Danıştay 4. Daire E.2023/8990 K.2023/6062

Dava konusu istem: Davacıya ait "haber ajansı" faaliyet konulu işyerinin faaliyetten men edilmesine ve idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin, … tarih ve … sayılı Ereğli Belediyesi Encümen Kararı'nın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının "Ereğli Haber Merkezi ve Reklam Ajansı" (haber ajansları faaliyetleri) iş kolunda faaliyet gösterdiği, anılan faaliyetin işyeri açma ve çalışma ruhsatına tabi olduğuna yönelik doğrudan bir hüküm bulunmadığı, faaliyet alanının daha çok medya için haber, resim, video ve röportaj tedarik eden haber bürosu olduğu, internet üzerinde online şekilde yürütüldüğü, idare tarafından davacıya ait faaliyet konusunda iş yeri açma ve çalışma ruhsatı zorunluluğunun ortaya konulamadığı,

dolayısıyla İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alma yükümlülüğü bulunmayan davacı hakkında tesis edilen faaliyetten men ve idari para cezasına ilişkin dava konusu Belediye Encümen kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ortada ticari faaliyet sürdürerek kazanç sağlayan ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması gereken bir iş yeri olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Haber bürolarının işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak zorunda olunmadığı yönünde herhangi bir düzenleme olmadığından, dava konusu iş yerinin 3572 sayılı Kanun kapsamında yer alan ve ruhsata tabi müesseselerden olduğu ve temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmekle birlikte, davacının ruhsat başvurusunun reddine veya yayın iletim yetki belgesi gibi İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte yer almayan ek koşullar getirilerek sürüncemede bırakılmasına ilişkin işleme ilişkin iddiaların ayrı bir dava konusu olduğu, dava konusu edilmesi halinde incelenebileceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 Sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 2. maddesinde; bu Kanun hükümlerinin.

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 268-275 inci maddeleri kapsamına giren 1 inci sınıf gayrisıhhi müesseselere, nerede açılırsa açılsın, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, taşocakları, akaryakıt istasyonları ve benzeri yerlere, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmelerine, 1., 2. ve 3. sınıf gıda maddesi üreten gayri sıhhi müesseselere,1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca açılan avukatlık bürolarına,

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca meslek mensuplarınca açılan bürolara, 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre kurulan noterlik dairelerine, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca mühendis ve mimar meslek mensuplarınca açılan bürolara ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabat Sanatlarının Tarzı İcrasına dair Kanuna göre açıaln muayenehane ve müşterek muayenehanelere uygulanmayacağı, 3. maddesinde; belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili idarenin belediyeler olduğu hükme bağlanmıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasında, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı,

işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin ise yetkili idareler tarafından kapatılacağı, 9. maddesinin 1. fıkrasında; bu yönetmelik kapsamına girmesine rağmen adı ve nitelikleri belirtilmeyen sıhhi bir iş yerinin açılması halinde, benzeri işyerleri için öngörülen esaslara göre işlem yapılacağı düzenlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından 20/10/2021 tarihli dilekçe ile işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesi istemiyle Ereğli Belediye Başkanlığına başvuru yapıldığı, İlçe Zabıta Müdürlüğü ekiplerince 26/10/2021 tarihinde bahse konu işyerinde yapılan kontrolde işyerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterildiğinin tespit edilmesi üzerine, durum tespit tutanağı düzenlenerek Belediye Encümenine sevk ediliği, Ereğli (Konya) Belediye Encümenin … tarih ve … sayılı dava konusu kararıyla işyerinin "ruhsat alınıncaya kadar kapatılarak faaliyetten men edilmesine,

1608 sayılı Kanun'un 1'inci maddesi ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32'nci maddesi uyarınca 427,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına" karar verildiği ayrıca davacının ruhsat başvurusuna ilişkin davalı idarenin … tarih ve E- … sayılı yazısı ile işyerinin faaliyet konusunun belirtilmemesi nedeniyle başvurunun işleme alınamadığı belirtilerek, faaliyet konusunun bildirilmesinin istenildiği, davacının … tarihli dilekçesiyle faaliyet konusunun "… kodu ile haber ajanslarının faaliyetleri" (Medaya için haber, resim, video ve röportaj tedarik eden haber bürosu) ihtiva eden konular olarak bildirildiği,

davalı idarenin … tarih ve … sayılı yazısı ile isteğe bağlı yayın hizmeti lisansı belgesi bulunmaması nedeniyle ruhsat başvurusunun işleme alınmadığının bildirildiği, davacı tarafından dosyaya sunulan RTÜK İzin ve Tahsisler Dairesi Başkanlığının 17/03/2022 tarihli yazısında ise "ereğlihaberleri.com" alan adına yönelik inceleme sonucu yayın lisansı alınmasına gerek olmadığı belirtilmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunda işyeri ruhsatı alması gerekmeyen kuruluşların sayma yoluyla belirtildiği, haber ajanslarının ise bu kuruluşlar arasında sayılmadığı, medya için haber, resim, video ve röportaj tedarik eden haber bürolarının işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak zorunda olmadığı yönünde herhangi bir hükme yer verilmediği, dolayısıyla bu müesseselerin 3572 sayılı Kanun kapsamında yer alan ve ruhsata tabi müesseselerden olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından ruhsat başvurusunun hukuka aykırı olarak reddedildiğine dair iddialar ileri sürülmekte ise de, görülmekte olan davanın konusunun ruhsat talebinin reddine ilişkin işlem olmadığı gibi ruhsat talebinin reddine ilişkin işlemin 01/12/2021 tarihinde, dava tarihi olan 03/11/2021 tarihinden sonra tesis edildiği açıktır.

Bu durumda; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte ruhsatsız faaliyet gösterdiği sabit olan işyerinin bu şekilde faaliyette bulunamayacağı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesine istinaden işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılması gerektiği gözönüne alındığında, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.