletmede, "şikayet" üzerine yapılan 08/09/2018 tarihli denetimde işyerinin ruhsatının bulunmadığının tespit edilerek, ruhsat alması için ikaz edildiğinin tutanağa bağlandığı ve müteakiben … tarih ve … sayılı, 'motosiklet tamiri' faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği; davacının, 28/03/2019, 28/05/2019 ve 26/06/2019 tarihli dilekçeleriyle davalı idareye başvurarak, işyerinde, ruhsatsız şekilde oto yıkama faaliyetinde bulunularak, çevre ve gürültü kirliliğine neden olunduğu,

anılan faaliyetten men edilmemesi halinde yetkililer hakkında suç duyurusunda bulunulacağının belirtildiği; idare yetkililerince yapılan 04/07/2019 tarihli Çevre Denetim Tutanağı ile 11/07/2019 tarihli Komisyon raporlarından sonra ise, işyeri için 'oto yıkama' faaliyet konulu … tarih ve … sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği; davacının, 15/08/2019 tarihli idari başvurusuyla, yukarıda belirtilen 26/06/2019 tarihli dilekçesine atıf yapılarak, işlem yapılıp yapılmadığı, işyerine "oto yıkama" ruhsatı düzenlenip düzenlenmediği hususlarında tarafına bilgi verilmesinin istenildiği;

idarenin 18/09/2019 tarihli cevabında ise, 04/07/2019 tarihli Çevre Denetim tutanağına göre, işyerinin ruhsatının bulunduğu ve gürültü ölçümünün sınır değerleri aşmadığının tespit edildiğinin belirtilerek anılan denetim tutanağının örneğinin yazıya eklendiği; davacının, işyeri yetkilisi hakkında, çevre kirliliğine neden olmak suçunu işlediğinden bahisle 10/10/2019 tarihinde,.

Cumhuriyet Başsavcılığına şikayetçi olduğu ve temyizen incelenmekte olan davanın ise, 03/12/2019 tarihinde; motosiklet tamiri ve oto yıkama faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptali istemiyle açıldığı, ancak gerek dava dilekçesinde ve gerekse aşamalarda ki dilekçelerde komşu- işyeri hakkında düzenlenen ruhsatları ve idarenin 18/09/2019 tarihli yazısını ne zaman öğrendikleri- tebliğ aldıklarına ilişkin açıklama yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; uyuşmazlık konusu işyerinin, davacıya ait taşınmazın bitişiğinde olması ve idarenin 18/09/2019 tarihli cevap dilekçesiyle işyerinin ruhsatlı olarak faaliyette bulunduğunun bildirilmiş olması karşısında, bu tarihten itibaren 60 gün içerisinde ya doğrudan doğruya dava açılması veya aynı süre içerisinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca, ruhsatın iptali istemiyle idareye başvurularak, talebin reddi üzerine de kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken, 03/12/2019 tarihinde açılan iş bu davanın süresinde olmadığı bu sebeple davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği sonucuna varıldığından temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, davanın reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz.