Danıştay 4. Daire E.2023/8437 K.2023/6984

Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mah. ... Cad. No:... numaralı adreste, "İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti" yapmak için davalı idareye yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun; Çankaya Kaymakamlığının "trafiğe getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski ile çevre ve altyapıya getirdiği yük açısından olumsuz değerlendirildiğinden, anılan işyerine ruhsat verilmesi uygun görülmemektedir." yönündeki olumsuz görüşüne istinaden reddine ilişkin Çankaya Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat hükümlerinin bir arada değerlendirilmesinden, davacının durumunun işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi için mevzuatta aranılan diğer şartları taşıyıp taşımadığı hususlarının değerlendirilmesi gerekirken, "işyerinin faaliyette bulunması halinde, trafiğe getireceği yük açısından bölgede trafik yoğunluğunun artacağı, bu kapsamda taksirle yaralama, kasten yaralama,

mala zarar verme vb. olayların trafik ve asayiş suçlarının oluşumunda bölgede yoğunluğu arttıracağı gerekçesi ile bahse konu işyerinin can ve mal güvenliği riski açısından sakıncasının olabileceği,

ikinci el oto alım-satım faaliyetinde bulunulmasının çevreye trafik açısında yük getirerek olumsuz yönde etkileyeceğinden trafiğe getirdiği yük açısından uygun olmayacağı kanaatine varıldığı" şeklinde olumsuz görüş verildiğinden bahisle ve hukuken kabul edilebilir nitelikte somut tespitler içermeyen olumsuz Kaymakamlık görüşüne istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin, Yönetmelik gereği alınması gereken kolluk görüşüne istinaden tesis edildiği, keşif-bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın karar verildiği, Çankaya Kaymakamlığının da hasım mevkiine alınması gerektiği, işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, ''2. el araç satışı'' faaliyet konulu işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun, Çankaya Kaymakamlığının "trafiğe getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski ile çevre ve altyapıya getirdiği yük açısından olumsuz değerlendirildiğinden, anılan işyerine ruhsat verilmesi uygun görülmemektedir." yönündeki olumsuz görüşüne istinaden, reddine ilişkin Çankaya Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/c maddesinde, "Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek." Belediyelerin yetkileri arasında sayılmıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri açılması" başlıklı 6/1. maddesinde de "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz.

İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.

Aynı Yönetmeliğin Ek/2-C kısmının 8.14. maddesinde ise "İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerleri: 8.14.7- Çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınacaktır. " kuralına yer verilmiştir.

Yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümlerine göre; belediye sınırları içerisinde açılan bütün işyerleri için belediyelerden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması ve ayrıca ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılacak işyerleri için de çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınmasının zorunlu olduğu açık olup, Ankara Valiliğince de bu konuda görüş verme yetkisinin Kaymakamlığa devredildiği dosya muhteviyatından anlaşılmaktadır.

Bu itibarla kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak, idarenin takdir yetkisi kapsamında, Çankaya Kaymakamlığının "trafiğe getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski ile çevre ve altyapıya getirdiği yük açısından olumsuz değerlendirildiğinden, anılan işyerine ruhsat verilmesi uygun görülmemektedir." yönündeki olumsuz görüşü üzerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuka uyarlık bulunmadığından; temyiz isteminin kabulü ile, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle Daire Onama kararına katılmıyorum.