Danıştay 4. Daire E.2023/8897 K.2024/3163

Dava konusu istem: Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresindeki işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan büro olarak faaliyet gösterildiği gerekçesiyle ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına ve 392,00-TL para cezası verilmesine ilişkin Çankaya Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı Kararı'nın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmelikteki düzenleme uyarınca, usulüne göre yapılan başvurunun beyanname ve eklerinde herhangi bir eksiklik bulunmadığının anlaşılması durumunda ruhsat verilmesi konusunda idarelere herhangi bir takdir yetkisinin tanınmadığı, başvuru formundaki beyanlara göre bir eksiklik bulunmaması halinde işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesi konusunda idarelerin bağlı yetki içinde bulundukları, ruhsatın düzenlenmesinden sonra mevzuata uygun olmayan unsur ve noksanlıkların tespiti halinde ise bu noksanlıkların giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 günlük süre verileceğinin belirtildiği,

davalı idarenin, işyerinde yapılan denetimlerde noksanlık tespiti yapılmadığı, noksanlıklar bulunması halinde de davacıya öncelikle noksanlık ve hataların giderilmesi için 15 günlük süre verilmesi ve bu süre içerisinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde başvurunun reddi ve işyerinin kapatılması mümkün iken, öngörülen süre verilmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. Maddesinde usulüne uygun işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyerinin açılamayacağının belirtildiği, davacı şirketin ruhsat talebi üzerine adres ve faaliyet konusunun belirlenmesi için adrese gidildiğinde, işyerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinin tespit edilerek ön inceleme raporunun düzenlendiği, davacı şirketin eksiklerini tamamlaması sonrası talebinin değerlendirileceği, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından yapılan 17/08/2020 tarihli başvuru ile Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresindeki işyerinin ofis olarak kullanılmak üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatı isteminde bulunulduğu, Belediye Zabıta ekipleri tarafından 18/08/2020 tarihinde yapılan kontrolde söz konusu adreste işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterildiğine ilişkin aynı tarihli tutanak düzenlendiği, Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı Kararıyla söz konusu işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği gerekçesiyle ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına ve 392,00.-TL para cezası verilmesine ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine, iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

1608 sayılı Kanunun 1. maddesinde: "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir.

Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir. Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." kuralı, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 32. maddesinde de.

"Yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir." kuralı yer almıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 1. maddesinde, Kanunun amacı, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olarak belirtilmiştir.

Bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 2. maddesinde, Yönetmeliğin, sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsadığı.

6. maddesinde de, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; Ankara İli, Çankaya İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresindeki işyerinin ofis olarak kullanılmak üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatı isteminde bulunulması sonrası henüz ruhsat düzenlenmeden, Belediye Zabıta ekipleri tarafından yapılan kontrolde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterildiğinin tespit edilmesi üzerine, işyerinin ruhsat alıncaya kadar kapatılmasına ve para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı açık olup, yapılan denetimde davacı şirkete ait işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesine aykırı olarak,

işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaksızın faaliyet gösterdiğinin tespit edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği görüldüğünden, tespit tarihinde ruhsatsız olarak faaliyette bulunduğu açık olan davacı şirkete idari para cezası verilmesine ve ruhsat alıncaya kadar işyerinin kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:… sayılı sayılı kararında, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinde belirtilen bozmayı gerektirir hiçbir neden bulunmadığından, temyize konu kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.