Danıştay 4. Daire E.2024/124 K.2024/387

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 4.211.091,28-TL tutarlı hafriyat toprağı ve inşaat atığı döküm ücretine ilişkin 03/11/2020 tarihli tahakkukun iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen 14/12/2022 tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davalı idare ile dava dışı … A.Ş. arasında imzalanan protokol doğrultusunda davacı tarafından hafriyat toprağı, inşaat yıkıntı ve atıklarının taşınması esnasında uyulacak esaslara ilişkin hususlarda taahhütte bulunulduğu, davacı tarafından, döküm sahalarının kullanılması neticesinde belirlenen 4.211.091,28-TL tutarlı tahakkuk işleminin davalı idare ile dava dışı … A.Ş. arasında imzalanan protokol gereğince, dava dışı şirket tarafından verilen hizmetten faydalanılması nedeniyle tesis edildiği ve işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın özel hukuk hükümleri uyarınca çözümlenmesi gerektiği, davanın görüm ve çözümün adli yargının görev alanına girdiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idare ile yetki verdiği dava dışı şirket tarafından "hafriyat toprağı inşaat atığı döküm ücreti" adı altında dava konusu bedelin tahakkuk ettirildiği, söz konusu tahakkukun 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 80.maddesinin 1.fıkrasının (d) bendi kapsamında "harç" niteliğinde olduğu, aynı Kanunun 97.maddesi kapsamında "ücret" olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, davalı idarenin somut olayda "ücret" adı altında bedel belirleme, tahakkuk ve tahsil etme hak ve yetkisinin bulunmadığı,"ücret" "adı altında yapılan tahakkukun terkin edilmesinin gerektiği, uyuşmazlığın çözümünün Vergi Mahkemelerinin görevinde olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının karşı oyda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Uyuşmazlıkta, davacıdan "ücret" talep edilmesine ilişkin olarak davalı idare tarafından tesis edilen ve davacı tarafından iptali istenilen kesin ve yürütülebilir nitelikte herhangi bir idari işlem bulunmadığı, diğer taraftan davalı idarece alacağın tahsili amacıyla adli yargıda açılmış ve derdest olan bir alacak davasının mevcut olduğu da görülmektedir. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, hafriyat toprağı ve inşaat atığı döküm ücretine ilişkin 03/11/2020 tarihli tahakkukun iptali istemiyle açılmıştır.

18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin "Belediyelerin Görev ve Yetkileri" başlıklı 8. maddesinde "İl belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyeleri, büyük şehirlerde büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyeleri dışında ise ilçe belediyeleri, d) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlemekle,"Hafriyat Toprağı ve İnşaat/Yıkıntı Atıkları Üreticilerinin Yükümlülükleri" başlıklı 9. maddesinde "Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları üreticileri, f) Atıklarının yönetimi amacıyla yapılacak harcamaları karşılamakla yükümlü tutulmuşlardır.

Bu durumda, anılan Yönetmelikte, Belediyelerce hafriyat yönetimi ve bertarafına ilişkin olarak yürütülen hizmet karşılığında bir bedel belirleneceğinin ve bu hizmete ilişkin harcamaların ilgililer tarafından karşılanması gerektiğinin açıkça düzenlendiği, davacı firma aleyhine yapılan ve iptali istenilen tahakkukun Yönetmelikte düzenlenen ve Belediyece yürütülen bir kamu hizmetinden faydalanılması nedeniyle yapıldığı anlaşıldığından, davacı şirket adına "hafriyat toprağı, inşaat atığı döküm ücreti" tahakkuk ettirilmesinden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümünde idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.