Danıştay 4. Daire E.2023/8739 K.2024/2179

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ... İli, ... İlçesi, ... Caddesi No:... adresinde kain ve tapunun ... ada, ... sayılı parselinde kayıtlı taşınmaz üzerinde faaliyet gösteren "Akaryakıt İstasyonu" faaliyet konulu işyerinin faaliyetten men edilerek kapatılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin işletmekte olduğu akaryakıt istasyonuna ait yapı belgesinin süresinin dolduğu, muvakkat yapı belgesinin de İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinde akaryakıt istasyonları için aranan yapı belgesi niteliğinde olmadığı belirtilerek işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline karar verilerek bu işlemin davacı şirkete ait iş yerinin faaliyetten men edilerek kapatılmasına ilişkin işbu davaya konu ... tarih ve ... sayılı encümen kararına dayanak alındığı,

davacıya ait ruhsatın geçerlilik koşullarını kaybetmesi nedeniyle... tarih ve ... sayılı Genel Sekreter Yardımcısı Oluru ile ruhsatın iptaline ilişkin işleme karşı Mahkemelerinin E:... sayılı açılan davada Mahkemelerinin 24/11/2021 tarihli kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, davacı şirkete ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının aynı gerekçelerle iptaline ilişkin daha önce tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemine karşı ...

İdare Mahkemesi'nde açılan davada, anılan Mahkemenin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali işleminin iptaline karar verilmiş olduğu, bu haliyle dava konusu edilen ... Varisleri Kollektif Şirketi unvanlı işyerinin faaliyetten men işlemine dayanak alınan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemlerin iptaline ilişkin yargı kararları bulunması sebebiyle dayanaktan yoksun kaldığının görüldüğü,

öte yandan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca, ruhsatın kesinleşmesinden sonra işletmeye ait noksanlıkların tespiti sonrası bu hususun işletme yetkilisine bildirilmek suretiyle eksikliğin giderilmesi yolunda 15 günlük yasal sürenin de tanınmadığı gibi somut olayda 1965 yılında davacı şirkete verilen 10 yıllık muvakkat yapı belgesinin süresinin 15/12/1975 tarihinde sona erdiği,

davacı şirkete 10 yıllık muvakkat sürenin bitiminden 6 yıl sonra 24/08/1981 tarihli İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı düzenlenmiş olduğu ve davacı şirketin 40 yılı aşkın süredir edinmiş olduğu İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ile faaliyetine bugüne kadar devam ettiği görüldüğünden,

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 10/08/2005 tarihinden önce mevzuatına uygun olarak ruhsatlandırılmış bulunan işyerleri yeniden ruhsatlandırılmayacağının anılan Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinde de açıkça düzenlenmiş olması sebebiyle davacıya ait işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının geçerliliğini koruyor olması karışısında davalı idarenin işleme gerekçe yaptığı bu husus yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davanın konusunun, uyuşmazlığa konu işyerinin faaliyetten men edilerek kapatılmasına ilişkin encümen kararının iptali isteminden ibaret olduğu ve bu işlemin de davacılara ait işyerine ilişkin ruhsatın idarece tesis edilmiş ayrı bir işlemle iptal edilmiş olmasına dayandırıldığı göz önüne alındığında, istemle bağlılık kuralı uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemin de hukuka uygun olup olmadığı yolunda hukuki irdeleme yapılmasına olanak bulunmadığı açık olduğundan, istinaf incelemesine konu edilen idare mahkemesi kararında,

davacılara ait olan işletmeye ilişkin olarak düzenlenen ve iş bu dosya kapsamında uyuşmazlık konusu edilmeyen ruhsat iptaline ilişkin işlem yönünden yapılan irdeleme sonucunda işyeri açma ve çalışma ruhsatının geçerliliğini koruduğu sonucuna varılan diğer gerekçelere yer verilmesine gerek bulunmadığı, netice itibariyle, iş bu dava kapsamında iptali istemine yer verilen uyuşmazlık konusu işyerinin faaliyetten men edilerek kapatılmasına ilişkin işlemde, bu işlemin dayanağı olan ruhsat iptaline ilişkin işlemin ...

İdare Mahkemesi'nin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmiş olması nedeniyle dava konusu işlemin dayanağı olan idari işlemin hukuk aleminde hiç doğmamış olduğuna hükmedilmesi gerekçesiyle işyerinin faaliyetten men edilerek kapatılmasına ilişkin işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşyeri açma ve çalışma ruhsat koşullarını kaybeden, yürürlükteki imar planında konut alanında kalan ve akaryakıt istasyonu olarak düzenlenmiş geçerli yapı kullanma izin belgesi bulunmayan söz konusu akaryakıt satış istasyonu için düzenlenen ruhsatın 14/01/2021 tarih ve 16269 sayılı Başkanlık Olur' u ile iptal edildiği ve faaliyetten men edilerek kapatılmasına karar verildiği,

ruhsatların düzenlenmesine esas mevzuat hükümleri içinde faaliyet gösterilen parselin nazım veya uygulama imar planlarında akaryakıt istasyonu alanı olarak gösterilmesi ve özel yapı şeklini gösteren yapı kullanma izin belgesi bulunma zorunluluğu bulunmadığından ve 2016 yılına kadar son ruhsat verilen ... ada ... parselde imar uygulaması görmemiş ve değişiklik gerçekleşmemiş olduğundan 1988 yılında yapılan imar planı değişikliği ile parselin kullanım kararının değiştirilmiş olması 24/08/1981 tarihli ruhsatın müktesepliğini etkilemediği, ruhsatın iptalinin yapılmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.