Danıştay 4. Daire E.2023/9874 K.2024/7859

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ...Mahallesi, ... Mevkii, (toplulaştırma öncesi) ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda, "... ... Ovası Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi" kapsamında yapılan ve ... tarihli, ... yevmiye numarası ile tapuda tescil edilen arazi toplulaştırması işleminin anılan taşınmaz yönünden iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu toplulaştırma işleminin, uyuşmazlık konusu olan ... ada, ... sayılı parselin dağıtımı yönünden ilgili mevzuat hükümleri ile toplulaştırmanın amacına ve ilkelerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Dava konusu toplulaştırma işleminde, toplulaştırmanın amacına, gerekçelerine ve şartlarına riayet edilmediği, somut olaydaki şartların göz önünde tutulmadığı, bu nedenle mülkiyet haklarının ihlal edildiği, İdare Mahkemesinin bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazlarını değerlendirmeden eksik inceleme ile karar verdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu toplulaştırma işlemi sonucunda davacıların ... ada, ... parseldeki hisselerine karşılık, yeni oluşturulan ... ada, ... parselin davacılar adına müstakil olarak tesis edildiği, ancak UYAP sorgusunda tesis edilen ... ada, ... parselin ... tarih ve ... yevmiye numarasıyla dava dışı ... isimli şahısa satıldığı görülmektedir.

Bu durumda, uyuşmazlık konusu taşınmaz ile mülkiyet bağları sona eren davacıların, dava konusu arazi toplulaştırmasının iptalini istemekte hukuken korunabilir kişisel ve meşru bir menfaatlerinin kalmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, toplulaştırma işlemi sonucunda oluşturulan ... ada, ... parselin yeni maliki olan...'ın bakılan davayı, davacı olarak takip etme hak ve menfaatinin bulunduğu açıktır.

Bu itibarla, davacıların bakılan uyuşmazlıkta menfaatlerinin kalmadığı dikkate alınarak, yeni malik ...'ın davacı olarak davayı kaldığı yerden takip etme talebinin bulunup bulunmadığının sorulması suretiyle, verilen cevaba göre yeniden karar verilmesi gerekmektedir.