Danıştay 4. Daire E.2023/9862 K.2024/5359

Dava konusu istem: Osmaniye ili, Kadirli ilçesi,... Köyü, (toplulaştırma öncesi) ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacının hissedarı olduğu ... , ...,.., ..., ..., ...,...ve ... sayılı kadastro parsellerinin "tarla" vasfında olduğu ve halihazırda tarla olarak kullanıldığı,

... ve ... sayılı kadastro parsellerinin ise "kanalet servis yolu" vasfında olduğu ve halihazırda bu parsellerin bulunduğu alandan kanalet servis yolu geçtiği, davacının dava konusu ettiği parsellerden herhangi bir uyuşmazlığın (miras uyuşmazlığı) söz konusu olmadığı parseller olan ..., ..., ... ve ... sayılı kadastro parselleri olmak üzere toplam 4 adet kadastro parselindcki payının dava konusu toplulaştırma işlemi sonucunda ... ada, ... sayılı parsel olmak üzere tek bir parselde toplanarak kendisine tahsis edildiği,

davalı idare teknik personeli tarafından dava konusu toplulaştırma işlemine dahil edilen parsellerden olan ve köyde "banka tarlası" olarak adlandırılmış olan ..., ..., ... ve ... sayılı kadastro parsellerinde uyuşmazlık olduğunu ve bu parsellerdeki uyuşmazlığın çözülemediğinin beyan edildiği, davacının ..., ..., ..., ...,...,..., ..., .. parsel sayılı taşınmazlardaki payının dağıtımı yönünden, toplulaştırma alanında projelendirilmiş ve halihazırda inşa edilmiş olan su kanal/veya kanaletlerin göz ardı edildiği, bazı parsellerdeki uyuşmazlıkların göz ardı edilerek oluşturulan yeni parsellerde uyuşmazlığın daha da karmaşıklaştırıldığı,

bazı parseller açısından ekim, sulama, gübreleme, ilaçlama vs. tarımsal faaliyetlerin engellenmesine neden olacak şekilde toplulaştırma yapıldığından, dava konusu toplulaştırma işleminin, uyuşmazlık konusu parsellere ilişkin kısmının ilgili mevzuat hükümleri ile toplulaştırmanın amacına ve ilkelerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uyuşmazlık konusu parsellerin mevcutta olan, halihazırda kullanılan yol ve kanalet nedeniyle bölündüğü, sulama şebeke hatları dikkate alınarak planlama yapılmış olup, buna göre parselasyon planları hazırlandığı, ileriye dönük öngörülerde bulunarak sonuçlara varmanın yanlış olduğu, halk arasında "banka tarlası" olarak nitelendirilen tarlalarda daha önce de anlaşmazlıklar olmakta olup, bunun nedeninin söz konusu tarlaları fiilen kullanan kişilerin diğer hissedarlara bu alanları kullandırmak istemeyişinden kaynaklandığı, dava konusu toplulaştırma kapsamına alınan bölgedeki mevcut projeler ve fiili durum üzerinden en verimli ve en uygun projenin uygulandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, sulama alanları ile Bakanlar Kurulunca gerekli görülen alanlarda;

toprağın verimli şekilde işletilmesini, işletilmesinin korunmasını, birim alandan azami ekonomik verimin alınmasını, tarım üretiminin sürekli olarak artırılmasını, değerlendirilmesini ve buralarda istihdam imkanlarının artırılmasını, ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalanan tarım topraklarının gerektiğinde ve imkanlar ölçüsünde genişletilmesi suretiyle de toplulaştırılmasını, tarım arazisinin ailenin geçimini sağlamaya ve aile iş gücünü değerlendirmeye yeterli olmayacak derecede parçalanmasının ve küçülmesinin önlenmesini sağlamak olduğu hüküm altına alınmıştır.

Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin işlem tarihinde yürürlükte olan "Toplulaştırma" başlıklı 20. maddesinde, toplulaştırmanın, uygulama alanında ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalı ve hisseli arazinin birleştirilmesi ve bu amaçla kamulaştırma, az topraklı veya topraksız çiftçinin topraklandırılması, sahibine bırakılacak arazinin belirlenmesi, köy gelişme ve yeni köy yerleşme alanlarına yer ayrılması gibi arazi düzenlemesine dair diğer hususları kapsayacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararın ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmı yönünden;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, uyuşmazlık konusu ..., ..., ..., ..., ...,... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.

Temyize konu kararın ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmına gelince;

Bakılan dava, Osmaniye ili, Kadirli ilçesi, ... Köyü, (toplulaştırma öncesi) ..., ...,..., .., .., ...,... ve ... parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda yapılan arazi toplulaştırmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor esas alınarak, dava konusu toplulaştırma işleminin, uyuşmazlık konusu parsellere ilişkin kısmının ilgili mevzuat hükümleri ile toplulaştırmanın amacına ve ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, Bölge İdare Mahkemesince de davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, bilirkişi raporunda, ... sayılı parsele yönelik olarak, davacının söz konusu parselindeki payının dağıtımı yönünden ilgili mevzuat hükümleri ile toplulaştırmanın amacına ve ilkelerine aykırı bir durumun bulunmadığı tespitine yer verildiği, İdare Mahkemesince de, davalı idare tarafından bilirkişi raporuna yapılan itirazlar yerinde görülmeyerek, bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek nitelik ve yeterlilikte bulunduğu halde, ... sayılı parsel yönünden de dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, sözü edilen parsel yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden, İdare Mahkemesinin aksi yöndeki kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu İdare Dava Dairesi kararının ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısımında hukuki isabet bulunmamaktadır.