Danıştay 4. Daire E.2024/1825 K.2024/5101

Dava konusu istem: Antalya ili, Demre ilçesi, ... Mahallesi mevkiinde ... ruhsat numaralı (Er:... erişim numaralı) sahanın 99,30 ha. ruhsat sahasının 24,72 ha.'lık kısmında ... Mermer Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılması planlanan 85.000 m3/yıl kapasiteli mermer ocağı (parça ve blok mermer üretimi) projesi ile ilgili olarak tesis edilen ... tarih ve E... sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirilmesi Gerekli Değildir Kararı''nın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile orman mühendisi, maden mühendisi, çevre mühendisi, ziraat mühendisi ve şehir plancısından oluşan bilirkişi heyeti ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; yapılması planlanan madencilik faaliyetinin proje sahasının, Devlet Ormanı sayılan yerlerden olduğu; toprak muhafaza karakteri taşıdığı;

gerçekleştirilecek mermer işletmeciliği faaliyetinin doğal yapıya, biyo-çeşitlilik, ekolojik denge, toprak altı/üstü kısımlarını veya ormanın diğer unsurlarını yada sürdürülebilirliliğini bozacak vasıfta olduğu; planlanan ilgili madencilik faaliyetinin, ormancılık bilim ve fenni, kamu yararı ile uyum göstermediği; sahanın ilgili madencilik faaliyetine uygun olmadığı; ormancılık bilim ve fenni, sahanın ekolojik yapısına bağlı olarak sahadaki doğal orman yapısının doğal haliyle korunmasının, kamu/çevre sağlığı gibi toplumsal menfaatler ile doğal kaynakların sağladığı yaşamsal faydaların, ekonomik kamu yararından daha öncelikli olduğu,

dava dosyasında yer alan proje tanıtım dosyasında (PTD), malzeme alımında miktarı belirtilmeyen 10 cm kalınlığında bitkisel toprağın sıyrılacağı ve depolanarak, sahanın ıslahında/rehabilitasyonunda kullanılacağının ifade edilmesi; sahanın yüzeyi, doğal yapısı, saf ve sadece topraktan oluşmayıp içerisinde 10 cm'den daha kalın taşlık kayalık yapıda olması nedeniyle sahanın, toprak altı ve üstü kısmının, insan eliyle tekrar doğal haline getirilmesi,

rehabilitesi, ekolojik, ekosistem bütünlüğü, Orman ürün ve hizmetlerinin sürekliliğini güvence altına alarak ormanları teknik, sosyo-kültürel, ekolojik ve ekonomik icaplara göre işletmesi teknik açıdan mümkün olmadığı gibi ileriki dönemlerde kamu yararını olumsuz etkileyeceği bölgede Türkvet sistemine kayıtlı potansiyel küçükbaş büyük hayvan varlığının çoğunluğunun yayılım yaparak beslendiği makilik alanların, tozlarla kaplanmasıyla fotosentez yapması ve büyümesi engelleneceği, faaliyet alanının maden çıkarmak amacıyla traşlanarak beslenme ortamının yok olacağı,

proje sahasında yapılan faaliyetler ile sahadan ve Davazlar mahallesinden ... kara yoluna varıncaya kadar geçilecek bir nakliye güzergahı sırasında oluşacak olan toz kirliliğine yönelik (Bölüm 1.ç ) belirtilen önlemlerin yeterli olmadığı,

Çiftçi Kayıt Sisteminde (ÇKS) kayıtlı çiftçilere ait arazi varlığının bir kısmının bulunduğu bölgede yetiştiriciliği yapılan örtü altı seracılığı, meyve ağaçları ve tarla ürünleri üzerinde bulunan bitkilerde toz kapladığı için fotosentez yapmasının engelleneceği, - II-B Grubu Maden (Mermer) Aranması ve Açık İşletme faaliyetinin en önemli etkilerden birini oluşturan tıraşlama ve kazının, bölgedeki fauna ve florayı yok ederek toprak yapısına, doğal yapıya, biyoçeşitlilik, ekolojik denge, akiferde oluşan çatlaklar yeraltı su tabakasının kirlenmesine, yüzeysel su kaynakları kurumasına,

çevre arazilerinde değerlerinin düşmesine sebep olunacağı, tarımsal üretimde verim kayıpları, küçükbaş hayvanların büyük çoğunluğunun beslendiği ve barındığı alanlar ile arıcıların kışlatma yaptıkları proje sahasındaki sandal ağaçlarının şubat ayı başında başlayan çiçeklerinden alacakları nektarla kıştan yeni çıkan arıların yavrularını beslemesi ile daha güçlenen arı kolonilerine sahip olup Torosların zirvesine güçlü arılarla daha çok yayla balı almalarına engel olunacağı,

söz konusu Maden Ocağı projesi çevre mühendisliği açısından uygun görülse de ziraat mühendisliği açısından değerlendirilen proje tanıtım dosyasında belirtilen flora ve fauna’daki eksik değerlendirmenin bulunması ve proje alanının tamamının orman vasfında olmasından dolayı ormancılık açısından yapılan değerlendirmenin önem teşkil ettiğinin belirtildiği,

orman ve ziraat mühendisliği tarafından projede belirtilen maden faaliyetin ormana ve zirai alana zarar vereceği birlikte değerlendirildiğinde, müdahil şirket tarafından gerçekleştirilmesi planlanan maden faaliyetinin çevreye, ormana, bitki örtüsüne, tarım ve hayvancılık faaliyetine zararlarının olacağı ve bu zararların önlenmesine yönelik proje tanıtım dosyasında alınacağı belirtilen önlemlerin yeterli olmadığının anlaşılması karşısında, Antalya İli, Demre İlçesi, ...

Mahallesi mevkiinde ... ruhsat numaralı (Er:... erişim numaralı) sahanın 99,30 ha. ruhsat sahasının 24,72 ha kısmında ... Mermer Sanayi ve Ticaret A.Ş tarafından yapılması planlanan 85.000m3/yıl kapasiteli ''mermer ocağı (parça ve blok mermer üretimi) projesi ile ilgili olarak tesis edilen ... tarih ve E... sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirilmesi Gerekli Değildir Kararı''nda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu, çevresel etki değerlendirme sürecinin, herhangi bir faaliyetin çevreye etkileri konusunda geleceğe ilişkin risk ihtimallerinin ve bunlara ait tedbirlerin belirlenmesi ve neticede çevre açısından elverişsiz veya olumsuz yatırımların önlenmesini hedefleyen bir süreç olduğu, gerçekleştirilmek istenen projeye yetkili birimlerce onay verilmeden önce faaliyetin çevreye olabilecek etkileri hususunda ilgili birimlerden görüş alındığı, Tarım ve Orman Bakanlığı...

Bölge Müdürlüğü ... Şube Müdürlüğü, ... Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, DSİ .... Bölge Müdürlüğü, Orman Bölge Müdürlüğü ve İl Tarım Orman Müdürlüğüne gerçekleştirilmek istenen projeye ilişkin kurum görüşlerinin sorulduğu, gelen olumlu kurum görüşlerine istinaden dava konusu işlemin tesis edildiği, Proje Tanıtım Dosyasında verilen taahhütlerin mevzuata uygun olduğu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, Antalya ili, Demre ilçesi, ... Mahallesi mevkiinde ... ruhsat numaralı (Er:... erişim numaralı) sahanın 99,30 ha. ruhsat sahasının 24,72 ha.'lık kısmında ... Karo Mermer Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılması planlanan 85.000 m3/yıl kapasiteli mermer ocağı (parça ve blok mermer üretimi) projesi ile ilgili olarak tesis edilen ... tarih ve E... sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirilmesi Gerekli Değildir Kararı''nın iptali iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlıkta; her ne kadar İdare Mahkemesince, bilirkişi raporunun ve dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, proje tanıtım dosyasının yeterli olmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de.

Mahkeme kararına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin, uyuşmazlık konusu "Çed Gerekli Değildir" kararına esas proje tanıtım dosyasının hatalı veya eksik olduğunu ortaya koyabilecek mahiyette, somut ve teknik verilerle desteklenmediği, kaldı ki dava konusu işlemin tesis edilmesinden önce projeye ilişkin olarak ilgili kurumların olumlu görüşlerinin alındığı; hükme esas alınan bilirkişi raporunda eksiklik olarak belirtilen hususların ise proje tanıtım dosyasını kusurlandırmaya yeterli olmadığı sonucuna varılmış olup, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından,

İdare Mahkemesi kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.