Danıştay 4. Daire E.2024/2123 K.2025/447

Dava konusu istem: Bursa ili, Osmangazi ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde faaliyet gösteren davacı şirkete ait işyerinin ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla bildirilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait işyerinde Osmangazi İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince 10/02/2022 tarihinde yapılan denetimde ruhsat sahibi ile mesul müdürün işyerinde olmadığının tespit edildiği ve davalı idare tarafından 22/02/2022 tarihli denetim raporu düzenlendikten sonra işyerine bu noksanlığı gidermesi için on beş günlük süre verilmeden aynı noksanlığın tekrarlandığı tespit edildiğinden bahisle ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği görüldüğü;

bu durumda, işyerinin aynı noksanlığı tekrarladığı tespit edilmiş ise de, daha önce iptal edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının davalı idarece ihya edildiği görüldüğünden 10/02/2022 günü yapılan denetimde tespit edilen noksanlığın giderilmesi için işyerine tekrardan on beş günlük süre verilmesi, verilen bu süre içinde tespit edilen noksanlığın giderilmediğinin anlaşılması halinde işlem tesis edilmesi gerekirken, doğrudan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince.

İdare Mahkemesince, tespiti yapılan noksanlık için 15 günlük süre verilerek aykırılığın giderilmesinin istenilmesi gerektiği halde, bu yola başvurulmadan dava konusu ruhsat iptali işleminin tesis edildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, davacı şirket mesul müdürünün işyerinde tespit anında bulunmaması halinin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinin, bir diğer deyişle noksanlık ve hataların giderilmesi nedeniyle 15 günlük süre verilmesi aksi halde işyerinin kapatılması hukuki durumuna uygun bulunmadığı,

mesul müdürün iş yerinde bulunmamasının ancak 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinin birinci fıkrasında. "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; ... d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen, İş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarî para cezası verilir.

Bu maddede öngörülen idarî para cezaları, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında il daimi encümeni tarafından verilir...

Bu maddede belirtilen aynı fiillerin bir yıl içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır." hükmünün uygulanabileceği bir durum oluşturduğu ve para cezasına konu edilebileceği değerlendirildiğinden dava konusu işlemde bu yönüyle ve gerekçeyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ilgili mevzuat hükmü uyarınca eksikliklerin giderilmesi için verilmesi gereken sürenin bir defaya mahsus olduğu, idarece de bu hususa uyulduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne yer verilmiş, 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı belirtilmiştir.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "mes'ul müdür" başlıklı 35. maddesinde, "Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin sahibinin tüzel kişi olması durumunda, işyerini idare etmek üzere bir mes'ul müdür görevlendirilir. Gerçek kişiler de işyerine mes'ul müdür görevlendirilebilir. Görevlendirilen mes'ul müdür yetkili idareye bildirilir.

(...)Yetkili idareler tarafından yapılacak denetimlerde mes'ul müdür sözleşmesinin işyerinde bulunmaması veya bu sözleşmeyle ilgili hatalı beyanda bulunduğunun tespit edilmesi halinde onbeş gün içinde bu eksikliğin giderilmesi istenir. Bu süre sonunda eksikliklerinin giderilmemesi halinde bu işyerleri hakkında işyeri ruhsatının iptaline ilişkin hükümler uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere on beş günlük süre verilmesi, verilen bu süre içinde tespit edilen noksanlık ve hataların giderilmediğinin anlaşılması halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek iş yerinin kapatılması gerektiği; mes'ul müdür sözleşmesinin işyerinde bulunmaması halinin de aynı sonucu doğuracağı açıktır.

Uyuşmazlıkta; davacı şirkete ait işyerinde Osmangazi İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince 10/02/2022 tarihinde yapılan denetimde ruhsat sahibi ile mesul müdürün işyerinde olmadığının tespit edildiği ve davalı idare tarafından 22/02/2022 tarihli denetim raporu düzenlendikten sonra işyerine bu noksanlığı gidermesi için on beş günlük süre verilmeden aynı noksanlığın tekrarlandığı tespit edildiğinden bahisle ... tarih ve... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği görülmektedir.

Bu durumda, işyerinin aynı noksanlığı tekrarladığı tespit edilmiş ise de, daha önce iptal edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının davalı idarece ihya edildiği görüldüğünden 10/02/2022 günü yapılan denetimde tespit edilen noksanlığın giderilmesi için işyerine tekrardan on beş günlük süre verilmesi, verilen bu süre içinde tespit edilen noksanlığın giderilmediğinin anlaşılması halinde işlem tesis edilmesi gerekirken, doğrudan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu durumda idarece verilen on beş günlük süre içerisinde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların giderilmesinden sonra yapılan denetimde bu yönde yeni bir tespitte bulunulması halinde sürecin baştan işletilmesi, dolayısıyla mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların giderilmesi için işyerine tekrardan on beş günlük süre verilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

06/12/2019 tarihinde yapılan ilk denetimde tespit edilen eksikliğin 15 günlük süre içerisinde giderildiği hususunun dosyadaki belgelerden anlaşılması karşısında, daha sonra yapılan denetimlerde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için de davacıya yeni bir süre verilmesi, bu süre sonunda ikinci bir denetim yapılarak noksanlığın giderilip giderilmediğinin ortaya konulmasından sonra işlem tesis edilmesi gerekirken, doğrudan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından,

dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ve gerekçesinde hukuka aykırılık bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesinin gerekçenin değiştirilmesi yönündeki kararında isabet bulunmamaktadır.