Danıştay 4. Daire E.2024/3670 K.2025/1821

Dava konusu istem: Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:... adresinde bulunan ve imar planında rekreasyon ve yol belirtilen taşınmazın 15.489,22 m²'lik kısmının turizm tesisinde bahçe olarak kullanılması nedeniyle 24/12/2021-16/11/2022 dönemi için 1.143.909,88 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre, taşınmazın davalı idare tasarrufunda bulunan 15.489,22 m²'lik kısmının işgal edilmesi nedeniyle davacı hakkında tahakkuk ettirilmesi gereken ecrimisil bedelinin 1.118.990,00 TL olması gerektiği anlaşıldığından, dava konusu 1.143.909,88 TL bedelli ecrimisil ihbarnamesinin 24.919,88 TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 1.118.990,00 TL'lik kısmının ise hukuka aykırılık bulunmadığı,

uyuşmazlığa konu taşınmazın davalı idarenin tasarrufunda olmadığı dolayısıyla ecrimisil talebinde yetkisinin bulunmadığına yönelik iddianın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca itibar edilemeyeceği gerekçesiyle, dava konusu işlemin 24.919,88 TL'lik kısmının iptaline, 1.118.990,00 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İmar planı değişikliğine göre yol ve yeşil alan bulunmadığı, ecrimisile konu alanın belediyenin tasarrufunda bulunmadığı, imar planında ecrimisile konu alanın turizm tesis alanı olarak gözüktüğü, Hazinenin escrimisil istemeye yetkisinin bulunduğu, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yapılan yargılamada bilirkişilerce ecrimisil alanının %50 daha az değerli olduğu görüşü uyarınca hesaplama yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulmasın gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinde, belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Kamuya ait gayrimenkuller" başlıklı 11. maddesinde, "İmar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye;

belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur. Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz.

Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur." hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle; "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir", 288. maddesinde ise; Hakimin, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebileceği belirtilmiştir.

İmar plânlarında park, yol gibi alanlarda kalan yerlerin, belediyeye bedelsiz olarak terk edilerek tapuda terkin edilmesi gerektiği yolundaki kanun hükmü uyarınca, Hazinenin bu alandaki yetkisi bağlı yetki olup, yine anılan kural nedeniyle idarenin mülkiyetinde de olsa, bu tür taşınmazları üçüncü kişilere satma, kiraya verme, üzerinde irtifak hakkı tesisi gibi tasarruflarda bulunabilmesi mümkün olmadığından, imar plânlarında umumi hizmetlere ayrılmış yerlerden belediyelere devri zorunlu olan yerleri kullanan işgalcilerden belediyelerce ecrimisil istenebilecektir.

Dosyanın incelenmesinden, Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:... adresinde bulunan ve imar planında rekreasyon ve yol belirtilen taşınmazın 15.489,22 m²'lik kısmının 24/12/2021-16/11/2022 tarihleri arasında turizm tesisinde bahçe olarak kullanılmak suretiyle işgali nedeniyle düzenlenen 1.143.909,88 TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu taşınmazın 07/10/2020-24/12/2021 dönemi için 960.641,42 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısına kayden açılan davada;açılan davada hükme esas alan bilirkişi raporunda 2020 yılı için 24,99 TL/m², 2021 yılı için ise 30,30 TL/m² birim bedeli esas alınarak karar verildiği, anılan karara karşı tarafların istinaf başvurularının ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 10/06/2024 tarih ve E:2023/13400, 2024/3821 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmüştür.

Bu durumda; taşınmazın ecirmisile konu önceki dönem kullanımına ilişkin yargı kararı dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması sonucunda bir karar verilmesi gerektiğinden, temyiz konusu kararın davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.