Danıştay 4. Daire E.2023/8791 K.2024/3507

Dava konusu istem: İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde açık alan mermer deposu faaliyetinde bulunan işyerinin, ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Ataşehir Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ve işyerinin 27/05/2022 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edileceğine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idarenin işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan içinde veya dışında imar mevzuatına aykırı kısımlarının yıkılması/yıktırılması ve ruhsata aykırı kullanımın önlenmesine yönelik işlemler tesis etme yetki ve sorumluluğu bulunduğu,

uyuşmazlığa konu açık alan mermer deposu faaliyetinde bulunan işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan içinde yapılan ruhsatsız yapıya ilişkin olarak 3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir konuda, işyerinin bütününü içerecek şekilde işyeri açma çalışma ruhsatının iptal edilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; uyuşmazlık konusu olayda, davacı adına 300 m2'lik alan için mermer atölyesi faaliyet konulu 11/10/2021 tarihli iş yeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, ancak işyerinin bulunduğu ilgili taşınmazın 354 m2 olarak tapuda tescilli olduğunun anlaşıldığı, ruhsatsız olarak inşa edildiği belirtilen yapının davacı adına iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan alan içerisinde kalıp kalmadığı hususu açıklığa kavuşturulmaksızın tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun açıklanan gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 11/04/2022 tarihli yapı tatil tutanağı ile ruhsat ve projesine aykırılıkların tespit edildiği, aykırılıkların giderilmesi için davacıya yasal 15 günlük sürenin tanındığı ve süre sonunda aykırılıkların giderilmediğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği, bu nedenle işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde açık alan mermer deposu faaliyetinde bulunan işyerinin, ... tarih ve ... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Ataşehir Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ve işyerinin 27/05/2022 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edileceğine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 4. maddesinde, çalışma ruhsatı verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları kuralı, 6. maddesinin 2. fıkrasında ise ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde,

4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülkî idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır hükmü bulunmaktadır.

Bu kapsamda, yetkili idarelerce, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeler esas alınmaktadır. Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilmekte, ilgili de bu belgeye dayanarak işyeri açabilmektedir.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in, "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinin 4. fıkrasında, ilgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

Söz konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin mevzuat gereği, ruhsatın verilmesi aşamasında olduğu gibi izleyen tarihlerde de ruhsatın, gerek düzenlenmesi aşamasında gerekse işletmenin faaliyeti aşamasında mevzuata aykırılıklar nedeniyle iptalini gerektiren hususlar yönünden her zaman denetlenebileceği tabiidir.

Anılan Yönetmelik'in "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde; "(1) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.

(2) İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. (3) Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, bir işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için işyerinin bulunduğu yapının imar mevzuatına uygun olmasının zorunlu olduğu gibi işyeri açma ve çalışma ruhsatına bağlanan faaliyetin yer aldığı yapının, ruhsatlandırıldığı mevcut imar durumunun sürekliliği korunarak imara aykırı bir durumun ortaya çıkmasının önlenmesinin amaçlandığı, tespit edilen imara aykırılıkların verilen on beş günlük süre içerisinde giderilmemesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve işyerinin mühürlenmesi şeklinde yaptırıma bağlandığı anlaşılmaktadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikteki usuller takip edilerek imara aykırı imalat yapıldığının tespiti halinde işyerlerinin ruhsatının iptal edilmesi mümkündür.

Dosyanın incelenmesinden, ''Açık Alan Mermer Depolama" olarak faaliyet gösteren davacı şirkete ait işyerinde davalı idareye bağlı denetim görevlilerince 11/04/2022 tarihinde yapılan denetimde, 125,28 m² alana sahip, ne zaman yapıldığı belli olmayan ruhsatsız yapı tespit edildiği ve aynı tarihli yapı tatil tutanağının düzenlendiği, Ataşehir Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü tarafından, yapı tutanağında yer alan aykırılıkların 15 gün içerisinde giderilmesi, aksi takdirde ruhsat iptali yoluna gidileceği hususunun 15/04/2022 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği,

daha sonra işyerinde 11/05/2022 tarihinde yapılan kontrol ve denetimde, Yapı Tatil Tutanağında belirtilen kusurların kaldırılmadığı ve mevcut halini koruduğunun tespit edilmesi üzerine, davacı şirket adına düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ve 27/05/2022 tarihinde işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edileceğinin davacıya bildirildiği, söz konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılan işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek faaliyetten men edilmesi işlemine gerekçe olarak gösterilen ve Yapı Tatil Tutanağı ile de tespit edilmiş olan ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşa edilen toplam 125,28 m² alana sahip ruhsatsız yapı nedeniyle 21/04/2022 Karar Tarihli Encümen Kararının bulunduğu ve idarece verilen onbeş günlük sürede tespit edilen aykırılıkların giderilmediği görüldğünden, davacı adına tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle davalı idarenin temyiz isteminin kabul edilmesi ve temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.