Danıştay 4. Daire E.2024/3403 K.2024/6562

Dava konusu istem: ... Madencilik Hafriyat İnş.Tah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, Aydın İli, Söke İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkinde ... nolu ruhsat sahasında gerçekleştirilmesi planlanan “IV. Grup (Kuvars) Maden Ocağı Kapasite Artışı Projesi” hakkında tesis edilen ... tarih ve E-... sayılı “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; projenin, çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olup olmadığının ve anılan faaliyetin, zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakıp bırakmaması, toz ve duman çıkarıp çıkarmaması hususlarının çözümü amacıyla tarafların iddiaları, projenin nitelikleri ve uygulanacağı yerin özellikleri ile ÇED raporunu hazırlayanların uzmanlık alanları da dikkate alınmak suretiyle belirlenen.

Maden Mühendisi, Orman Mühendisi, Çevre Mühendisi, Ziraat Mühendisi ve Jeoloji (Hidrojeoloji) Mühendisi bilirkişilerden oluşan heyet ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan 07/03/2024 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; ''Dava konusu etkinlik ile ilgili hazırlanmış olan PTD'de açıklanan jeolojik ve hidrojeolojik değerlendirmelerin saha gerçekleriyle kısmen uyumlu olmakla birlikte bazı önemli eksikler içerdiği ve projenin çevresel etkilerinin açıklanması ile bu etkilerin en aza indirilmesi yönlerinden yeterli olmadığı,

söz konusu etkinlikle sahadan sıyrılma, kazılma, delme, patlatma yoluyla önemli miktarda malzeme alınarak yükleme ve taşıma etkinlikleri yapılacağı ve birçok yerde pasa ve stok alanları oluşturulacağı için söz konusu etkinliklerin yüzey ve yeraltı sularını olumsuz etkileme potansiyeli bulunduğundan kamu yararına olmadığı, yapılacak açık ocak madencilik faaliyetinin toz çıkaran faaliyetlerden olduğu, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin Ek 5, 1-ı) koşulunu sağlamadığı, Proje Tanıtım Dosyasında açık ocak madencilik faaliyetlerinde rezerv hesaplamalarının hatalı olması,

açık ocak üretim faaliyetlerinde büyük önem arz eden ocak ve pasa şevleri stabilite analizlerinin olmaması, faaliyet alanı içerisinde yapılacak çalışma ile bitki örtüsünün kaldırılacağı ve yeterli önlem alınmadığı takdirde, arazinin eğimli olması nedeniyle erozyon tehlikesi ile karşı karşıya kalabileceği, bu durum da çevre de toprak ve su rejimine zarar verebileceği,

madencilik faaliyet alanı olarak izni talep edilen alan ve 3 km'lik çevresinin madencilik faaliyeti yönünden hem 3573 sayılı hem de 5403 sayılı kanunlar ile çelişmesi ve her iki kanunu ilgilendiren mutlak korunması gereken dikili tarım alanlarının ve bu bağlamda zeytinlik dikili tarım alan kullanımının olması nedeniyle, kesilecek ağaçların ve kaldırılacak orman örtüsü ve maki ile kızılçam ve fıstıkçamı florasından oluşan orman ekosistemine olası etkilerinin göz ardı edilmesi, bitkisel toprak sıyrılması ve depolanması işleminin usulünde rüzgar ve su erozyonu riski için öngörülen tedbirlerin yeterli olmaması,

Orman Yangınlarıyla Mücadelede etkin bir planlama söz konusu olmamasından bahisle söz konusu izni talep edilen alanın ormancılık disiplini açısından telafisi mümkün olmayan eksikleri barındırdığı, gerekçeleri ile ... Madencilik Hafriyat İnş. Tah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılması planlanan ...

Nolu Ruhsat sahasında IV. Grup Maden (Kuvars) Ocağı Kapasite Artışı projesine ilişkin Aydın Valiliği tarafından tesis edilen ... tarihli ve E-... sayı No.lu “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararının uygun olmadığı'' tespitlerine yer verildiği, dava dosyasındaki bilgi, belge ve bilirkişi raporunun bir bütün halinde değerlendirilmesinden proje sahasının yakın çevresindeki zeytinlik alanlara, dikili tarım alanlarına, çevre, toprak ve su rejimine olumsuz etki edecek olması nedeniyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare yanında müdahil tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, yapılması planlanan projenin çevreye olası etkilerinin incelenmesi ve bu etkilerin en aza indirilmesi için alınacak tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Proje Tanıtım Dosyasının hazırlandığı, ilgili Kurum görüşlerinin alındığı, rapora itirazlarının karşılanmadığı, bilirkişi tespitlerinin yerinde olmadığı, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.