Danıştay 4. Daire E.2023/7525 K.2024/2193

Dava konusu istem: Konya ili, Karapınar ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde faaliyet gösteren işyeri için düzenlenen … tarih ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinin 3. fıkrası uyarınca iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile işyerinin mühürlenerek kapatılmasına dair 04/04/2022 tarihli işyeri kapatma tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlık konusu işyerinde, belediye ekiplerince yapılan denetimlerde, sıhhî müesseseler için işyerlerinde aranacak asgarı ortak şartlara aykırılık oluşturacak nitelikteki bir kısım eksik hususlar ile bayan çalışanların müşteriler ile birlikte masada oturduklarına ilişkin tespitlerin 18/02/2022 ile 18/03/2022 tarihli tutanaklara bağlandığı, verilen yasal süreye rağmen söz konusu eksikliklerin ve noksanlıkların giderilmediği,

mevcut haliyle asgari şartları dahi bünyesinde barındırmayan söz konusu işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca iptaline ve ruhsatsız duruma düşen işyerinin süresiz kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşyeri ruhsatının kesinleşmesinden sonra İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesine göre iptal edilmesinin mümkün olmadığı, idarece düzenlenen tutanaklarda yer alan tespitlerin ruhsat iptaline dayanak oluşturamayacağı, en fazla idari para cezası verilmesinin mümkün olabileceği, temyize konu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 6. maddesinde. "İşyeri Açma ve Çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler.

Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili merci veya mülki amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, "(...) İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. (...)" kuralına, Yönetmeliğe 09/06/2020 tarihinde eklenen ''Faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası'' başlıklı Ek-3. maddesinin 1. fıkrasında ise, "13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde,

bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir.

Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. (...)" kuralı yer almaktadır.

Buna göre, anılan Yönetmeliğin 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edileceği düzenlenmiş ise de, Yönetmeliğe eklenen Ek-3. maddeyle, ruhsatın kesinleşmesinden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, verilecek onbeş günlük sürede, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde, ancak idari para cezası ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar işyerinin faaliyetin menine karar verilebileceği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından işletilen işyeri için 1. sınıf sıhhi müessese olarak içkili lokanta faaliyet konulu 15/02/2017 tarih ve 25 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, idare görevlilerince yapılan 18/02/2022 tarihli denetimde, işyerinde bir takım aykırılık ve noksanlıkların olduğuna ilişkin tutanak tutularak, söz konusu aykırılık ve noksanlıkların giderilmesi için davacıya 15 gün süre verildiği, verilen sürede belirtilen hususların giderilmediğine ilişkin 18/03/2022 tarihli tutanağın düzenlendiği, daha sonra bu tutanaklara istinaden söz konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ve akabinde işyerinin mühürlenerek kapatıldığı görülmektedir.

Bu durumda, anılan Yönetmelik'in Ek-3. maddesinin yürürlüğe girmesinden sonra işyerinde 18/02/2022 tarihinde yapılan denetimde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde, ancak 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası; ayrıca idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar işyerinin faaliyetin menine karar verilebileceği, doğrudan işyeri ruhsatının iptal edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, söz konusu işyeri ruhsatı iptal edilerek, akabinde işyerinin mühürlenerek kapatılmasına ilişkin işlemler, anılan kurala aykırı olduğundan, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.