Danıştay 4. Daire E.2023/8177 K.2024/1963

Dava konusu istem: Afyonkarahisar İli, Sinanpaşa İlçesi, Düzağaç Kasabası, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde ''Un, yem imalatı, tarım ürünleri ve hayvansal kan işletme'' konusunda faaliyet gösteren işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin Düzağaç Belediye Encümeninin... tarih ve...sayılı kararına dayanılarak 17/04/2020 tarihinde yapılan mühürleme işleminin iptali ve söz konusu işlem nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen maddi zararlarının karşılığı olarak fazlaya dair hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. İşyeri Açma ve Çalışma Yönetmeliğinin EK-2 kısmının, birinci sınıf gayrisıhhî müesseseler başlığı altındaki ''Kökeni hayvansal olan maddelerden balık unu, balık yağı, yem, yemlik, preparat vb. üretim tesisleri" olmasına rağmen, mevzuatta yer almayacak şekilde taahhütname alınarak davacı şirkete 3. sınıf gayrisıhhi işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği,

söz konusu işyeri ruhsatının mevzuata uygun şekilde düzenlenmediği kabul edilse dahi, usulünce yetkili makamca iptal edilmediği sürece hukuken geçerliliğini devam ettirdiği kabul edilmekle birlikte, işletmede yapılan denetim sonucunda tespit edilen eksiklerin giderilmesi için davacı şirkete on beş günlük süre verildiği, yeniden mahallinde yapılan denetimle eksikliklerin giderilmediği tespit edilerek tutanak düzenlendiği,

söz konusu tespit ve tutanaklara istinaden belediye encümeni kararı ile davacı şirkete ait... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verildiği;, davacı şirket tarafından, sadece 17/04/2020 tarihli mühürleme işlemine karşı dava açıldığı, söz konusu mühürleme işleminde mühürlemenin dayanağı olarak ... tarih ve... sayılı encümen kararı gösterilmekle birlikte, dava dilekçesinde belediye encümeni kararının iptali veya işyeri ruhsatının iptaline yönelik işlemin iptali istenilmediğinden,

dava konusu 17/04/2020 tarihli mühürleme işlemi ile birlikte dayanağı olarak ''taleple bağlılık'' ilkesi gereğince, anılan encümen kararının sadece mühürlemeye ilişkin kısmı yönünden Mahkemelerince bir inceleme yapılması mümkün olduğu dikkate alınarak dava konusu mühürleme işlemi değerlendirildiğinde; dava konusu işyerinin, faaliyet konusu nedeniyle birinci sınıf gayrisıhhî işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile faaliyette bulunması gerekirken, davacı şirkete 30/05/2013 tarihinde 3. sınıf gayrisıhhi işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği, işyerinde yapılan denetimler sonucunda noksanlıkların giderilmemesi üzerine,

belediye encümenince davacı şirkete ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verildiği, davacı şirket tarafından anılan encümen kararının tümüne yönelik veya işyeri ruhsatının iptali kısmına yönelik dava açılmadığı, dolayısıyla netice itibariyle bu kısım yönünden encümen kararı kesinleşerek işyerinin ruhsatsız duruma geldiği ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6/1 maddesi uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan işyeri çalıştırılamacağından, davacı şirkete ait işyerinin faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

öte yandan mühürleme işlemi hukuka uygun bulunduğundan davacının bu sebebiyle zarara uğradığının da kabul edilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mühürleme işleminin temel dayanağının belediye encümen kararı olduğu, iptal işleminin temel dayanağı olan encümen kararını iptal işleminden ayrı algılayıp sadece mühürleme işlemini baz alarak davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu, mühürleme işlemi ile birlikte belediye encümen kararının da iptalinin istenildiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Afyonkarahisar İli, Sinanpaşa İlçesi, ... Kasabası, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde ''Un, yem imalatı, tarım ürünleri ve hayvansal kan işletme'' konusunda faaliyet gösteren işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin Düzağaç Belediye Encümeninin... tarih ve...sayılı kararına dayanılarak 17/04/2020 tarihinde yapılan mühürleme işleminin iptali ve söz konusu işlem nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen maddi zararlarının karşılığı olarak fazlaya dair hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada verilen ret kararı, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece dava dilekçesinde ruhsatın iptali veya belediye encümen kararının tümünün iptaline yönelik talep olmadığı, taleple bağlılık ilkesi gereğince davacı tarafından sadece mühürleme işleminin iptalinin istenilmesi üzerine bir değerlendirme yapılarak karar verilmiş ise de, davacının dilekçesinde ruhsat iptaline ilişkin işlemin kendisine tebliğ edilmediği iddiası ile davalı savunmasında ruhsat iptaline ilişkin işlemin davacıya tebliğ edildiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, somut olayda,

Mahkemenin davacının dilekçesinde ruhsat iptalini istemese dahi davalı idarenin ruhsat iptaline ilişkin encümen kararını tebliğ etmemesi nedeniyle, incelemenin, ruhsat iptali işlemi hakkında hüküm kurulmaksızın söz konusu işlemin hukuka uygunluğu yönünden de yapılması gerektiği, esasen, davacı tarafından mühürleme işlemi ile birlikte mühürleme işleminin dayanağı olan ruhsatın iptalinin de istenildiğinin kabulü gerektiği, zira, mühürleme işleminde ruhsat iptaline ilişkin dayanak encümen kararına yer verildiği gibi mühürleme işleminin ruhsat iptali işleminin uygulanması niteliğinde olduğu,

kaldı ki, ... tarih ... sayılı Encümen Kararının hem ruhsat iptali hem de mühürleme işlemini içerdiği, dolayısıyla ruhsatın iptalinin hukuka uygunluğu yönünden de bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, "davacı şirket tarafından anılan encümen kararının tümüne yönelik veya işyeri ruhsatının iptali kısmına yönelik dava açılmadığı,

encümen kararı kesinleşerek işyerinin ruhsatsız duruma geldiği ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6/1 maddesi uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan işyeri çalıştırılamayacağından, davacı şirkete ait işyerinin faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle verilen ret kararının, davalı idare tarafından, ruhsat iptaline ilişkin işlemin davacıya tebliğ edilmeksizin bu işleme karşı dava açma imkanının engellendiği hususunun gözetilmemesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının elinden alınması sonucunu doğurduğundan bozulması gerektiği görüşüyle,

Dairemiz onama kararına katılmıyorum.