Danıştay 4. Daire E.2023/7564 K.2024/756

Dava konusu istem: Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... İç Kapı No:... adresinde, "Blue Trakya Otel" unvanıyla faaliyet gösteren davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’na birden fazla kez muhalefet edildiğinden bahisle anılan Kanun’un Ek 1. maddesi uyarınca iptaline ilişkin Çorlu Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan işleme dayanılarak, işyerinin mühürlemeye hazır hale getirilmesi ve gerekli emniyet tedbirlerinin alınması için bir gün süre verilmesine yönelik Çorlu Belediye Başkanlığının 18/06/2019 tarihli tutanağı ve işyerinin mühürlenerek faaliyetine son verilmesine ilişkin Çorlu Belediye Başkanlığının 19/06/2019 tarihli mühürleme tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla.

1774 sayılı Kanunu'nun Ek-1 maddesine göre işletme ruhsatının iptal edilmesi için, anlık veri göndermeme fiilinden ötürü verilen ceza tarihinden sonraki bir tarihte tekrar aynı fiilin işlendiğinin tespiti gerektiği, aksi takdirde kanun maddesiyle amaçlanan cezaların caydırıcılığı özelliğine aykırı hareket edilmiş olunacağı; uyuşmazlık konusu olayda, her ne kadar davacının işlemiş olduğu fiiler farklı tarihlerde ise de;

ihlal etmiş olduğu konaklama kayıtlarının anlık olarak bildirilmemesi fiiline karşılık idari para cezası verildiği tarihten sonraki bir tarihte yine aynı fiilin tekrarı halinde ikinci yaptırım olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine karar verilmesi gerekirken davacıya farklı tarihlerde işlemiş olduğu fiillerden dolayı kanunda tanımlanan idari yaptırımların aynı tarihte verildiği ve fiilin tekrarı hükmüyle amaçlanan caydırıcılık etkisinin gözetilmediği; dolayısıyla, işyeri ruhsatının iptal edilme şartları oluşmadığından,

işletme ruhsatının iptal edilmesine dair işlemde ve bu işlemin icrasına yönelik mühürleme ihtarı ile işyerinin mühürlenerek faaliyetine son verilmesine ilişkin işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine dair kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı Belediye Başkanlığı tarafından, 1774 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesinin ikinci kez ihlal edildiğinin ve işletme ruhsatının iptal edilmesi gerektiğinin Kaymakamk tarafından bildirilmesi üzerine tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyize konu kararın gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararına karşı yapılan temyiz istemi, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 28/12/2022 günlü, E:2022/3148, K:2022/4049 sayılı kararı ile bozma kararına uygunluk yönünden reddedilerek, kararın diğer hükümlerine ilişkin temyiz incelemesinin sonuçlandırılması için Kurulca Dairemize gönderilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun'un 3. maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler, "a) Belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere il özel idareleri. b) Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler, c) Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; ca) 2. ve 3. sınıf gayrisıhhi müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı, cb) Sıhhi ve sair işletmeler için ise büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıkları." olarak hükme bağlanmıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Birinci Kısmının Ortak Hükümler alt başlıklı İkinci Bölümünde yer alan "İşyerlerinin açılması" başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrasında, "İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelemesinden, Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... İç Kapı No:... adresinde, "... " unvanıyla faaliyet gösteren davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’na birden fazla kez muhalefet edildiğinden bahisle anılan Kanun’un Ek 1. maddesi uyarınca iptaline ilişkin Çorlu Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile anılan işleme dayanılarak,

işyerinin mühürlemeye hazır hale getirilmesi ve gerekli emniyet tedbirlerinin alınması için bir gün süre verilmesine yönelik Çorlu Belediye Başkanlığının 18/06/2019 tarihli tutanağı ve işyerinin mühürlenerek faaliyetine son verilmesine ilişkin Çorlu Belediye Başkanlığının 19/06/2019 tarihli mühürleme tutanağının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare Hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca; yasada aksine bir düzenleme bulunmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinde de aynen uygulanması zorunludur.

Buna göre; dava konusu uyuşmazlık bakımından yetkili makam olan Belediye Başkanlığından usulüne uygun olarak alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatının, usulde ve yetkide paralellik ilkesi uyarınca yine belediye başkanı ya da görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi (geri alınması) gerekirken; yukarıda aktarılan Yönetmelik maddesine de aykırı olarak Kaymakamlık tarafından ruhsatın iptaline ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından, yetki yönünden sakat olan bu işlemin icrasına yönelik mühürleme ihtarı ve mühürleme işlemlerinin de hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekmektiği sonucuna varıldığından temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.