Danıştay 4. Daire E.2023/8082 K.2024/1161

Dava konusu istem: Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde hazır beton üretim ve pazarlama konulu 2. Sınıf Gayrisıhhi Müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının Eskişehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararına istinaden iptaline ilişkin Tepebaşı Belediye Başkanlığı, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Muttalip Belediye Başkanlığı tarafından davacı şirket adına ilk olarak ... tarihli, ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, Muttalip Belediyesinin tüzel kişiliğinin kaldırılarak Tepebaşı Belediyesine katılması üzerine, Tepebaşı Belediye Başkanlığı tarafından... tarihli, ... sayılı devir işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, ...

Mahallesi, ... ada ... parselin bulunduğu alanın Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunun... tarihli, ... sayılı kararıyla tescil edildiği, Eskişehir Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun...tarihli, ... ve ... sayılı kararlarıyla ...

Mahallesi 1. ve 3. Derece Arkeolojik Sit sınırlarının 1/5000 ölçekli nazım imar planı paftasına işlendiği, sit alanının 1976 tarihli kararla belirlenen sınırlarının değişmediği, Kurulun ... tarihli, ... sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onaylandığı, ... tarihli, ... sayılı kararla 1. ve 3. arkeolojik sit sınırlarının genişletildiği; ancak davacıya ait çimento fabrikasının 1976 tarihinden bu yana 1.derece arkeolojik sit alanı içinde yer alması nedeniyle o tarihten sonra alınan kararlarda söz konusu alanın niteliğinde ve sınırlarında herhangi bir değişiklik yapılmadığı,

2006 yılından bu yana yapılan tespitlerde, fabrikaya ait atıkların ve moloz yığınlarının Şarhöyük 1.derece Arkeolojik Sit alanına zarar verecek şekilde çevresine döküldüğü, fabrikanın faaliyet alanı ile höyük arasında sınır kalmadığı, etrafının beton direklerle çevrelendiği, söz konusu fabrikanın faaliyeti sırasında 2863 sayılı Kanun ile Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararlarına aykırı uygulamalarda bulunduğunun tespit edilmesi üzerine, Tepebaşı Belediye Başkanlığı tarafından 29/01/2016 tarihinde faaliyetinin durdurulduğu,

davacıya ait çimento fabrikası tarafından mevzuata ve yürürlükte bulunan Koruma Yüksek Kurulu ilke kararına aykırı olarak sit alanına zarar verecek şekilde yapılan faaliyet ve uygulamaların ortadan kaldırılmasına ilişkin olarak alınan Eskişehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararı gereğince, davacı şirkete ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline yönelik tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı şirkete ait çimento fabrikasının kurulduğu dönemde fabrikanın sit alanında kalmadığı, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunun tescil kararı sonrası sadece Höyüğün etrafının çevrilerek koruma altına alındığı, fakat sonradan sınırlarının genişletildiği, davalı idare tarafından yol yapımı sırasında tescilli müdahalede bulunulduğu, davacının herhangi bir müdahalesinin söz konusu olmadığı, ekonomiyi güçlendirmek ve istihdam sağlamak amacıyla kurulan işletmelere verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının müktesep hak doğuracağı, idareler tarafından tesis edilen işlemlerin, işlem tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilmesinin yapılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.