Danıştay 4. Daire E.2023/8420 K.2025/367

Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde adresinde bulunan ve davacı şirket adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı açık alan mermer deposu faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile söz konusu işyerinin 27/05/2022 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edileceğine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışında, fazladan 83,30 m² ilave alan oluşturulduğu, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan alanda başkaca bir imara aykırılık bulunmadığı, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alanı da içerecek şekilde işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık görülmediği, söz konusu aykırılığa karşı mevzuatta sadece idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin men'i müeyyidelerinin öngörüldüğü dolayısıyla iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile mühürleme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlere ayrı ayrı dava açılması gerektiği, aykırılıkların giderilmesi için davcıya on beş gün süre verilmesine rağmen aykırılıkların giderilmediği, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

15/5/1930 tarihli ve 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun 5728 sayılı Kanun ile değişik 1. maddesinde, belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği hükmü yer almıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde: "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü, 5. maddesinde.

"İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3.maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü, 6. maddesinin ikinci fıkrasında.

"Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmü yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, ... Mahallesi, ...Sokak, No:... adresinde bulunan açık alan mermer deposu faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatlı iş yerinde yapılan denetimde ruhsatlı alan dışında toplam 83,30 m²'lik üç farklı kapalı alan oluşturulduğunun tespit edilmesi üzerine yapı tatil tutanağı düzenlendiği, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünce söz konusu aykırılığın giderilmesi için davacıya 15 gün süre verildiği, süre sonunda aykırılıkların giderilmediğinin anlaşılması üzerine davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılmasına dair kararın iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, uyuşmazlığa konu işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışına taşılmak suretiyle faaliyet gösterildiği anlaşılmakta olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan alanda başkaca bir aykırılık oluşturulduğu da ileri sürülmediğinden, ruhsatlı alan dışında oluşan işgalin giderilmesi için (söz konusu alanda faaliyetin meni/para cezası) davalı idarece işlem tesis edilebileceği, söz konusu aykırılıklara ilişkin olarak yürütülecek olan hukuki sürecin, işyerinin ruhsatının iptaline yönelik bir yaptırıma bağlanmasının hukuken kabul edilebilir olmadığı,

bu durumda, davacıya işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği alanın dışında faaliyet gösterilmesi nedeniyle ruhsatın iptal edilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı görüldüğünden anılan kararda sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

(X) KARŞI OY

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler başlıklı 23. maddesinde; "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.

Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.

Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.

Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.

İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, açık alan mermer deposu faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatlı iş yerinde yapılan denetimde ruhsatlı alan dışında toplam 83,30 m²'lik üç farklı kapalı alan oluşturulduğunun tespit edilmesi üzerine yapı tatil tutanağı düzenlendiği, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünce söz konusu aykırılığın giderilmesi için davacıya 15 gün süre verildiği, süre sonunda aykırılıkların giderilmediğinin görülmesi üzerine davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek 27/05/2022 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edileceğine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, halen yürütülen faaliyetin dayanağı olan işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirilen alanın, yapı tatil tutanağında tespit edilen alanı kapsamadığı, yani işyeri açma ve çalışma ruhsatlı alan içinde 83,30 m² kapalı alan oluşturulduğu gerekçesi ile davalının temyiz istemi kabul edilerek, idare dava dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Dairemizin gerekçe değiştirerek onama kararına katılmıyorum.