Danıştay 4. Daire E.2023/9297 K.2024/1321

Dava konusu istem: Denizli ili, Pamukkale İlçesi, ... Caddesi, No:... adresinde, "... Pansiyon" "unvanıyla faaliyet gösteren davacı şirkete ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının, birden fazla kez 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’na muhalefet edildiğinden bahisle anılan Kanun’un Ek 1. maddesi uyarınca iptaline ilişkin Pamukkale Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işletmenin mesul müdürü tarafından 1774 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesine istinaden 9.012,00.-TL idari para cezası verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı idari yaptırım kararına karşı itiraz edildiği ve itirazın ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... D.

İş sayılı dosyasında incelenmekte olduğu; işletme ruhsatının iptali için idari para cezalarının kesinleşmesi ve tekerrür şartlarının oluşması gerektiği, ancak davacıya ait iş yeri hakkındaki idari yaptırım kararına karşı ... Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edildiği ve itiraz hakkında karar verilmemiş olduğu, dolayısıyla idari yaptırım kararının kesinleşmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idarece, Sulh Ceza Mahkemesi nezdinde yapılan itirazın, ruhsat iptali işlemine karşı değil, idari para cezasına karşı yapıldığı ve yargılamanın tarafı olmadıkları; dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu’nun 1. maddesinde, bu Kanunda sayılan, özel veya resmi, her türlü konaklama, dinlenme, bakım ve tedavi tesisleri ve işyerleri ile konutlarda geçici veya sürekli olarak kalanlar, oturanlar, çalışanlar ve ayrılanlar ile araç kiralayan gerçek ve tüzel kişilerin, kimliklerinin tespiti ve bildirilmesinin, bu Kanun hükümlerine göre yapılacağı ve askeri konaklama, dinlenme ve kamp tesisleri ile ordu evlerinin Kanunun kapsamı dışında olduğu.

2. maddesinde, otel, motel, han, pansiyon, bekar odaları, günübirlik kiralanan evler, kamp, kamping, tatil köyü ve benzeri her türlü, özel veya resmi konaklama yerleri ile özel sağlık müesseseleri, dinlenme ve huzur evleri, dini ve hayır kurumlarının sosyal tesislerinin sorumlu işleticilerinin, bu yerlerde ücretli veya ücretsiz, gündüz veya gece, yatacak yer gösterdikleri yerli veya yabancı herkesin kimlik ve geliş- ayrılış kayıtlarını, örneğine ve usulüne uygun şekilde günü gününe tutmak, genel kolluk örgütlerinin her an incelemelerine hazır bulundurmak, Devlet İstatistik Enstitüsüne, talebi halinde vermek zorunda oldukları.

29/08/1996 tarihinde, 4178 sayılı Kanunun 10. maddesiyle eklenen Ek 1. maddesinde ise, "Bu Kanunun uygulanması sırasında genel kolluk kuvvetlerine ait karakollara, il merkezlerinden de sorgulanabilen bilgisayar terminalleri konulur. Bunun için gerekli giderler İçişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır. (Değişik 2. fıkra: 31/10/2016-KHK-678/4md..

Aynen kabul: 01/02/2018-7071/ 4md.) Bu Kanunun 2. maddesinde sayılan özel veya resmi her türlü konaklama tesisleri tüm kayıtlarını bilgisayarda günü gününe tutmak, genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlanarak mevcut bilgi, belge ve kayıtları genel kolluk kuvvetlerine anlık olarak bildirmek zorundadırlar. (Ek fıkra:31/10/2016-KHK-678/4md.

Aynen kabul: 1/2/2018- 7071/4 md.) İkinci fıkrada belirtilen genel kolluk kuvvetlerinin terminallerine bağlanmayanlara onbin Türk Lirası, anlık veri göndermeyen veya gerçeğe aykırı kayıt tutanlara beşbin Türk Lirası idari para cezası, mülki idare amirlerince verilir. Bu fiillerin tekrarı halinde işletme ruhsatları iptal edilir. Bu maddeye göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. ..." hükümleri yer almıştır.

Her ne kadar İdare Mahkemesince yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden idari yaptırım kararının kesinleşmesi üzerine işletme ruhsatının iptali yönünde işlem tesis edilebileceği sonucuna varılmış ise de, madde metninde açık bir şekilde "Bu fiillerin tekrarı halinde işletme ruhsatları iptal edilir." denildiğinden, yaptırımın uygulanması için ihlali gerçekleştiren fiilin tekrar işlendiğinin tespit edilmesi yeterli olup ayrıca idari yaptırım tutanağına bağlanıp bağlanmadığına bakılmaksızın fiilin tekerrürü halinde öngörülen işletme ruhsatının iptali yaptırımının uygulanabileceği açıktır.

Nitekim 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek 1. maddesi hükümlerine aykırı hareket edildiğinden bahisle (14/09/2020 tarihinde gerçekleşen ihlal nedeniyle) 22/09/2020 tarihli idari yaptırım karar tutanağı düzenlenerek idari para cezası kararı alınıp davacıya tebliğ edildiği, 20/09/2020 tarihinde aynı Kanun hükmüne aykırı hareket edildiğinin tespiti üzerine ise, 02/10/2020 tarihli yaptırım tutanağının düzenlenerek, Karahayıt Jandarma Karakol Komutanlığının, ... tarih ve ... sayılı yazıyla davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi gerektiğinin davalı Belediyeye bildirildiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, Denizli ili, Pamukkale İlçesi, ... Caddesi, No:... adresinde, "... Pansiyon" unvanıyla faaliyet gösteren davacı şirkete ait işyerinde, 14/09/2020 tarihinde, ... nolu odada konaklayan ... isimli kişinin kaydının bulunmadığı ve ... nolu odada konaklayan ... İsimli kişinin ise, 15 nolu odada konakladığının tespit edilmesi üzerine Karahayıt Jandarma Karakol Komutanlığının ... tarih ... sayılı işlemiyle 9.012,00 TL idari para cezası uygulandığı.

20/09/2020 tarihinde ise, ... nolu odada konaklayan ... isimli şahsın kimlik bildirim sistemine kaydının yapılmadığın tespiti üzerine ise, Karahayıt Jandarma Karakol Komutanlığının ... tarih ... sayılı işlemiyle 9.012,00 TL idari para cezası uygulanarak, ... tarih ve ... sayılı yazıyla davalı Belediyeden, davacıya ait işyerinde 1774 sayılı Kanunun ikinci defa ihlal edildiği gerekçesiyle davacın ruhsatının iptal edilmesinin istenildiği, davalı Pamukkale Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşılmıştır.

Olayda, ... Pansiyon adlı işletmenin, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu Ek 1. maddesinin 3. fıkrasına muhalif olarak "anlık veri göndermeme" fiilini tekrar işlediği, işyeri yetkilisince de imzalı tutanakla tespitli olduğundan; Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Dava dosyasının incelenmesinden; 1774 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin ihlal edildiğine dair ilk tutanağın, 14/09/2020 tarihinde düzenlenerek 22/09/2020 tarihli idari yaptırım uygulandığı ve ikinci ihlale ilişkin tutanağın ise, anılan idari yaptırım kararından önce 20/09/2020 tarihinde düzenlendiği görülmektedir.

1774 sayılı Kanun'un tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için, ihlalin gerçekleştiği ve yaptırım uygulandığının, işyerine tebliğiyle işyeri sahibine, ihlalden ve önceden işlenen fiil nedeniyle uygulanan idari yaptırım kararından haberdar olarak, ihlal tarihinden itibaren bu konudaki yasal düzenlemelere uyulmasında daha özenli ve dikkatli davranması yolunda gerekli ikazın yapılması ve temelini Anayasa'dan alan itiraz ve dava haklarını kullanma imkanının tanınması gerektiği;

temyizen incelenen uyuşmazlıkta ise, ilk ihlale ilişkin yaptırım kararının, ikinci ihlalden daha sonra alınmış ve 1. ihlal kararının tebliğ edilmeden dava konusu işlemin tesis edilmiş olması karşısında; uyuşmazlıkta tekerrür koşullarının gerçekleşmediği dolayısı ile dava konusu işlemin iptali gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.