Danıştay 4. Daire E.2024/216 K.2025/219

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde devraldığı işyerine içkili lokanta ruhsatı verilmesi talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemle bildirilen ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Olur işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin, dayanağı olan Yenimahalle İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün ... tarihli "işyerinin genel güvenlik ve asayiş açısından uygun olmadığı"na ilişkin yazısında iş yerinin hangi bakımdan asayiş ve genel güvenlik yönünden uygun olmadığı hususunun açık ve net olarak belirtilmediği ve yazının soyut nitelikte olduğu, ayrıca emniyet ve asayişi sağlama, koruma ve kollamanın polisin asli görevi olduğu hususları birlikte gözetildiğinde, kolluk görüşü olumsuz olduğundan bahisle başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı İdare tarafından, İlçe Emniyet Müdürlüğünün işyerinin genel güvenlik ve asayiş yönünden kontrole elverişli bir konumda olmadığı yazısına binaen yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-f bendinde dava dilekçelerinin "husumet" yönünden de ilk incelemesinin yapılacağı, 15/1-c bendinde ise, hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek dava açılması halinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğ edileceği belirtilmiştir.

İdari davaların doğru hasımla görülmesi, sağlıklı ve adil bir yargılama yapılması, savunma hakkına riayet edilmesi ve nihayet doğru ve uygulanabilir bir karar verilebilmesi açısından hayati bir öneme sahiptir. Bu önemi nedeniyle husumet, kanun koyucu tarafından yalnızca taraflarca ileri sürülen bir hukuki sav olmaktan öte, idari yargı mercileri tarafından re'sen dikkate alınması zorunlu kılınan bir dava şartı olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle idari yargılamada husumete ilişkin hususlardan sarfı nazar edilerek veya eksik, fazla ya da yanlış hasımla karar verilmesine hukuken imkan bulunmamaktadır.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyeti Kanunu'nun 7. maddesinde; Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verileceği vurgulanmış,10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. Maddesinin (d) bendinde; Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilecek işyerlerinde aranacak şartlar arasında sayılmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde devraldığı işyerine içkili lokanta ruhsatı verilmesi istemiyle davalı idareye başvuru yaptığı, davalı idarece Yenimahalle İlçe Emniyet Müdürlüğünden kolluk görüşü istenildiği, Yenimahalle Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünce verilen ... tarihli cevabi yazıda, "işyerinin genel güvenlik ve asayiş açısından uygun olmadığı" bildirildiğinden bahisle ... tarih ve ... sayılı işlemle başvurunun reddi üzerine işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare hukukunda idareye herhangi bir hareket serbestisi ve değerlendirme yetkisinin tanınmadığı, alınacak kararın ve yapılacak işlemin önceden belirlendiği, yasada öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde yine yasada belirlenmiş kararın alınarak işlemin yapılacağı hal bağlı yetki olarak tanımlanmaktadır. Buna göre bağlı yetki söz konusu olduğunda, idarenin mümkün olabilecek kararlar arasında seçim hakkı yoktur, idareye seçim hakkı tanınmamıştır. Yasal düzenlemeler, belirli şart ve durumları belirlemiş ve bunların gerçekleşmesi halinde idarenin hangi kararı alıp uygulayacağını işaret etmiştir.

Ancak elbette idare, olayda yasal düzenlemede aranan koşulların somut olarak gerçekleşip gerçekleşmediğini araştıracaktır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine ruhsat verilmeden önce yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınması gerektiği, kolluk kuvvetinin olumsuz görüş bildirmesi halinde ruhsat verilmesi konusunda idarelere herhangi bir takdir yetkisinin tanınmadığı, olumlu kolluk görüşü alınmasının mevzuat gereği zorunlu bir unsur olduğu, bir başka deyişle idarelerin bu hususta bağlı yetki içinde bulundukları görülmektedir.

Bakılan davada, olumsuz görüş bildiren kolluk kuvvetinin bağlı olduğu Yenimahalle Kaymakamlığının da husumet mevkine alınarak ve dava dosyası anılan hasım yönünden de tekemmül ettirilerek bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, temyiz isteminin kabulü ile, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle Dairemizin onama kararına katılmıyorum.