Danıştay 4. Daire E.2023/9555 K.2024/1397

Dava konusu istem: Mülkiyeti davacı şirkete ait olup kiracı tarafından kullanılan İstanbul İli, Şişli İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan taşınmazda gizli fuhuş yapıldığından bahisle, söz konusu taşınmazın Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü gereğince 90 gün süreyle kapatılmasına ilişkin Şişli Kaymakamlığınca 17/03/2017 tarihinde onaylanan Şişli Fuhuşla Mücadele Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının ve kapatma tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlığa konu olayda Emniyet Müdürlüğü tarafından 22/01/2017 tarihinde yürütülen tahkikat sonucunda mülkiyeti davacı şirkete ait işyerinin kiracısı olan şahıslarca söz konusu masaj salonu olarak işletilen işyerinin fuhuş amacıyla kullandığının olay tespit tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, Şişli Fuhuşla Mücadele Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararıyla işyerinin 3 ay süreyle kapatılması yönündeki dava konusu kararın alındığı, işyerinin de mühürlenerek kapatılması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı,

gizli fuhuş fiilinin, malikin bilgisi dışında kiracı tarafından gerçekleştirilmesi durumunda kiracının işyerini tahliyesiyle Tüzükte öngörülen amacın kendiliğinden gerçekleşmiş olmasından dolayı kapatma kararının uygulanma koşullarının ortadan kalkacağı açık olmakla birlikte, davacı tarafından bu yönde davalı idareye yapılmış bir başvurunun bulunmadığı, bu durumda;

davacı şirkete ait işyerinin, kiracısı tarafından fuhuş amacıyla kullanıldığı hususu, konuyla ilgili Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan tahkikata ilişkin dosyada bulunan bilgi ve ifadelerle sabit olduğundan, söz konusu tespitlere dayalı olarak yukarıda anılan Tüzük hükümlerine uygun olarak tesis edildiği sonucuna ulaşılan dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda özetle; fuhuşun yaygınlaşması ve zührevi hastalıkların yayılmasının önlenmesi amacıyla Tüzükle getirilen tedbirlerden birisi de gizli fuhuş yapılan evlerin belirli bir süre kapatılması olduğu, izinsiz faaliyetin aynı yerde devamını engellemeyi amaçlayan bu tedbirin uygulanabilmesi için, evin gizli fuhuşu gerçekleştiren kişilerce kullanılmaya devam ediliyor olması,

ya da bu eylem kiracı tarafından gerçekleştirilmiş ise, malik ile gizli fuhuş yaptırılması fiili arasındaki bağlantının sabit olması gerektiği, gizli fuhuşun, malikin bilgisi dışında kiracılar tarafından gerçekleştirildiği durumlarda, kiracının taşınmazı tahliye etmesi halinde Tüzükle öngörülen amacın kendiliğinden gerçekleşmiş olacağı, kapatma tedbiri uygulanması koşullarının ortadan kalkacağı, bu gibi hallerde kapatma tedbirinin uygulanması, olayla hiç bir ilgisi saptanamayan maliklerin mülkiyet hakkının sınırlanması anlamına geleceği ve bu durumun Tüzüğün amacı ile bağdaşmayacağının tartışmasız olduğu, dava dosyasının incelenmesinden ise.

Emniyet Müdürlüğü tarafından 22/01/2017 tarihinde yürütülen tahkikat sonucunda mülkiyeti davacı şirkete ait söz konusu işyerinin kiracısı olan şahıslarca fuhuş amacıyla kullandığının olay tespit tutanağı ile tespit edilmesi üzerine Şişli Fuhuşla Mücadele Komisyonunun ... tarih ve … sayılı kararıyla işyerinin 3 ay süreyle kapatılması yönündeki dava konusu işlemin tesis edildiği, söz konusu kararın uygulanması amacıyla mahalline gidildiğinde iş yerinin boşaltılmış olduğu görülerek davacı şirket yetkilisi nezninde kapatma tutanağının düzenlendiği,

bu itibarla, davacının mülkiyetindeki taşınmazın kiracı tarafından fuhuş amacıyla kullanıldığının tespit edilmesi üzerine, ilgili Tüzük hükümleri uyarınca 90 gün süre ile kapatılmasına karar verilmesi yerinde görülmekle birlikte, taşınmaz maliki olarak davacının fuhuş yapılması eylemiyle ilgili bir bilgisinin veya olayla bağlantısının bulunduğunun saptanamaması fuhuş yaptığı belirtilen eski kiracının ise işyerini terketmiş olduğu gözetildiğinde, artık gizli fuhuş yeri olarak kullanılmadığı sabit olan işyerinin kapatılması ile böyle bir faaliyetin sürdürülmesinin engellendiğinden bahsetmeye imkan bulunmadığı,

bu durumda, aktarılan süreç içerisinde uyuşmazlığa konu taşınmazı fuhuş amacıyla kullanan şahsın taşınmazı tahliye etmesi, kapatma müeyyidesinin fuhuş suçunun önlenmesine ilişkin tedbir niteliğinde bulunması ve davacının fuhuş yapılması eylemiyle ilgili bir bilgisinin veya olayla bağlantısının bulunduğunun da saptanamaması karşısında, uyuşmazlığa konu taşınmazın geçici olarak kapatılmasına ilişkin işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; idarelerin kamu yararı ve kamu hizmetlerinin etkin şekilde yürütülmesini teminen mevzuatı eksiksiz uygulamak durumunda olduğu, bu nedenle dava konusu işlemin uygulandığı, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mülkiyeti davacı şirkete ait olup kiracı tarafından kullanılan İstanbul İli, Şişli İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan taşınmazda gizli fuhuş yapıldığından bahisle, söz konusu taşınmazın Genel Kadınlar ve Genelevlerin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğü gereğince 90 gün süreyle kapatılmasına ilişkin Şişli Kaymakamlığınca 17/03/2017 tarihinde onaylanan Şişli Fuhuşla Mücadele Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının ve kapatma tutanağının tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Genel Kadınlar ve Genelevlerinin Tabi Olacakları Hükümler ve Fuhuş Yüzünden Bulaşan Zührevi Hastalıklarla Mücadele Tüzüğünün ikinci kısmında; fuhuş yerlerinin tanımı yer alırken, dördüncü kısmında; genelevlerin açılabileceği mahal ve sokakların zührevi hastalıklar ve fuhuşla mücadele komisyonu tarafından belirleneceği öngörülüp bu tür yerlerin nerelerde açılamayacağına ilişkin düzenleme yapılmış, başvuruları komisyonca uygun bulunanların en büyük mülki amirin izni ile genelev açabilecekleri kurala bağlanmıştır.

Tüzüğün devam eden maddelerinde diğer fuhuş yerleri için aynı kuralların geçerli olduğu vurgulanmış, 91. maddesinde; bu Tüzükte fuhuş yerleri hakkında konulan kapatma cezasından maksadın, Tüzükte yazılı süre içinde bu yerlerin mühür altında kapalı bulundurulması ve evi işletenlerin yine bu sürede her nerede olursa olsun sanatlarını yapmaktan men edilmesi olduğu, 95. maddesinde; izin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı tespit edilen evler hakkında 104. maddesinin uygulanacağı, 104. maddesinde ise; usulü dairesinde izin alınmadan içinde gizli fuhuş yapıldığı delilleriyle tespit edilen evlerin komisyon kararı ile 3 ayı geçmemek üzere kapatılacağı hükmü getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Fuhuşun yaygınlaşması ve zührevi hastalıkların yayılmasının önlenmesi amacıyla Tüzükle getirilen tedbirlerden birisi de gizli fuhuş yapılan evlerin belirli bir süre kapatılmasıdır. İzinsiz faaliyetin aynı yerde devamını engellemeyi amaçlayan bu tedbirin uygulanabilmesi için, evin gizli fuhuşu gerçekleştiren kişilerce kullanılmaya devam ediliyor olması, ya da bu eylem kiracı tarafından gerçekleştirilmiş ise, malik ile gizli fuhuş yaptırılması fiili arasındaki bağlantının sabit olması gerekmektedir.

Gizli fuhuşun, malikin bilgisi dışında kiracılar tarafından gerçekleştirildiği durumlarda, kiracının evi tahliyesi halinde, Tüzükle öngörülen amaç kendiliğinden gerçekleşmiş olacağından, kapatma tedbirinin uygulanmasının koşulları ortadan kalkmaktadır. Bu gibi hallerde kapatma tedbirinin uygulanması, olayla hiçbir ilgisi saptanamayan maliklerin mülkiyet hakkının sınırlanması anlamına gelir ki, bu durumun Tüzüğün amacı ile bağdaşmadığı tartışmasızdır.

Ancak, malikin bilgisi dışında kiracı tarafından gerçekleştirilen gizli fuhuş fiili nedeniyle konutun belli bir süreyle kapatılmasına dair idari tedbirin, kiracının taşınmazı tahliyesinden dolayı uygulanma koşullarını yitirdiğinden bahsedilebilmesi için kapatma kararını veren idareye bu hususu belirten (gizli fuhuş fiilini işleyen kiracının taşınmazı tahliye etmesi) bir başvurunun yapılarak tedbirin kaldırılmasının istenilmesi, idarece konuyla ilgili yapılacak inceleme sonucunda taşınmazın boşaltıldığının belirlenmesi halinde kapatma tedbirinin kaldırılması, aksi halde ise talebin reddedilmesi gerekmektedir.

Gizli fuhuş nedeniyle kapatma kararı verilen taşınmazın kiracısı tarafından tahliye edilmesi durumunun kapatma kararından sonra gelişen yeni bir durum olması nedeniyle, bu hususa dair hukuka aykırılık iddialarının belirtilen konuyla ilgili olarak idareye yapılacak başvuru üzerine tesis edilecek işlemlere karşı ileri sürülebileceği açık olup, doğrudan kapatma kararına karşı açılacak davalarda ise bu karara esas alınan hususlara yönelik hukuka aykırılık iddialarının dikkate alınabilmesi mümkün olacaktır.

Uyuşmazlığa konu olayda; Emniyet Müdürlüğü tarafından 22/01/2017 tarihinde yürütülen tahkikat sonucunda mülkiyeti davacı şirkete ait işyerinin kiracısı olan şahıslarca söz konusu masaj salonu olarak işletilen işyerin fuhuş amacıyla kullandığının olay tespit tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, Şişli Fuhuşla Mücadele Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararıyla işyerinin 90 gün süreyle kapatılması yönündeki dava konusu işlemin tesis edildiği, işyerinin de mühürlenerek kapatılması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Gizli fuhuş fiilinin, malikin bilgisi dışında kiracı tarafından gerçekleştirilmesi durumunda kiracının işyerini tahliyesiyle Tüzükte öngörülen amacın kendiliğinden gerçekleşmiş olmasından dolayı kapatma kararının uygulanma koşullarının ortadan kalkacağı açık olmakla birlikte, davacı tarafından bu yönde davalı idareye yapılmış bir başvurunun bulunmadığı, böyle bir başvuru olsa dahi bu durumun verilecek cevaba göre başka bir dava konusu olacağı açıktır.

Bu itibarla; davacı şirkete ait işyerinin, kiracısı tarafından fuhuş amacıyla kullanıldığı hususu, konuyla ilgili Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan tahkikata ilişkin dosyada bulunan bilgi ve ifadelerle sabit olup, söz konusu tespitlere dayalı olarak anılan Tüzük hükümlerine uygun olarak tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.