Danıştay 4. Daire E.2023/8996 K.2024/742

Dava konusu istem: Davacının işletmecisi olduğu … Anadolu Lisesinde bulunan kantinin 2886 sayılı yasanın 75. maddesi uyarınca tahliyesine ilişkin Başiskele Kaymakamlığı'nın … tarih, … sayılı kararının ve bu kararın dayanağı olan … tarih ve … sayılı soruşturma raporunun iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; davacının.

Anadolu Lisesinde bulunan kantini bir yıllık kiralama suretiyle işletmekte olduğu, soruşturma raporuna dayalı olarak davacıyla yapılan sözleşmenin iptal edildiği ve 2886 sayılı yasanın 75. maddesi uyarınca mülki amir tarafından boşaltılması için dava konusu işlemin tesis edildiği, davacı tarafından adli yargı mercileri nezdine kira akdinin devamının tespiti için dava açıldığı, söz konusu davanın sonucunun mevcut davaya etkisi dikkate alındığında idarece işlem tesisinden önce ya tahliye davası açılması bu dava sonucuna göre işlem tesis edilmesi veyahut açılmış olan kiracılığın tespiti davasının sonucu beklenmesi gerekirken bunun yapılmadığı,

mevcut duruma göre davacının fuzuli işgalci olarak nitelendirilemeyeceği, tahliye kararına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu … tarih ve … sayılı Soruşturma Raporunun ise davacı hakkında sonuç doğurucu ve kesin mahiyet taşımadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle Başiskele Kaymakamlığı'nın … tarih, … sayılı kararının iptaline … tarih ve … sayılı soruşturma raporunun iptaline ilişkin istemin incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının şahsen işlerin başında bulunmaması nedeniyle kantin işletme sözleşmesinin iptal edildiği, sözleşmenin bitim tarihinden önce sözleşmenin yenilenmeyeceği bildirildiği halde kantini haksız olarak işletmeye devam ettiği, sözleşmenin sona erdiği tarih itibariyle fuzuli şagil sayıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Kiracılığın tespiti için ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … sayılı dosyası üzerinden açılan davanın devam ettiği, sözleşmenin feshi işleminin ihtilaflı olduğu, fuzuli şagil sayılmasının mümkün olmadığı, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Ecrimisil ve Tahliye" başlıklı 75. maddesinin 1. fıkrasında.

"Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut Vakıflara ait taşınmaz malların gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir.

Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmü, 3. fıkrasında, "Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir.

Aksi halde ecrimisil alınır."hükmü, 4. fıkrasında da "işgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir." hükmü bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, 02/09/2013 tarihinde davacı ile 2013-2014 öğretim yılını kapsayan Kocaeli Anadolu Lisesinde bulunan kantinin işletilmesi için 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre sözleşme yapıldığı, sözleşme süresi sona erdiğinde 2014-2015 öğretim yılını kapsayan 11/09/2014 tarihli bir yıllık kira sözleşmesinin yapıldığı, 17/06/2015 tarihli Soruşturma Raporuna dayalı olarak davacıyla yapılan sözleşmenin iptal edildiği ve bu hususun 17/06/2015 tarihinde davacıya bildirildiği, davacı tarafından sözleşmenin devam ettiğinin tespiti için … Sulh Hukuk Mahkemesinin … esas sayılı dosyasında dava açıldığı, söz konusu davanın devam ettiği, söz konusu kantinin 2886 sayılı yasanın 75. maddesi uyarınca boşaltılması için dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bozulması istenen kararda, davacı tarafından adli yargı mercileri nezdinde kira akdinin devamının tespiti için dava açıldığı, söz konusu davanın sonucunun mevcut davaya etkisi dikkate alındığında açılmış olan kiracılığın tespiti davasının sonucu beklenmesi gerektiği belirtilmekle beraber, UYAP üzerinden yapılan incelemede ... Sulh Hukuk Mahkemesinin E. … sayılı dosyasında, idare mahkemesi kararının bekletici mesele yapıldığı, 27/09/2023 tarihli son celsede dosyanın Danıştay'dan dönüşünün beklenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı ile Kocaeli Anadolu Lisesi Okul Aile Birliği arasında imzalanan 11/09/2014 tarihli sözleşmenin süresinin bir yıl olduğu ve kira döneminin 11/09/2014-11/09/2015 tarihleri arasını kapsadığı; dolayısıyla sözleşme süresinin 11/09/2015 tarihinde dolduğu; ayrıca söz konusu sözleşmenin 24. maddesinde, sözleşme süresinin bitiminde, kiracının kiralanan yeri rızasıyla tahliye etmediği takdirde, 2886 sayılı Kanun hükümlerini uygulanması için İl Özel İdaresine bildirim yapılacağı şeklinde bir hükmün bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda anılan kanun hükümleri uyarınca, kira sözleşmesinin taraflar arasında kararlaştırılan sürenin bitmesi ile kendiliğinden sona erdiği açıktır. Kira sözleşmesinin sona erdiği tarih itibarıyla, davacı şirketin taşınmazı boşaltmadığı anlaşılmakla fuzuli şagil konumunda olan davacının taşınmazdan tahliyesi yolunda, 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesinin son fıkrası uyarınca mahalli mülki amir tarafından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, … tarih ve … sayılı Soruşturma Raporunun iptaline ilişkin istem yönünden yeniden bir karar verileceği de tabiidir.