Danıştay 4. Daire E.2024/4023 K.2024/7945

2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İzmir ili, Karabağlar ilçesinde "2015 Yılı Evsel Katı Atık Toplama Hizmeti Ücreti Tarifesi"nin belirlenmesine ilişkin Karabağlar Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının (söz konusu meclis kararı, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunmuştur.) marketlere ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştayın bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen kararda; ... tarih ve ... sayılı Karabağlar Belediye Meclis kararı ile 2015 yılı için katı atık toplama ücret tarifesinin belirlendiği, anılan tarifenin İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunduğu, dava konusu tarifenin tam maliyet esasına uygun olarak ilgili mevzuatta öngörülen kriterler gözetilerek davalı Karabağlar Belediye Başkanlığınca ve Büyükşehir Belediyesinin onayı ile belirlendiği,

Karabağlar Belediye Başkanlığınca 2015 yılı evsel katı atık tarifesi hesap raporu hazırlanırken, ilgili mevzuatta öngörülen kriterlere uygun olarak maliyetin makul olarak hesaplanmış olduğu, 2015 yılı Evsel Katı Atık Ücret Tarifesinin davacının faaliyet alanına ilişkin olan kısmının bu yönüyle de objektif kriterlere uygun olduğu ve evsel katı atık tarifelerinin belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle; davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Danıştayca verilen bozma kararında, toplama ve taşıma hizmeti maliyetinin mevzuata uygun tespit edilip edilmediği hususunda, bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak esas hakkında karar verilmesi gerektiği gerekçesine yer verilmesine karşın, İdare Mahkemesince bilirkişi incelemesi yapılmadan davanın reddine karar verildiği; taraflarınca Karabağlar Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptalinin talep edildiği, anılan işlemin Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanmasına dair başka bir işlemin davaya dahil edilmesinin usul kurallarına aykırı olduğu,

ilçe belediye meclisi tarafından tesis edilen dava konusu işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu; öte yandan, toplama ve taşıma ücreti ile bertaraf ücretinin ayrı belirlenmesinin ilgili mevzuata aykırı olduğu, kaldı ki toplama ve taşıma ücreti için tespit edilen ücretin, bertaraf ücretinin 200 katından fazla olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

1- Davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. 2- Davalı Karabağlar Belediye Başkanlığı tarafından; evsel katı atık bedellerinin, ilgili mevzuatta öngörülen kriterlere uygun biçimde belirlendiği, marketlere ilişkin hesaplamanın m2 üzerinden yapıldığı, buna göre katı atık toplama bedelinin aylık olarak 62,00-TL olarak tespit edildiği belirtilerek davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 11. maddesinin 11. fıkrasında; Büyükşehir belediyeleri ve belediyelerin evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle yükümlü oldukları, bu hizmetten yararlanan ve/veya yararlanacakların, sorumlu yönetimlerin yapacağı yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah harcamalarına katılmakla yükümlü oldukları, bu hizmetten yararlananlardan, belediye meclisince belirlenecek tarifeye göre katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücreti alınacağı, ve bu fıkra uyarınca tahsil edilen ücretlerin katı atıkla ilgili hizmetler dışında kullanılamayacağı hükümlerine yer verilmiştir.

10/07/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun "Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde; büyükşehir katı atık yönetim plânını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek;

sanayi ve tıbbî atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak Büyükşehir Belediyesi'nin görevleri arasında sayılmış, aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde.

Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak, (b) bendinde. Büyükşehir katı atık yönetim plânına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak ilçe ve ilk kademe belediyelerinin görev ve yetkileri arasında olduğu hükmüne yer verilmiştir.

27/10/2010 tarihli, 27742 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (m) bendinde.

"Ücret: 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Mükerrer 44 üncü maddesi hükmü gereği çevre temizlik vergisi ile aynı Kanunun 87 nci maddesi uyarınca kanalizasyon harcamalarına katılma payı ve 2560 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca alınan kullanılmış suları uzaklaştırma bedelini de içerecek şekilde;

atıksu ve evsel katı atık ile ilgili verilen tüm hizmetler karşılığında tam maliyet esaslı tarifeye göre belirlenen toplam sistem maliyetini karşılamak üzere evsel katı atık ve atıksu hizmetlerinden yararlananlar tarafından ödenmesi gereken parasal değeri," ifade edeceği, Yönetmeliğin "Evsel Katı Atık İdarelerinin Görev ve Yetkileri" başlıklı 8. maddesinde.

Evsel Katı Atık İdareleri; a) Evsel katı atık hizmetini vermek veya verdirmekle, b) Evsel katı atık hizmetlerine ilişkin tarifeleri belirlemekle, c) Evsel katı atık ücretini toplamakla, yükümlü oldukları kurallarına yer verilmiş, son olarak Yönetmeliğin "Faturalandırma" başlıklı 22. maddesinde ise; atıksu ve evsel katı atık hizmetlerine ait ücretlendirme yapılan hizmetin karşılığı olarak müstakilen, düzenli aralıklarla su faturaları üzerinden faturalandırma yapılacağı kuralı getirilmiştir.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri ve konu ile ilgili özel düzenlemeler getiren Yönetmelik hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; katı atık bertaraf tesislerinin kurulması, işletilmesi ve buna bağlı olarak bu tesislere ilişkin tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi hususunda Büyükşehir Belediyelerinin yetkili ve görevli kabul edildiği, ilçe ve/veya ilk kademe belediyelerinin ise, bu süreçte sadece katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonlarına taşımak ile yükümlü kılındıkları, 2872 sayılı Kanun'un 11. maddesinde ise;

söz konusu bertaraf tesislerinin işletme, bakım ve onarım masraflarını karşılamak üzere, katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücretinin alınacağı ifade edilerek, katı atık bertaraf sürecinde oluşan maliyetlerin bir bütün olarak (toplama, taşıma ve bertaraf) değerlendirildiği ve bu süreçte oluşan giderlerin bu hizmetten yararlananlardan alınacak katılım ücreti ile karşılanacağının ifade edildiği, ilgili Yönetmelikte de aynı doğrultuda düzenlemeler yapıldığı,

görevli ve yetkili olan Belediye tarafından kurulacak olan katı atık bertaraf tesisleri için, bu tesisin işletme maliyetlerine katılım ve katı atıkların toplanma ve taşınma maliyetlerine ilişkin objektif maliyet hesaplama kuralları getirildiği ve buna göre belirlenen ücretin ise su faturaları ile katı atık üreticisi olan ilgililere faturalandırılacağının belirtildiği,

sonuç olarak anılan hizmetten yararlananlara yönelik olarak belirlenecek olan tarife uyarınca yapılacak olan ücretlendirme yetkisinin, bahsi geçen tesisleri kurma ve işletme sorumluluğu olan Belediyeye, diğer bir ifadeyle, Büyükşehir Belediyesi olan yerlerde anılan Büyükşehir Belediyesine ait olduğu görülmektedir.

Uyuşmazlıkta; her ne kadar, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla, Karabağlar Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı aynen kabul edilerek onaylansa da; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, katı atıkların toplanması ve taşınması aşamalarının da dahil olduğu katı atıkların bertaraf sürecine ilişkin giderlerin içinde yer aldığı toplam maliyet unsurlarına göre ücretin Büyükşehir Belediye Meclislerince belirlemesi gerektiğinden,

İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından Karabağlar Belediye Meclisine katı atık ücret tarifesinin belirlenmesi hususunda yapılmış bir yetki devrinin bulunmadığı da dikkate alındığında, Karabağlar Belediye Meclisi tarafından hazırlanan ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından onaylanan tarifede yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.