Danıştay 4. Daire E.2023/7951 K.2023/6336

Dava konusu istem: Davacı tarafından, İzmir ili, Urla ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde yer alan içkili lokanta faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan işyerinde, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesine aykırı olarak tadilat yapıldığının tespit edilmesi ve söz konusu aykırılıkların verilen süre içinde giderilmemesi nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … tarihli ve … sayılı başkanlık oluru ile işyerinin mühürlemeye hazır hale getirilmesine yönelik zabıta müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idarece yapılan tespitlerin sonucunda 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca idari para cezası ve yıkım kararı verilebileceği, idarece aykırılık teşkil eden imalatların kaldırılmak suretiyle giderilmesine yönelik olarak işlem tesis edilmeyerek daha ağır bir yaptırım olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile bu işlemin uygulanmasına yönelik olarak tesis edilen zabıta müdürlüğü işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tespit edilen aykırılıkların ruhsata uygun hale getirilmesi için davacıya süre verildiği, işyerinde can ve mal güvenliğini tehdit eden aykırılıklar tespit edildiği, kaçak olarak imal edilen yapıya izin verilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. maddesinde Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra.

4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı.

6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılacağı kurala bağlanmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının Kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır.

Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden.

İzmir ili, Urla ilçesi, İskele Mahallesi, Mithatpaşa Caddesi, No:1 adresinde ve tapunun 65 ada, 109 parselinde kayıtlı taşınmaz üzerindeki lokanta faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan işyeriyle ilgili olarak 07/01/2016 tarihli işyeri denetim tutanağı ile İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca tespit edilen (imara aykırılıkların) noksanlıkların giderilmesi için davacıya onbeş günlük süre verildiği ve aksi durumda ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağının ihtar edildiği,

29/02/2016 tarihinde yapılan kontrolde ruhsat ve eklerine aykırı imalatların tamamen düzeltilmediğinin görülmesi üzerine işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ile işyerinin mühürlemeye hazır hale getirilmesi amacıyla belirlenen süre yazısının davacıya tebliği üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, 02/10/2015 tarihinde yapılan denetim sonucu tutulan yapı tespit ve durdurma tutanağına göre, ruhsat ve eklerine aykırı olarak, binanın bodrum katı Mithatpaşa Caddesine bakan bölümünde (2,70 m x 14,00 m, ebatlarında 37.80m²) B.A. ektenti yapıldığı, zemin katta [(6,00 m x 20,00 m, ebatlarında 120,00 m²) *+ (9,50 m x 6,00 m, ebatlarında 57.00 m²)] eklenti yapıldığı, karayolu cephesine (6,70 m x 14,50 m ebatlarında 97.15 m²) hareketli tavan malzemeden sundurma yapıldığı, yanına (5,80 m x 3,90 m, ebatlarında 22,62 m²) profil malzemeden eklenti yapıldığı,

parselin bahçe bölümüne (6,00 m x 4,60 m, ebatlarında 27.60 m²) trapez saç malzemeden sundurma yapıldığı, (3,10 m x 4,60 m, ebatlarındaki 14.26 m²) bölümün OSB malzeme ile kapatıldığı, yine bahçeye (3,90 m x 8,00 m, ebatlarında 31,20 m²) + (11,00 m x 3,00 m, ebatlarında 33,00 m²) trapez saç malzemeden demir profil malzeme destekli imalat yapıldığı, inşaat seviyesinin %100 olduğu tespit edilerek 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32 maddesi uyarınca kaçak yapının 30 gün içinde ruhsatlandırılmasının istenildiği.

29/02/2016 tarihinde yapılan ikinci kontrolde ise, ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan imalatlardan binanın bodrumundaki eklenti kısmının düzeltildiği, bahçe kısmındaki trapez saç malizemeden sundurmaların kaldırıldığı ancak diğer eklentilerin kaldırılmadığının tespit edilmesi üzerine ... tarihli ve ... sayılı Urla Belediye Encümeni kararıyla idari para cezasıyla birlikte kaçak yapının yıkımına karar verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde işyerine bu hususların giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere on beş gün süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı açıktır.

Bu durumda, dava konusu işyerinde, işyeri açma çalışma ruhsatında faaliyet alanının 500,00 m² olmasına rağmen, yapının mimari projesi hilafında ve ruhsatına aykırı olarak faaliyet alanının genişletildiği ve kaçak yapı ile ilgili yıkım kararı bulunduğu göz önüne alındığında bu haliyle imara aykırılığın sabit olduğu, söz konusu aykırılık durumunun giderilmesi için davacıya on beş gün süre verilmesi yönünde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinin tatbiki suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.