Danıştay 4. Daire E.2024/282 K.2025/855

Dava konusu istem: İzmir ili, Güzelbahçe ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan işyerinin ruhsatsız olduğundan bahisle İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca kapatılmasına ilişkin 28/07/2022 tarihinde tebliğ edilen işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; mevzuat hükümleri uyarınca işyerlerinin açılması için yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma izninin alınması gerektiği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca, özel mevzuatına göre verilen izinlerin bu yükümlülüğü ortadan kaldırmayacağı dikkate alındığında ve anılan Kanunda ruhsata tabi olmayacakları yönünde bir hüküm bulunmaması karşısında, mevzuata uygun olarak tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Huzurevi açarak işletecek olan gerçek ve tüzel kişilerin il ve ilçelerde bulunan Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne başvuruda bulunacağı ve yasal koşulları sağlayarak gerekli belgeleri tamamlaması halinde açılış izin belgesi düzenleneceği, akabinde personelini tamamlayan kuruluşun hizmete başlayacağının kurala bağlandığı, özel huzurevi açılması hususunun 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunuyla düzenleme altına alındığı, bu merkezlerin kuruluş ve işleyiş esası bakımından Özel Huzurevleri ile Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği'ne tabi olduğu,

davacıya ait merkezin işyeri mevzuatına, dolayısıyla İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine tabi olmadığı, denetim yetkisi Bakanlığa ait olan davacıya ait özel huzurevi hakkında yerel yönetimce işlem tesis edilemeyeceği, dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 2. maddesinde; ''Bu Kanun hükümleri;

a) 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 268-275 inci maddeleri kapsamına giren 1 inci sınıf gayrisıhhi müesseselere,

b) Nerede açılırsa açılsın, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, taşocakları, akaryakıt istasyonları ve benzeri yerlere,

c) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmelerine,

d) (Mülga: 24/11/2004 – 5259/8 md.)

e) (Ek: 24/6/1995 - KHK - 560/21 md.) 1 inci, 2 nci ve 3 üncü sınıf gıda maddesi üreten gayri sıhhi müesseselere.(3)

f) (Ek: 13/2/2011-6111/201 md.) 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca açılan avukatlık bürolarına,

g) (Ek: 13/2/2011-6111/201 md.) 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca meslek mensuplarınca açılan bürolara,

h) (Ek: 8/8/2011 - KHK- 650/23 md.; İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113 K.: 2012/108 sayılı Kararı ile.; Yeniden düzenleme: 27/6/2013-6494/23 md.) 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre kurulan noterlik dairelerine,

ı) (Ek: 4/4/2015-6645/78 md.) 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca mühendis ve mimar meslek mensuplarınca açılan bürolara,

i) (Ek: 4/4/2015-6645/78 md.) 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna göre açılan muayenehane ve müşterek muayenehanelere, Uygulanmaz.'' hükmüne yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinde, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." hükmüne yer verilmiştir.

Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği'nin 8/b maddesinde; '''1) Açılış izni için aşağıda belirtilen işlemler yapılır.

a) İl veya İlçe Müdürlüğünce;

1) Kuruluşun fiziksel koşullarına,

2) Tefrişine,

3) Yatak odalarının genişliği ve kuruluşun diğer bölümlerinin yeterliliği dikkate alınarak saptanacak kapasitesine,

4) Genel olarak hizmete uygunluğu hakkında İl/İlçe Müdürlüğünde görevli meslek elemanlarınca açılış izin raporuna ilişkin gerekli işlemler yapılır.

b) (Değişik:RG-31/7/2009-27305) Başvuru il müdürlüğüne yapılmış ise; hazırlanan tüm belgelerin belirlenen esaslara uygun olması halinde, kuruluşun hizmete açılması, il müdürlüğünün teklifi ve valiliğin onayı ile gerçekleşir. Tüm belgeleri il müdürlüğünce onaylanan dosyalardan biri il müdürlüğünde kalır. İkincisi açılış izin belgesi düzenlendikten sonra kurucuya imza karşılığında verilir. Açılış onayının bir örneği bilgi için Genel Müdürlüğe gönderilir.

c) Başvuru ilçe müdürlüğüne yapılmış ise aynı işlem takip edilir ve hazırlanan dosyalardan bir takımı ve açılış onayının bir örneği ilçe müdürlüğüne gönderilir.

ç) Kuruluşlarda çalıştırılan tüm personel ile kurucu arasında iş sözleşmesinin yapılması zorunludur. Açılış izin belgesi düzenlenen ve personelini tamamlayan kuruluş hizmete başlar.

d) Açılış izin belgesinin, kuruluşun görülebilecek bir yerine asılması gerekir.

e) Açılış izin belgesi verilen her kuruluşun işveren ve işyerinin ismi ve yaptığı işin çeşidi İl Müdürlüğünce bir ay içinde o yerin bağlı bulunduğu bölge çalışma müdürlüğüne bildirilir.'' hükmü yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden; İzmir ili, Güzelbahçe ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan işyerinin ruhsatsız olarak faaliyette bulunduğundan bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca işyerine mühürleme işlemi yapılacağı ve 15 gün içinde kapatılmaya hazır hale getirilmesinin tebliğ edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta; işyerinin huzurevi olarak faaliyette bulunacak olması nedeniyle özel mevzuat hükümleri uyarınca verilen izinle açılması gerekmekte olup, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca, özel mevzuatına göre verilen izinlerin bu yükümlülüğü ortadan kaldırmayacağı tabi ise de, mevzuatı gereği açılma iznini almış olan işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alabilmesi için davalı idarece davacıya makul bir süre verilmesi, verilen sürede davacının işyeri için ruhsat almaması halinde de işyerinin kapatılmasına ilişkin işlemin tesis edilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunduğunun tespitinden sonra davacıya Yönetmelik uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması için süre verilmeden, işyerinin doğrudan mühürlenerek kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.