Danıştay 4. Daire E.2024/1205 K.2024/4723

Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada, ...parsel sayılı Hazineye ait taşınmazın 1.718,00 m²'sinin davacı tarafından otopark olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 26/09/2014-28/02/2015 dönemi için 411.875,90 TL ecrimisil istenilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince; dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 213.607,05 TL kısmı yönünden işlemin iptaline, 198.268,85 TL kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, taşınmazın emlak vergisine esas değerinin %3'ünün altında ecrimisil hesaplandığı, idarenin takdir yetkisini kısıtlayacak biçimde yargı kararı verilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85/2. maddesinde; Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. " kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" hükmü yer almaktadır.

336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 5/3.maddesinde; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına yer verilmiştir.

Yukarıda metni verilen Tebliğ hükmü uyarınca taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilebileceği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı Hazineye ait taşınmazın 1.718,00 m²'sinin davacı tarafından otopark olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 26/09/2014-28/02/2015 dönemi için 411.875,90 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmektedir.

Uyuşmazlıkta, bozma üzerine verilen temyize konu bölge idare mahkemesi kararında taşınmazın 08/04/2014-25/09/2014 tarihleri arasında fuzulen işgali nedeniyle düzenlenen ecrimisil ihbarnamesine açılan davada taşınmazın 2014 yılı için belirlenen metrekare birim bedelinin kesinleştiğinden bahisle 2014 yılı için 257,95 TL/m², 2015 yılı için ise 260,78 TL/m² birim değerler üzerinden ecrimisil hesaplanmış ise de, yapılan incelemede taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde %3'ünün 2014 yılı için 540,00 TL/m², 2015 yılı için ise 567,27 TL/m² olduğu görülmüştür.

Bu durumda, dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli, ticari sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesi de gözetilmek suretiyle düzenlenecek ek bilirkişi raporu alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekirken, belirtilen hususlar gözetilmeden verilen bölge idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.