Danıştay 4. Daire E.2024/3856 K.2025/106

Dava konusu istem: Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi ... adresinde bulunan işyeri için "Otopark" konulu 18/09/2019 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davaya konu açık otopark alanının davalı idare tarafından ...

Derneği İktisadi İşletmesine kiralandığı, davacının da otopark alanını anılan Dernek'ten kiraladığı ve 18/09/2019 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda bulunduğu, ruhsat başvurusunun Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı Kararı kapsamında kira sözleşmesinin ve alt kira sözleşmesinin iptal edilerek sona erdiğinden bahisle reddedildiği,

Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı Kararı'nın iptali istemiyle açılan davalarda ilk derece mahkemelerince verilen davanın reddi kararlarının Bölge İdare Mahkemesince kaldırılarak dava konusu Meclis Kararının iptaline karar verilerek davacının ruhsat başvurusunun reddedilmesine gerekçe oluşturan kiralanmış tüm otoparkların mevcut kira sözleşmelerinin, kiracılık ve işletme haklarının iptal edilmesine ilişkin Meclis Kararının hukuka aykırı olduğunun tespit edildiğinden bahisle, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun anılan karar nedeniyle reddedildiği,

davalı idarece, davacı tarafından ruhsat başvurusunda bulunurken teslim edilen belgelerin eksiksiz olup olmadığı, işyerinde aranacak şartların sağlanıp sağlanmadığı yönünde inceleme yapılarak, davacının başvurusunun bu yönleriyle değerlendirilmesi gerekirken, kira sözleşmelerinin ve alt kira sözleşmelerinin sona erdiğinden bahisle ruhsat başvurusunun reddedilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 6. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, "(Değişik birinci fıkra: 19/3/2007 – 2007/11882 K.) Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." hükmü getirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davaya konu Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi ... adresinde bulunan açık otopark alanının 11/10/2016 tarihinde davalı idare tarafından işletilmek üzere ...

Derneği İktisadi İşletmesi'ne kiraya verildiği, anılan Derneğin davaya konu açık otoparka ilişkin ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, davalı idare ekiplerince 24/08/2019 tarihinde yerinde yapılan denetimde açık otoparkın, işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olan dernek tarafından değilde, bakılmakta olan dosyanın davacısı olan ... tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan işletildiğinin tespit edilmesi üzerine, ...'a işyerinin ruhsata bağlanması için beş günlük süre verildiği,

öte yandan adı geçen Derneğe ait İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının da, davaya konu otoparkta faaliyet göstermediğinin tespit edildiğinden bahisle ... tarih ve ... iptal edildiği (Anılan Derneğe ait ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali işlemine karşı açılan davada İlk Derece Mahkemesinin dava konusu işlemin iptali yönündeki kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin karar, Danıştay Dördüncü Dairesinin 13/02/2024 tarih ve E:20238/7026, K:2024/87 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.) görülmüştür.

Bahsedilen süreçte davacı ile dava dışı Dernek arasında

11/09/2019 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin akdedildiği, davacı tarafından davaya konu açık otoparkın alt kiracısı olmak sıfatıyla davalı idareye 18/09/2019 tarihinde otopark konulu işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunda bulunulduğu, davalı idare tarafından Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı gerekçe gösterilerek ... tarih ve ... sayılı işlemle başvurunun reddine karar verilmesiyle, işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Dava konusu işleme dayanak olarak alınan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin, "...Belediyemizce ve ... İşletmeleri Ltd. Şti.'nce kiralanmış, işletme hakları devredilmiş olan tüm otoparkların mevcut kira sözleşmelerinin ve protokollerin, kiracılık ve işletme haklarının iptal edilerek bu yerlerin 5216 sayılı Yasanın 7. maddesinin 1. fıkrasının f bendiyle 5216 sayılı Yasanın 26. maddesi gereğince Belediyemiz şirketi olan ...

A.Ş.'ye işletme haklarının 25 yıl süreyle devredilmesi..." içerikli, ... tarih ve ... sayılı kararına karşı açılan davalarda Danıştay bozma kararlarına uyulmak suretiyle Bölge İdare Mahkemelerince davanın reddi yolundaki mahkeme kararlarına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine karar verildiği (... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...), açılan davaların "davanın reddi" yolunda kesinleştikleri, dolayısıyla anılan Meclis Kararının hukuka uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Bakılmakta olan dosyanın içeriğinde, davacının dava konusu işlemin dayanağı olan Belediye Meclis Kararına uygun bir kira sözleşmesine sahip olduğu yönünde bilgi belge de bulunmamaktadır. Bu durumda Bölge İdare Mahkemesince, davacının, anılan Meclis kararına uygun yapılmış bir protokolün ya da kira akdinin tarafı veya alt kiracısı olup olmadığı hususları araştırıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.