Danıştay 4. Daire E.2024/245 K.2024/7541

Dava konusu istem: Karaman ili, Ayrancı ilçesi, ... Köyü, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel (toplulaştırma sonrası ... ada, ... parsel) sayılı taşınmazların bulunduğu alanda "Karaman 1. Kısım Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi" kapsamında yapılan arazi toplulaştırması işleminin anılan taşınmazlar yönünden iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, toplulaştırma sonrasında davacıya tahsis edilen parselin topoğrafik yapısının yer yer bozuk olduğu, parsel yüzeyinde ekim ve sürüme mani olan yerli kaya öbeklerinin bulunduğu, bu nedenle, davacının eski parselleri ile yeni parselinin eşdeğer durumda olmadığı, toprak, topografya, drenaj faktörleri ve sulanabilirlik ölçütlerinin bir bütün olarak değerlendirilmediği,

“Maliklerin istekleri dikkate alınarak arazisinin yoğun olduğu bölgede veya en büyük parselinin etrafında toplanarak arazi verilmeye çalışılır.” ve “Düşük dereceli arazi mümkün olduğu ölçüde eski sahiplerine bırakılır veya kendi aralarında toplulaştırılır.” şeklindeki Talimat kurallarına uyulmadığı, dava konusu arazi toplulaştırması işleminin bu haliyle, arazi toplulaştırmasının amacına, Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatına ve hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; uyuşmazlık konusu ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., .... ve ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine; ... parsel sayılı taşınmaz yönünden ise; anılan taşınmazın davacı adına değil, dava dışı Arzi Candan isimli şahıs adına kayıtlı olduğu, bu haliyle davacının bu taşınmaza ilişkin toplulaştırma işleminin iptalini istemekte kişisel, güncel ve meşru bir menfaati bulunmadığından, bu parsele ilişkin olarak açılan davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İdare Mahkemesi kararının 163 parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının kaldırılmasına,

163 parsel hakkında açılan davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacıya ait ve dağınık olan parsellerin tek parsel olarak birleştirildiği, yeni parselin eski parselleriyle büyük oranda çakışık olduğu, dava konusu işlemin 3083 sayılı Kanun, Uygulama Yönetmeliği ve Teknik Talimat Hükümlerinin esas alınarak, yetki, şekil, konu, amaç ve sebep yönlerinden hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği ileri sürülmektedir. Davacı tarafından; 163 sayılı parselin maliki olduğu ve bu durumu gösteren tapu belgesini dosyaya ibraz ettiği, yine dosyada yer alan çiftçi tercih formunda da söz konusu parselin kendisine ait olduğunun belirtildiği, bu husus yönünden araştırma yapılmadan karar verildiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı idare tarafından; savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan incelemede;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, uyuşmazlık konusu ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan taşınmazlara ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davacının temyiz istemi yönünden yapılan incelemede;

Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, dava konusu edilen ... sayılı parselin davacının adına kayıtlı olmadığı, dava dışı Arzi Candan isimli şahıs adına kayıtlı olduğu gerekçesiyle bu parsele ilişkin olarak açılan davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiş ise de, dava dosyasında yer alan çiftçi tercih formunda, ... sayılı parselde davacının ... ve ... şeklinde iki payla hissedar olduğunun belirtildiği, UYAP sorgusunda da davacının anılan taşınmazın maliki olduğu, ancak taşınmazın pasif durumda olduğu (parsel sorgu sisteminde ... ada, ..., ..., ... ve ... parseller olarak değiştiği) görülmektedir.

Bu durumda, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davacının adı geçen parselin maliki olup olmadığı, parselin toplulaştırma kapsamına alınıp alınmadığının araştırılması suretiyle, şayet taşınmaz dava konusu toplulaştırma kapsamına alındı ise, parsele yönelik yapılan tahsisin ilgili mevzuat ve toplulaştırma ilkelerine uygun olup olmadığının açıklığa kavuşturulmasından sonra anılan parsel yönünden yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, uyuşmazlık konusu ... parsel yönünden davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.