Danıştay 4. Daire E.2023/9117 K.2023/7255

Dava konusu istem: Denizli ili, Bekilli ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi üzerinde yer alan "... Oto Galeri" isimli işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali, kira sözleşmesinin feshedilmesi ve barakanın kaldırılmasına dair Bekilli Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Bekilli Belediyesine ait olan baraka yerinin 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca 3 yıl müddetle davacıya kiraya verildiği ve davacının işyeri ile ilgili olarak... tarih ve ... sayılı faaliyet konusu oto galeri olan işyeri açma ve çalışma ruhsatı tanzim edildiği, Karayolları Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile söz konusu işyerinde yapılan yapının 2918 sayılı Kanun'un 18. maddesinde belirtilen yapı yaklaşma mesafesini sağlamadığı ve kavşak içerisinde kaldığı, trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğünden bahisle kaldırılması ve ticari faaliyetine son verilmesinin davalı idareden istenildiği,

Bekilli Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile de "...

Oto Galeri" isimli işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, kira sözleşmesinin feshedildiği ve kavşak içerisinde kalan barakanın kaldırılmasına karar verildiği, ruhsatın yetkide paralellik ilkesi uyarınca yine belediye başkanı ya da görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi (geri alınması) gerekirken, Bekilli Belediye Encümeni tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edildiğinden yetki unsurundaki sakatlık nedeniyle, encümen kararının, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı,

davalı idarece özel hukuk hükümleri uyarınca adli yargıda kira sözleşmesinin feshi davası açılması ve bu davada verilecek karara göre tahliye yolunda işlem tesis edilmesi gerekirken, tek taraflı olarak Encümen kararı ile davacının kira sözleşmesinin feshine karar verildiğinden dava konusu işlemin, kira sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı,

hem kira sözleşmesinin feshinin hem de işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesinin hukuka uygun olmadığı anlaşıldığından bu işlemlere bağlı olarak tesis edilen, barakanın kaldırılması yönünden de encümen kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının geçiş yolu izin belgesi almaksızın faaliyetine devam ettiği, kira sözleşmesinin haklı sebeple tek taraflı olarak feshediliği, ihtara rağmen taşınmazın tahliye edilmemesi halinde tahliyenin Belediye tarafından sağlanacağı hususunun Danıştay kararları ile de sabit olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanunun 3. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri için belediyelerin yetkili olduğu, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı belirtilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 34. maddesinde belediye encümeninin görev ve yetkileri sayılmış; 38/p maddesinde ise, Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak belediye başkanının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait işyerinin kavşak içerisinde kaldığı, trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü gerekçesiyle, belediye encümenince, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile işyerinin kapatılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yazılı Belediye Kanunu hükümlerine göre, belediye başkanına, belediye meclisi ya da encümeni kararlarını gerektirmeyen görevleri yapmak, yetkileri kullanmak görevi verildiğinden, ruhsat iptaline ilişkin olarak da Belediye Başkanı'nın yetkili olduğu anlaşılmakta ise de; dava konusu ... tarih ve ... sayılı encümen kararında, Encümen Başkanı olarak Belediye Bakanının da imzasının olduğu,

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6/2. maddesinde, işyeri ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanacağı, ayrıca meclis veya encümen tarafından bir karar alınmayacağı açıkça düzenlenmiş ise de söz konusu hüküm, işyeri ruhsatlarının verilmesi aşamasında yetkili idarenin 'en üst' amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanmasının yeterli olacağı, ayrıca bir karar verilmesine gerek bulunmadığını vurgulamak üzere düzenlenmiş olup, ruhsat iptali konusunda yetkili olduğu tartışmasız olan belediye başkanının, encümen kararında yer alan imzasının,

belediye başkanın da iradesinin ruhsat iptali yönünde olduğunu ortaya koyduğu, ayrıca ruhsat iptaline ilişkin kararın, belediye başkanınca da imzalanan belediye encümeni kararı ile verilmesi ilgililerin aleyhine bir durum oluşturmadığından, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı, Bölge İdare Mahkemesince işin esası incelenerek karar verilmesi gerektiğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

Davalı idarenin mülkiyetinde olan taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uyarınca 3 yıl müddetle davacıya kiraya verildiği ve söz konusu işyeri için faaliyet konusu oto galeri olan işyeri açma ve çalışma ruhsatı tanzim edildiği, kiralanan taşınmazın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18. Maddesi ile hüküm altına alınan düzenlemede yer alan yapı yaklaşma mesafesini sağlamadığı ve kavşak içerisinde kaldığı, trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğünden bahisle tesis edilen ... tarih ve ... sayılı encümen kararı ile anılan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi, kira sözleşmesinin feshedilmesi ve kavşak içerisinde kalan yapının kaldırılmasına karar verilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Encümen kararının barakanın kaldırılmasına (yıkımına) ilişkin kısmı yönünden;

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 27. maddesi gereğince Danıştay dava daireleri arasındaki işbölümüne ilişkin olarak hazırlanan ve 20/07/2023 tarihli ve 32254 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Danıştay Başkanlık Kurulunun 20/07/2023 tarihli ve 2023/33 sayılı "18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararında Değişiklik Yapılmasına Dair Karar" gereğince yıkım kararlarından kaynaklanan temyiz başvurularının çözüm mercii Danıştay Altıncı Dairesi olarak belirlendiğinden, Dairemizce uyuşmazlığın bu kısmının esasının incelenme olanağı bulunmadığı oyuyla karara katılmıyoruz.