Danıştay 4. Daire E.2023/7749 K.2023/5391

Dava konusu istem: Davacıya ait "… Restorant" isimli iş yerinin … tarih ve … numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Melikgazi Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün … tarih ve E: … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:…, K:bbb sayılı kararda; dava konusu işlemin dayanağı olan, ''işyerinde konsomatris çalıştırılmak suretiyle ruhsata aykırı faaliyette bulunulduğu'' fiiline yönelik yapılan incelemede, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilmesi,

verilen süre içinde de belirtilen bu noksanlık ve aykırılıkların giderilmediği hususunun tespit edilmesi halinde işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline karar verilmesi gerekirken uyuşmazlıkta anılan usul şartlarına uyulmadan davacıya ait işyerinin çalışma ruhsatının iptaline karar verildiği anlaşıldığından tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, işyerinde açma ve kapama saatlerine uymadan çalışıldığı ve 4207 sayılı Kanuna aykırı olarak hareket edildiğine ilişkin fiiller yönünden yapılan incelemede, 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesinde, ''umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden;

açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan iş yerlerinin para cezasıyla cezalandırılacağı'' hususunun belirtildiği, 4207 sayılı Kanunun 5. maddesinde de ''yasaklı alanlarda tütün ürünleri kullanıldığı hususunun tespiti halinde işletme sorumlularına, mahalli mülki amir tarafından para cezası verileceğinin ancak anılan cezaları gerektiren fiillerin bir yıllık dönemde üçüncü kez tekerrür edilmesi halinde iş yerinin on günden bir aya kadar kapatılacağı'' hususunun düzenlendiği,

bunun haricinde işyerinde açma ve kapama saatlerine uyulmaması veya 4207 sayılı Kanun'a aykırı olarak hareket edilmesi fiillerinin, işyeri açma ve çalıştırma yönetmeliğinin 13. maddesi kapsamında, ruhsata aykırı faaliyet olarak değerlendirilerek, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline karar verilmesini gerektirdiğine ilişkin düzenlemenin mevzuatta bulunmadığı, anılan fiiller nedeniyle davacıya ait işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilmesinde bu yönden de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; dava konusu işleme dayanak alınan işyerinde açma ve kapama saatlerine uymadan çalışıldığı ve 4207 sayılı Kanuna aykırı olarak hareket edildiğine ilişkin fiiller yönünden dava konusu işlemin iptaline karar veren Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu,

dava konusu işlemin dayanağı olan işyerinde konsomatris çalıştırmak suretiyle ruhsata aykırı faaliyette bulunulduğu fiiline yönelik incelemede ise, içkili lokanta faaliyet alanında ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinde konsomatris çalıştırılmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmakla birlikte, anılan durum 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesine aykırılık teşkil etmekte olup, bu halde ilgili işletmeye belediye encümenince idari para cezası yaptırımının uygulanması mümkün olup,

İşyeri Açma Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden davacıya ait işyerine ilişkin olarak atfedilen fiilin (ruhsat kapsamı dışındaki konsomasyon faaliyeti) anılan madde uyarınca işyeri ruhsatının iptalini gerektirmediği, bu fiil uyarınca ancak 2559 sayılı Kanun'un 6/d maddesi uyarınca para cezası verilebileceği, öte yandan anılan fiil, Kanun'un 8. maddesinde sayılı fiillerden olmadığından, Yönetmeliğin 42. maddesinin de uygulanamayacağı, davacıya ait işyerine ilişkin ruhsatın iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuçuna varılmıştır.

Davalı idarenin istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin mülki amirin bildirimi üzerine mevzuata uygun olarak tesis edildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı, 36. maddesinin 6. fıkrasında ise, "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinde, … İlçe Emniyet Müdürlüğüne bağlı kolluk görevlileri tarafından 17/10/2018 tarihinde yapılan denetim sonucunda, işyerinde konsomatris çalıştırıldığına ilişkin tutanak tutulduğu, Müdürlüğün 05/11/2018 tarih ve 5360 sayılı yazısıyla, farklı tarihlerde yapılan denetimlerde, işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki faaliyet konusuna aykırı olarak 11 kez konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiğinin davalı idareye bildirildiği, anılan tespit ve bildirime istinaden dava konusu işlemle uyuşmazlık konusu ruhsatın iptal edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun birahane olarak belirtildiği, işyerinde kolluk tarafından yapılan denetim sonucunda, işyerinde faaliyet konusuna aykırı olarak 11 kez konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmüne göre konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği, dolayısıyla, söz konusu aykırılığın anılan Yönetmelikte ifade edilen mevzuata uygun olmayan bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Asayiş Şube Müdürlüğünün işyerine ilişkin sunduğu raporda, konsomatris çalıştırmaya ilişkin farklı tarihlerde 11 kez işlem yapıldığının görüldüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait işyerinde mevzuata aykırı olarak konsomatris çalıştırma faaliyetinin süreklilik arz ederek ruhsatta yer alan faaliyet konusunun (birahane) önüne geçerek asıl faaliyet konusu haline geldiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacının davranışına verilecek para cezası yaptırımının caydırıcı olmayacağı açıktır.

Bu durumda, davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak süreklilik arz edecek şekilde konsomatris çalıştırılmasına devam edilmesi ve bunun asıl faaliyet konusu haline getirilmesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.