Danıştay 4. Daire E.2024/2807 K.2025/2211

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ...-... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın kiracısı olan davacı tarafından, taşınmazı otopark olarak kullanmak amacıyla davalı idareye yaptığı iş yeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun reddine ilişkin Beşiktaş Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün ... tarih ve .../... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; her ne kadar dava konusu işlem tarihinden sonra söz konusu taşınmazın belirli şartlar dahilinde açık otopark olarak kullanılmasının uygun bulunmasına ilişkin ... tarih ve .../.... sayılı UKOME kararı dava dosyasına sunulmuş ise de, taşınmaz üzerinde bulunan 32,00 m²'lik yapı için 2981 sayılı Yasa kapsamında ... tarihli ve ... sayılı "dükkan" kullanım amacıyla yapı kullanma izin belgesi verildiği görüldüğünden ilgili yönetmelikte aranan kat irtifakı veya kat mülkiyetini haiz ya da inşaata başlama izni alınan yerlerden olmamak şartının sağlanmadığı,

öte yandan davacı şirket ile Ün-Yapı Anonim Şirketi arasında imzalanan 01/08/2021 tarihli kira sözleşmesinde ... Anonim Şirketi'nin yetkilisi (şirket müdürü) olarak ...'un imzasının bulunduğu, ... Anonim Şirketi'nin sahibi tarafından şirket müdürünün azli, ihtiyati tedbir konulu şirket müdürü ...'a karşı açılan davada ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...tarih ve E:... sayılı kararıyla şirket müdürü ... ... azline, mali müşavir ...'ın denetim kayyımı olarak atanmasına, şirketin taşınmaz malları üzerinde kurulacak ayni ve şahsi haklara ilişkin işlemlerin mahkemece atanan denetim kayyımı onayı ile yürürlüğe girmesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verildiği, dolayısıyla dava konusu taşınmaza ilişkin şirket müdürü ... tarafından imzalanan kira sözleşmesinin denetim kayyımı onayı olmadığından geçerliliğinin bulunmadığı, kaldı ki taşınmaz sahibi ...Anonim Şirketi tarafından davacı şirkete kira sözleşmesinin feshedildiğine ilişkin Beyoğlu ....

Noterliği'nden ...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiği, dolayısıyla yönetmelikte yer alan açık otopark olarak kullanılan yerin mülkiyet sahibinden tapu tescil belgesine göre muvafakat alınacağı şartının da sağlanmadığı anlaşıldığından, davacının İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ...

Mahallesi, ...-... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı açık otopark olarak kullanmak amacıyla davalı idareye yaptığı iş yeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince davacının İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ...

Mahallesi, ...-... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın kiracısı olduğu, taşınmazın otopark olarak kullanılması amacı ile davalı idareye işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda bulunduğu bu başvurunun davalı idare tarafından her ne kadar; ruhsat başvurusu yapılan taşınmaz üzerinde 32,00 m² yapı için 2981 sayılı Yasa kapsamında 28/10/1986 tarihinde "dükkan" kullanım amacı ile yapı kullanma izin belgesi düzenlendiği bu durumun yönetmelikte aranan şartlardan biri olan "kat irtifakı veya kat mülkiyetini haiz ya da inşaata başlama izni alınan yerlerde açık otopark açılamaz" hüküm koşulunu sağlamadığı,

aynı zamanda İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Müdürlüğü tarafından bahse konu yerin açık otopark olarak kullanılabileceğine dair alınmış bir UTK kararının da bulunmadığı ve son olarak da, mülkiyet sahibinden muvafakat alınmadığı gerekçeleriyle reddedilmiş ise de. Dairelerinin 20/05/2024 tarihli ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgeler ile dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgeler birlikte incelenip irdelendiğinde.

İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ...

Mahallesi, tapunun ...-... pafta, ... ada, ... parselinde kayıtlı 32,00m² ölçüsündeki dükkan vasıflı yapıya ilişkin 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli yapı kararı alındığı, sonrasında riskli yapı kararı ile riskli yapı kararının kesinleştiğinden bahisle yapının tahliyesi ve yıktırılması gerektiğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle dava açıldığı bu davada, ...

İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:... sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan itirazın ise Dairelerinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla reddedildiği görüldüğünden hukuken gelinen bu noktada anılan yönetmeliğin "kart irtifakı veya kat mülkiyetini haiz ya da inşaata başlama izni alınan yerlerde açık otopark açılamaz" şartının dava konusu olayda hukuken ve fiilen aranamayacağı açıktır.

Yine dosyada mevcut ... tarih ve UTK ... sayılı UKOME kararı ile söz konusu taşınmazın açık otopark olarak kullanılmasının uygun bulunduğu, son olarak da davacı şirket ile davada davalı idare yanında müdahil ... Anonim Şirketi arasındaki 01/08/2021 tarihli kira sözleşmesinin hala hukuki geçerliliğini koruduğu ve davacı şirketin taşınmazı kiraladığı davalı yanında müdahil ... Anonim Şirketi'nden Gaziosmanpaşa ....

Noterliğinden ... yevmiye numaralı içeriği "otopark, yediemin, oto yıkama ve vale hizmeti verilmesine, bu şekilde kullanılmasına, bunlarla ilgili her türlü müracaatlarda bulunup, izin ve ruhsatları almasına" ilişkin muvafakatnamenin davacı şirkete verildiğinin görüldüğü bu durumda İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ...

Mahallesi, ...-... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın kiracısı olan davacının taşınmazı otopark olarak kullanmak amacıyla davalı idareye yaptığı işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin Beşiktaş Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminde yukarıda açıklanan gerekçeler doğrultusunda hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf talebinin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı Beşiktaş Belediye Başkanlığı tarafından, açık otopark için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte belirtilen zorunlu şartların sağlanmadığı, Ticaret mahkemesinin tedbir kararı uyarınca davacı şirket müdürü B.A. tarafından yapılacak müracatların geçerli sayılamayacağı ileri sürülmektedir. Davalı yanında (Müdahil) ... A.Ş. tarafından, riskli yapı kararının iptali istemiyle açılan davanın derdest olduğu, taşınmazın imar planındaki kullanım amacına aykırı olarak kullanılamayacağı, taşınmazın tamamının kira sözleşmesine konu edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Madde 12- Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasında bu Yönetmeliğin dördüncü kısmında belirtilen süreler geçerlidir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır.

İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." düzenlemesine, devamında "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlığı altındaki 13'ncü maddede. "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir.

Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır.

Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesine,

Açık otopark alanlarıyla ilgili bulunması gereken şartlar kısmında ise ;

c) Açık otoparklar

1- Açık otopark olarak kullanılan yerin mülkiyet sahibinden tapu tescil belgesine göre muvafakat alınacaktır.

2- Açık otoparkta yapılacak kontrol kulübesi prefabrike veya kolay taşınabilir bir malzemeden yapılacak olup, en az 9 m3 hacme sahip olacaktır.

3- İşyeri kapı numarası alınmış olacaktır.

4- Araç giriş ve çıkışları trafiği aksatmayacak şekilde düzenlenecek, trafik açısından uygun olacaktır.

5- Açık otoparkın park alanlarının zemini beton veya asfalt olacaktır.

6- Otoparkta park eden araçların her türlü hasara karşı zorunlu sigortaları yaptırılmış olacaktır.

7- Kat irtifakı veya kat mülkiyetini haiz ya da inşaata başlama izni alınan yerlerde açık otopark açılamaz.

8- Plan değişikliği veya mülkiyet değişikliği nedeniyle oluşacak durumlarda yeni malikin veya maliklerin muvafakati olmadan işletmeye devam edilemez." kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesi, ...-... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın otopark olarak kullanılmak amacıyla ... Anonim Şirketi temsilcisi B.A. ile davacı şirket arasında imzalanan 01/08/2021 tarihli kira sözleşmesi ile davacı şirkete kiralandığı, Gaziosmanpaşa ....

Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı muvafakatnamesi ile de taşınmazda otopark, yediemin, oto yıkama ve vale hizmeti vermesine şirket temsilcisi olarak B.A. tarafından muvafakat edildiği, 16/06/2022, 01/12/2022 ve 21/12/2022 tarihlerinde davacının söz konusu taşınmazla ilgili otopark iş yeri açma ve çalışma ruhsatı almak için yaptığı başvurunun davalı idarece yapı kullanma izin belgesinin dükkan olarak düzenlenmesi ve kiraya veren şirket temsilcisinin ...

Asliye Ticaret Mahkemesince gönderilen 16/11/2022 tarihli müzekkeresi ile yer aldığı kiralama işlemleri için ihtiyati tedbir kararı uygulanması ve herhangi bir UTK kararı bulunmadığı nedeniyle reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Açık Otopark faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınabilmesi için, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte yer alan açık otoparklar için getirilen düzenlemelerin birlikte sağlanması gerektiği açıktır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlem tarihi itibariyle uyuşmazlığa konu taşınmaz üzerinde bulunan 32,00 m²'lik yapı için 2981 sayılı Yasa kapsamında 28/10/1986 tarihli ve 12073 sayılı "dükkan" kullanım amacıyla yapı kullanma izin belgesi verildiği,

yapı için sonradan 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun kapsamında riskli yapı olarak tespit edilmişse de, yapının tahliye edilerek yıkımının gerçekleştirilmediğinden dükkan kullanım amaçlı vasfını koruduğu görülmekte olup, ayrıca davaya konu taşınmazın açık otopark olarak kullanılmasına yönelik olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Müdürlüğü tarafından alınan kararın 02/03/2023 tarihli olmasından dolayı açık otopark ruhsat başvurusunun dava konusu işlem tarihi tibariyle reddi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davaya konu işlem tarihinden sonra varsa davacı lehine verilmiş Mahkeme kararları üzerine davacının, işyeri açma ve çalışma ruhsatı için her zaman başvuruda bulunabileceği de muhakkaktır. Bu durumda, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin kabulüne dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.