Danıştay 4. Daire E.2023/8520 K.2023/6656

Dava konusu istem: İstanbul ili, Kadıköy İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde "otel" ruhsatıyla faaliyette bulunan işyerinin, verilen sürelere rağmen Yapı Kontrol Müdürlüğünden olumlu yazı getirilmediğinden bahisle, faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin Kadıköy Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu otelin çatı katında yapı ruhsatı ve eki mimari projeye aykırı olarak yapılan ilavelerin, davacıya verilen sürelere rağmen giderilmediği ve ruhsata bağlanmadığının sabit olduğu, dava konusu işlemin ise, otelin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 32. maddesi uyarınca faaliyetten men edilerek mühürlenmesi yönünde tesis edildiği;

ancak, anılan düzenleme uyarınca izin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebinin bir tutanakla belirleneceği ve mühürlenmek suretiyle re'sen kapatılacağının kurala bağlandığı; somut uyuşmazlıkta ise, otelin ruhsatlı olduğu, ruhsata aykırı ilavelerin otelin sadece çatı katında yapıldığının sabit olduğu,

dava konusu işlemde ise mühürleme işleminin çatı katı için mi veya otelin tamamı için mi yapılacağının belirli olmadığı ve dava dosyasında otel ruhsatının davalı idarece iptal edildiğine dair bir bilgi ve belge de bulunmadığı hususları bir bütün olarak dikkate alındığında, dava konusu işlemin bu yönüyle de hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşyerine eklenen kaçak ilavelerin yapının taşıyıcı sistemine etkili olduğu, yapının konaklama ve restorant hizmeti verdiği, her gün yüzlerce insanın kullandığı bir nitelikte olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının 3572 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesi uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenen işyerinin bulunduğu yapının yapı ruhsatına aykırı ilavelerin, yapının taşıyıcı sistemine etkili olacak şekilde binanın çatı katında yer aldığı dikkate alındığında, anılan Kanun maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 32. maddei uyarınca insan sağlığına zarar vermemek amacıyla tesis edildiği anlaşılan işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davalı tarafından, İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde "otel" ruhsatıyla faaliyette bulunan işyerinin, verilen sürelere rağmen Yapı Kontrol Müdürlüğünden olumlu yazı getirilmediğinden bahisle, faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemi iptal eden idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik karar temyiz edilmiştir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3'üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne, 6. maddesinin 2. fıkrasında, "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, dava konusu otelin terasında çatı örtüsü olması gereken yerlerde ruhsat eki projesine aykırı olarak havuz, pergola sistemi ve kapalı ilave alan yapıldığının 18.09.2015 tarihinde yapı tatil tutanağı ile tespit edildiği, söz konusu aykırılıklar için yasal süresi içinde tadilat ruhsatı alınmadığı veya ruhsata aykırılıkların giderilmemesi nedeniyle Belediye encümenince 15/12/2015 tarihinde yıkım kararı alındığı, yıkım kararına karşı açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında “yapı tatil tutanağında belirtilen imalatların, taşınmazın taşıyıcı sistemine etkisi olduğu, basit tadilat niteliğinde olmadığı, İmar Kanununda belirtilen yapı tanımına uygun olduğu ve ruhsat gerektirdiği, davacı tarafından alınmış bir ruhsatın olmadığı, keşif ve bilirkişi incelemesinde de yapı tatil tutanağındaki tespitlerin fiili durum ile örtüştüğü” gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, bu kararında istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği görülmüştür.

Bunun üzerine, 23/02/2018 tarihinde davalı idarece, onbeş gün içinde yapı kontrol müdürlüğünden olumlu yazı getirilmesi, aksi takdirde ruhsatın iptal ve işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edileceğinin davacıyabildirildiği, verilen sürede olumlu yazı getirilmemesi nedeniyle 21/03/2018 de işyerinin mühürlenmesine karar verilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu otel işyerinin çatı katında ruhsat eki mimari projeye aykırı olarak yapılan imalatlara ilişkin ruhsata aykırılıkların davacıya verilen sürelere rağmen giderilmediği ve ruhsata bağlanmadığının sabit olduğu, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı gibi daha önce inşaat ruhsatı alan işyerlerinin de ruhsat eki mimari projesine aykırı olarak, bir başka ifade ile imar mevzuatına aykırı bir şekilde inşai faaliyette bulunamayacaklarından, imar mevzuatına aykırı olarak faaliyet gösteren işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı açıktır.

Bu durumda, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilen işyerlerinin ruhsatta belirtilen şartları taşımak zorunda olduğu açık bir şekilde kurala bağlandığı görülmekle, davalı idarece yapılan kontrol neticesinde söz konusu işyerinde projesine aykırı bir kısım tadilat ve eklemeler yapıldığının tespit edildiği, tespit edilen aykırılıkların giderilmesi için verilen onbeş günlük sürenin sonunda söz konusu aykırılıkların giderilmediğinin idarece yapılan ikinci kontrolde tespit edilmesi karşısında, Yapı Kontrol Müdürlüğünden onbeş gün içerisinde olumlu yazı getirilmediğinden bahisle, işyerinin faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı düşüncesiyle Dairemiz onama kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

Davalı tarafından, İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde "otel" ruhsatıyla faaliyette bulunan işyerinin, verilen sürelere rağmen Yapı Kontrol Müdürlüğünden olumlu yazı getirilmediğinden bahisle, faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada dava konusu işlemi iptal eden idare mahkemesi kararının istinafı isteminin reddine yönelik karar temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu otelin terasında çatı örtüsü olması gereken yerlerde ruhsatlı projesine aykırı olarak havuz, pergola sistemi ve kapalı ilave alan yapıldığının 18/09/2015 tarihinde yapı tatil tutanağı ile tespit edildiği, söz konusu aykırılıklar için yasal süresi içinde tadilat ruhsatı alınmadığı veya ruhsata aykırılıkların giderilmediği için Belediye encümenince 15/12/2015 tarihinde yıkım kararı alındığı, yıkım kararına karşı açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında “yapı tatil tutanağında belirtilen imalatların, taşınmazın taşıyıcı sistemine etkisi olduğu, basit tadilat niteliğinde olmadığı, İmar Kanununda belirtilen yapı tanımına uygun olduğu ve ruhsat gerektirdiği, davacı tarafından alınmış bir ruhsatın olmadığı, keşif ve bilirkişi incelemesinde de yapı tatil tutanağındaki tespitlerin fiili durum ile örtüştüğü” gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, bu kararında istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği görülmüştür.

Bunun üzerine, 23/02/2018 tarihinde davalı idarece, onbeş gün içinde yapı kontrol müdürlüğünden olumlu yazı getirilmesi, aksi takdirde ruhsatın iptal ve işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edileceğinin bildirildiği, verilen sürede olumlu yazı getirilmemesi nedeniyle 21/03/2018 de işyerinin mühürlenmesine karar verilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu otel işyerinin çatı katında ruhsat ve eki mimari projeye aykırı olarak yapılan imalatlara ilişkin ruhsata aykırılıkların davacıya verilen sürelere rağmen giderilmediği ve ruhsata bağlanmadığının sabit olduğu, davalı idarenin iddiasına göre işletmeye yapısal olarak eklenen kaçak ilavelerin yapının taşıyıcı sistemine etkili olduğu, ruhsata bağlanamayan bu hususa rağmen işyerinin açılamayacağı, çalıştırılamayacağı ve yetkili idareler tarafından kapatılacağı açıktır.

Diğer taraftan, mevcut ruhsat iptal edilmeden mühürleme (faaliyetten men) yapılamayacağı değerlendirmesine ilişkin olarak her ne kadar Yönetmelik'te mevzuatta yer alan koşulların gerçekleşmesi halinde ruhsatın iptal edileceği ve faaliyetten men edileceği düzenlemesi böyle bir yoruma müsait ise de, ruhsat iptalinin işletme sahipleri için daha ağır müeyyide anlamına geldiği, hem ruhsat iptalinin hem mühürleme işleminin bağımsız işlemler olması, her ikisinde de aynı koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin yargı yerlerinde esastan inceleneceği gerçeği karşısında mühürleme işleminin sırf ruhsat iptal edileceği gerekçesiyle iptalinde hukuka uygunluk bulunmadığı değerlendirimiştir.

Bu durumda dava konusu otelin çatı katında, 3572 sayılı Kanun'un 4. maddesi hükmü uyarınca imara ilişkin düzenlemelere aykırı davranıldığının Mahkeme kararı ile sabit olması karşısında, Yapı Kontrol Müdürlüğünden onbeş gün içerisinde olumlu yazı getirilmediğinden bahisle, faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe ile bozulması gerektiği düşüncesiyle Dairemiz onama kararına katılmıyorum.