Danıştay 4. Daire E.2023/7915 K.2023/7524

Dava konusu istem: Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan düğün salonuna yapı ruhsatına aykırı olarak ilave edilen imalatların yapı kullanma izin belgesi bulunmadığından ve verilen süre içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun hale getirilmediğinden bahisle, … tarihli ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarihli ve … sayılı Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığı işlemi ile düğün salonundaki yapı ruhsatına aykırı bölümlerin 16/10/2017 tarihinde yıkılacağına ilişkin … tarihli ve … sayılı Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dava konusu … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının 200 m² kapalı kullanım alanı için düzenlendiği, bu alana ilave olarak 194 m²'lik ruhsatsız imalat yapıldığının sabit olduğu, davacının eşi ve yapının maliki olan ...tarafından söz konusu yapının ruhsatlı kısımlarına zarar vermeden yıkılamadığı,

belediyeden alacağı imar çapına istinaden projesini çizdirip, yeni bir düğün salonu yapmak amacıyla, ruhsatlı ve ruhsatsız tüm yapının kaldırılacağının 22/12/2014 tarihli dilekçe ile davalı idareye bildirilmiş olmasına rağmen, dava konusu alanın … tarih ve … sayılı, 1/1000 ölçekli imar plan değişikliği sonrasında beden eğitimi ve dinlenme tesisi alanında kaldığı, yapıya ilave edilen kısımların da yıkımının gerçekleştirilmediği,

bu durumun anlaşılması üzerine ise verilen 15 günlük süreye rağmen yapının işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun hale getirilmediği anlaşılmış olup, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi çerçevesinde söz konusu işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ve yapı ruhsatına aykırı olduğu tartışmasız olan ilave kısmın yıkılacağına ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının "düğün salonundaki yapı ruhsatına aykırı bölümlerin 16/10/2017 tarihinde yıkılacağına ilişkin … tarihli ve … sayılı Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü işlemi"ne ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların kararın söz konusu kısmının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek,

bu kısım yönünden istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, "… tarihli ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarihli ve … sayılı Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığı işlemi" yönünden ise özetle; ilgili mevzuat hükümlerine göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi için yapının imar mevzuatına uygun olması ve mevcut imar durumunun korunarak, imara aykırılığın önlenmesinin amaçlandığı, imara aykırılıkların giderilmemesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali şeklinde bir yaptırıma gidildiği, bununla birlikte;

işyerinin faaliyet göstermesi için ruhsatlandırılan alanda imar mevzuatına göre bir aykırılık bulunması durumunda işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerekeceği sonucuna varıldığı, aksi durumda; imara aykırı olmayan bir yapıda yürütülen faaliyetin, bu faaliyete olanak sağlayan ruhsatın kapsadığı alan dışında herhangi bir imara aykırılık nedeniyle sonlandırılması, ruhsattan kaynaklanan çalışma hakkının engellenmesi sonucunu doğuracağı, kaldı ki işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışında imar mevzuatına aykırı kullanımının önlenmesine yönelik olarak idare tarafından işlemler (yıkım) tesis edildiği,

bu durumda, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği alanın dışında ilave olarak 194 m²'lik ruhsatsız ek yapı ile oluşan imara aykırılıklar nedeniyle ruhsatının iptal edilerek işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle, İdare Mahkemesi kararının "… tarihli ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarihli ve … sayılı Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığı işlemi"ne yönelik yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile bu kısma ilişkin İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava konusu taşınmazın yapı ruhsatında bakım ve dinlenme evi olarak belirtildiği, yapı kullanma izin belgesinin ise ofis ve işyeri olarak düzenlendiği, ancak davacının burayı düğün salonu olarak kullandığı, ayrıca bu yapıya izinsiz imalat eklendiği, davacı tarafça ruhsatsız yapının kaldırılacağı beyan edilse de bu taahhüdün gerçekleşmediği, verilen süreye rağmen de yapının işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun hale getirilmediği, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu iddia edilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan düğün salonuna yapı ruhsatına aykırı olarak ilave edilen imalatların yapı kullanma izin belgesi bulunmadığından ve verilen süre içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun hale getirilmediğinden bahisle, … tarihli ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarihli ve … sayılı Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığı işlemi ile düğün salonundaki yapı ruhsatına aykırı bölümlerin 16/10/2017 tarihinde yıkılacağına ilişkin … tarihli ve … sayılı Mustafakemalpaşa Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü işleminin tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İdare Mahkemesi tarafından davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, yukarıda ayrıntısı verildiği üzere anılan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından verilen kararın yalnızca iptale ilişkin kısmına karşı temyiz başvurusunda bulunulduğundan, kararın bu kısmına ilişkin inceleme yapılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 1. maddesinde. Kanunun amacının sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu, 3. maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra, 4. maddesinde.

3. maddede belirtilen mercilerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verirken yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları, 6. maddesinde ise;

ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, hüküm altına alınmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olmasının zorunlu olduğu, 13. maddesinde ise;

işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla Bursa İli, Mustafakemalpaşa İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde faaliyet gösteren 200 m² kullanım alanlı düğün salonuna, imar mevzatına aykırı olarak 194 m²'lik izinsiz ilave imalat yapılmak suretiyle düğün salonunun büyütüldüğünün davalı idare tarafından tespit edildiği, aykırılığın giderilerek işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun hale getirilmesi için 15 günlük süre verildiğine dair bildirimin davacıya 24/08/2017 tarihinde tebliğ edildiği, süre sonunda aykırılığın giderilmemesi üzerine ise dava konusu işlemle söz konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden ise; bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, beyana dayalı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde bu hususların giderilmesi için onbeş günlük süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; işleme konu işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak kullanım alanının artırıldığı hususunun davalı idare tarafından tespit edilerek mevzuata uygun olarak davacıya onbeş günlük süre tanındığı, söz konusu aykırı kısımların yasal süresi içerisinde yıkılarak ruhsata uygun hale getirilmediği veya ruhsata bağlanmadığı dikkate alındığında, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.