Danıştay 7. Daire E.2024/2822 K.2025/1549

Dava konusu istem: ... Oyuncak Bijuteri İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi adına tescilli ...-..., ...-..., ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "rubber goods (kauçuk eşya)" cinsi 4016.99.97.00.19 pozisyonunda beyan edilen eşyanın 9503.00.99.00.00 pozisyonunda yer alan "pop-it" oyuncak ticari tanımlı ve Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği kapsamında Tareks Uygunluk Belgesi ibraz edilmek suretiyle ithal edilmesi gereken eşya olduğunun sonradan yapılan kontrolde tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca idarece işlem tesis edilebilmesi için, eşyanın ithalatının uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde, uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edilmesinin gerektiği, olayda ise; anılan mevzuatta aranılan ve gümrük idaresini aldatıcı, yanıltıcı mahiyette bir işlem veya davranışın söz konusu olmadığı, ithalata izin verilmesiyle ilgili aşamaların gümrük idaresinin denetimi altında gerçekleştirildiği, dolayısıyla tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Bijuteri İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi adına tescilli ...-...,...-..., ...-... tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı "rubber goods (kauçuk eşya)" cinsi 4016.99.97.00.19 pozisyonunda beyan edilen eşyanın 9503.00.99.00.00 pozisyonunda yer alan "pop-it" oyuncak ticari tanımlı ve Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği kapsamında Tareks Uygunluk Belgesi ibraz edilmek suretiyle ithal edilmesi gereken eşya olduğunun sonradan yapılan kontrolde tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği, anılan maddenin olay tarihindeki haliyle 4. fıkrasında,

birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verileceği ve eşyanın 177. ve 180. madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulacağı belirtilmiş olup, 5911 sayılı Kanun'la değişik şekliyle 65. maddesinde ise; gümrük idarelerinin, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere, beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebileceği ve beyannamenin içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan sahibinden diğer belgeleri de vermesini isteyebileceği, eşyayı muayene edebileceği ve ayrıntılı muayene veya tahlil amacıyla numune alabileceği hükme bağlanmıştır.

07/10/2009 tarih ve 27369 sayılı Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliği'nin 180. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; beyanın kontrol türünün ve kontrolle görevli memurun, bilgisayar sistemi tarafından risk kriterlerine göre belirleneceği, kırmızı hattın, eşyanın muayenesi ile birlikte belge kontrolünün de yapıldığı hat olduğu belirtilmiş.

182. maddesinde; muayenenin, kapların cins, marka, numara ve adetlerini, eşyanın vergiye esas olan ağırlık ve diğer ölçüleri ile gümrük tarife istatistik pozisyonu, menşe ve kıymetine ilişkin beyanın doğruluğunun tespitini kapsayacağı; muayene işleminin tam veya kısmi muayene yöntemleriyle gerçekleştirileceği; bu yöntemlerden hangisinin kullanılacağının bilgisayar sistemi tarafından belirleneceği; ancak muayene şeklinin sistem tarafından belirlenmediği durumlarda bu hususun muayene ile görevli memurlar tarafından eşyanın niteliğine göre belirleneceği ifade edilmiştir.

31/12/2020 tarih ve 31351 sayılı Mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan "CE" İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği'nin (Ürün Güvenliği ve Denetimi 2021/10) 1.maddesinde; bu Tebliğle, Ek-1’de belirtilen ürünlerin, ithalatta 4/10/2016 tarihli ve 29847 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğine uygunluğunun denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlenmesinin amaçlandığı, 3. maddesinde;

dış ticarette risk esaslı kontrol sisteminin, (TAREKS) ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler mevzuatı uyarınca yürütülen denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin elektronik ortamda ve risk esaslı olarak yapılması amacıyla kurulan internet tabanlı uygulama olduğu, fiili denetimin, belge kontrolü, işaret kontrolü, fiziki muayene ve laboratuvar testinden biri veya birkaçını kapsadığı, 11. maddesinde; ürünün ithal edilebileceğine dair yirmi üç haneli TAREKS referans numarasının gümrük beyannamesinin 44 no'lu hanesine firma tarafından kaydedilmesinin zorunlu olduğu, 13. maddesinde ise;

bu Tebliğ'e aykırı hareket edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunanlar, sahte belge kullanan veya ibraz edenler veya belgede tahrifat yapanlar hakkında. 4703 sayılı Kanun ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile 2013/4284 sayılı Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararı'nın ilgili hükümleri ve ilgili diğer mevzuatın uygulanacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

TAREKS uygulaması, ithalatta standartlara uygunluk denetimi yapılan ürünleri, "TSE", "CE" işareti taşıması gereken bazı ürünleri, İthalat Denetimi Tebliği kapsamı ürünleri; kişisel koruyucu donanımları, oyuncaklar, yapı malzemeleri, tıbbi cihazlar, telsiz ve telekomünikasyon terminal ekipmanları, pil ve akümülatör gibi sanayi ürünlerini; ihracatta ve ithalatta kalite denetimine tabi tutulan tarım ürünlerini kapsamaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuata göre, davalı idarece uyuşmazlığa konu eşyaya ilişkin iddia edilen gümrük tarife istatistik pozisyonun 2021/10 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği kapsamında TAREKS belgesine tabi bulunduğu ve anılan belgenin 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesi kapsamında ibrazı zorunlu belgelerden olduğu anlaşılmakla birlikte, olayda, 2021 yılına ait beyannamelerin GÜVAS üzerinden sorgulanması ve gümrük idarelerinde işlem gören beyannamelerin sonradan incelenmesi dışında, dava konusu ceza kararına dayanak olabilecek ve eşyanın beyan edilenden farklı pozisyonda değerlendirilmesini gerektirecek somut bir tespit,

yahut eşyanın davalı idarece fiziken incelenmesi neticesinde beyana uygun bulunmadığını ortaya koyan herhangi bir saptama yapılmadığı gibi, beyanname eki fatura, özet beyan, CMR veya ithalat sırasında eşyanın cinsi ve niteliğinin tespitine yönelik gümrük sahasında düzenlenmiş tutanak ve benzeri belgelerin içeriğinin araştırılmadığı,

sadece GÜVAS üzerinden yapılan çalışmalara istinaden davalı idare kayıtlarında geriye dönük değerlendirme yapılması suretiyle, bir başka deyişle, beyan edilen tanımdan hareketle eksik incelemeye dayalı olarak işlem tesis edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.