Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/2882 K.2025/768

Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresindeki davacı şirket tarafından işletilen içkili lokantanın mühürlenmesine ilişkin 26/07/2022 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, dava konusu mühürleme işleminin dayanağını 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 8. maddesinin (D) bendi gereğince 3 kez süreli kapatma işlemi tesis edildiğinden bahisle Fatih Belediyesi tarafından işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin oluşturduğu, davacı şirket tarafından ise, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile iş yerinin mühürlenmesine ilişkin 04/03/2022 tarihli işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bahse konu işlemlerin iptal edildiği anlaşıldığından, bu durumda, dava konusu mühürleme işleminin dayanağı işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptali kararının Mahkeme kararı ile iptal edildiği görüldüğünden, hukuka aykırı bulunan ruhsat iptali işlemine dayanılarak tesis edilen dava konusu 26/07/2022 tarihli mühürleme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 05/03/2024 tarih ve E:2023/13156, K:2024/1477 sayılı kararıyla; işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemin dayanağı ... tarih ve ... sayılı işlem ile iş yerinin mühürlenmesine ilişkin 04/03/2022 tarihli işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, öncelikle ...

İdare Mahkemesinin ... tarih, E:... sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, sonrasında ise, ... tarih, E:..., K:... sayılı kararı ile bahse konu işlemlerin iptaline karar verildiği; ruhsat iptali sonrasında, davalı idare elemanlarınca 04/03/2022 tarihinde iş yerinin tutanakla mühürlendiği, 26/07/2022 tarihinde yapılan kontrolde ise, iş yerinde ilgililerce mührün bozularak faaliyetin devam ettiğinin tespiti üzerine, dava konusu edilen 26/07/2022 tarihli mühür bozma/mühürleme tutanağı düzenlenerek iş yerinin yeniden mühürlendiğinin anlaşıldığı,

Bu durumda, dava konusu işlemin dayanağı olan ruhsat iptali işlemine karşı açılan davada, mahkeme tarafından iptale ilişkin karar henüz verilmeden önce, ilgililerce mührün bozularak iş yerinde faaliyete devam edildiğinin açık olduğu, dolayısıyla, ruhsatı iptal edilmiş bulunan iş yerine ilişkin olarak davalı idare tarafından mevzuat hükümlerine uygun olarak tesis edilen dava konusu mühürleme işleminin, tesis edildiği tarih itibarıyla hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından;

işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, idari nitelikte olan mühürleme işleminin dayanağı olan idari işlemden bağımsız bir eylem ve işlem olmadığı, Fatih Kaymakamlığının idari işleminin sonuçlandırılması ve uygulanmasından ibaret olan ve idari yargı anlamında hukuksal sorumluluk doğurmayan bir uygulama olduğu, bu nedenle sorumluluk var ise bundan Fatih Kaymakamlığının sorumlu tutulması gerektiği, ayrıca kendileri tarafından gerçekleştirilen mühürleme işleminin gerekli tedbirler alınmak suretiyle titizlikle gerçekleştirildiği, bu yönüyle işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davalı idare tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... Mahallesi, ...

Sokak, No:... adresinde bulunan içkili lokanta hakkında Kumkapı Polis Merkezi Amirliğince düzenlenen ... suç numaralı Yağma (Gasp) konulu tahkikat evrakına istinaden, bahse konu iş yerine daha öncesinde 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 8. maddesinin (D) bendi gereğince 3 kez süreli kapatma işlemi uygulanmış olması nedeniyle Fatih Belediyesi tarafından iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile iş yerinin mühürlenmesine ilişkin 04/03/2022 tarihli işlem tesis edilmiş,

söz konusu işlemlere istinaden mühürlenen iş yerinin ilgililer tarafından mührünün bozularak tekrardan faaliyete geçirildiğinin davalı idare elemanlarınca tespit edilmesi üzerine, davacı şirkete ait iş yerinin yeniden mühürlenmesine ilişkin 26/07/2022 tarihli işlem tesis edilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinin (b) bendinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere belediyelerin yetkili olduğu, 4. maddesinde ise; 3. maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak ve yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hükme bağlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/I. maddesinde, sıhhi müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek belediyelerin görevleri arasında sayılmıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinin açılması" başlıklı 6. maddesinde. "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz.

İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.

İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz (...)" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta, söz konusu iş yerine ait ... tarih ve ... nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının ... ve ... sayılı işlemle iptal edilerek iş yerinin 04/03/2022 tarihinde mühürlendiği, bu işlemlerin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, 26/07/2022 tarihinde yapılan kontrollerde mühürlenen iş yerinde mührün bozularak faaliyete devam edildiğinin görülmesi üzerine ise dava konusu işlem ile iş yerinin ikinci defa mühürlendiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile ilk mühürleme işleminin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile bahse konu işlemlerin iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği, istinaf talebinin reddine ilişkin karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine söz konusu kararın Danıştay Dördüncü Dairesinin 05/03/2024 tarih ve E:2023/9080, K:2024/1462 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği görülmüştür.

Dava konusu mühürleme işleminin dayanağı olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlem ile ilk mühürleme işleminin hukuka aykırı olduğunu ortaya koyan bir yargı kararı henüz yokken, mührün bozularak faaliyete devam edildiğinin görülmesi üzerine yapılan yeniden mühürleme işleminin gerekçesinin, bir başka ifade ile dava konusu işlemin sebep unsurunun, mührün usulsüz bir şekilde bozulması olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlemin dayanağı olan ruhsat iptali işlemine karşı açılan davada, mahkeme tarafından iptale ilişkin karar henüz verilmeden önce, ilgililerce mührün bozularak iş yerinde faaliyete devam edildiği hususu dikkate alındığında davalı idarece tesis edilen yeniden mühürleme işleminin tesis edildiği tarih itibarıyla hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X-Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.