Danıştay 4. Daire E.2023/9186 K.2024/1466

Dava konusu istem: ... ili, ... Köyü, ... ada, ... nolu parsel sayılı taşınmazda bulunan, "... Doğal Kaynak Suyu" ticari isimli, kaynak suyu işletmesinin (sondaj kuyusu ve su şişeleme tesisinin) kira sözleşmesi süresinin dolması ve kira borçları bulunduğundan bahisle, işletmenin mühürlenerek faaliyetlerinin durdurulmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlem ile ... tarihli mühürleme tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanunun 4. maddesine göre sondaj kuyusunu kiralama yetkisinin davalı idarede olduğunun tartışmasız olduğu, dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte davacı ile davalı idare arasında mevcut kira sözleşmesinin süresinin dolduğu ve işyerinin kira sözleşmesi olmadan faaliyetine devam ettiği, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunun 40/ö maddesinde mevzuat hükümlerine aykırı hareket edenlere para cezası verileceği ve iş yerlerinin faaliyetten men edileceğinin, idari yaptırım olarak düzenlendiği,

aynı Kanunun 42/6. maddesinde de bu kanunda belirtilen idari yaptırımları uygulamaya, Halk Sağlığı Müdürü'nün yetkili olduğunun açıkça düzenlenmiş olması karşısında davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle, işletmenin mühürlenerek faaliyetlerinin durdurulmasına dair işleminde ve ... tarihli mühürleme işleminde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idarece, davacının, Yer Altı Suyu Kullanma Belgesine istinaden üretim yaptığı, buna karşın herhangi bir kira sözleşmesi bulunmadığı; idareye olan borçlarını ödemesi için süre verilerek, borçlarını ödememesi halinde yeniden ihale edilinceye kadar su kullanımın durdurulacağı yolunda ihtarname keşide edildiği; geçmiş borçlarını ödemesine karşın, ihalede düşük teklif vermesi nedeniyle ihalenin iptal edildiği ve neticeten Halk Sağlığı Müdürlüğü'nün... tarih ve E.... sayılı yazısıyla davacının üretim izninin iptal edilerek, kaçak dolum yapması nedeniyle idari para cezası düzenlendiği, üretim izninin iptali nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanunun 4. maddesinde ".... Kuyu açan kimse, bulunan suyun ancak kendi faydalı ihtiyaçlarına yetecek miktarını kullanmaya yetkilidir. Bu miktarı aşan sular ile sulama, kullanma ve işlenerek veya doğal haliyle içme suyu olarak satılmak üzere çıkarılan yeraltı suları, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki kaynak suları (mazbut vakıflara ait sular hariç), 2886 sayılı Kanun hükümlerine uyularak il özel idarelerince kiraya verilir..." hükmü bulunmaktadır.

İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde "l)Üretim İzni: Kaynak suyu ve içme suyu işletmelerine bu Yönetmelik uyarınca verilen" belge olarak tanımlandıktan sonra, 'Dosya Tanzimi' başlıklı 21. maddesinde, "Tesis izni için iki nüsha olarak tanzim edilecek olan dosyada aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler bulunur... k)Teknik usullerle yer altından çıkartılan içme sularının ilgili mevzuatına uygun olarak İl Özel İdaresi’nden kiralandığına dair sözleşme..." düzenlemesine yer verilmiş, 'İznin Geçerliliği, İzin Belgesinin Kaybolması veya Tahrip Olması' başlıklı 40. maddesinde ise, üretim izni verildiği sıradaki şartların kaybedilmesi kaynak ve içme sularına verilen üretim izninin iptal sebepleri arasında sayılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; ... ili, ... Köyü, ... ada ... nolu parsel sayılı taşınmazda bulunan, "... Doğal Kaynak Suyu" ticari isimli, kaynak suyu işletmesinin (sondaj kuyusu ve su şişeleme tesisinin) kira sözleşmesi süresinin dolması ve kira borçları bulunduğundan bahisle, işletmenin mühürlenerek faaliyetlerinin durdurulmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlem ile ... tarihli mühürleme tutanağının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; Kaynak ve içme suyu işletebilmek için üretim ve tesis izinlerinin alınması gerektiği ve usulüne uygun bir kira sözleşmesi bulunmasının ise, anılan izinlerin verilmesi ve geçerliliğini koruması için şart olarak öngörüldüğü; buna karşın davacı işyerinin, üretim ve tesis izni şartlarını kaybettiği, başka bir anlatımla davacının, kendi kusuruna dayalı olarak iznin iptaline neden olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle, Dairemiz onama kararına katılmıyoruz.