Danıştay 4. Daire E.2024/440 K.2024/7455

Dava konusu istem: İstanbul ili, Esenyurt ilçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, ... ada, ... parsel önüne isabet eden ve davalı belediyenin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmaza 1 adet ATM kabini koymak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 20/07/2016-29/04/2021 tarihleri arası dönem için 366.720,00 TL; 2 adet ATM kabini koymak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 24/01/2019-29/04/2021 tarihleri arası dönem için 347.733,33 TL olmak üzere toplam 714.453,33 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ihbarnameye yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; taşınmaz tespit raporunda, davacı tarafından 20/07/2016-29/04/2021 tarihleri arasında 1 adet ATM kabini, 24/01/2019-29/04/2021 tarihleri arasında 2 adet ATM kabini olmak üzere 3 adet ATM kabininin ana arterde konumlandırıldığının tespit edildiği ancak tespitin yapıldığı tarihe ve tespite konu taşınmazların hangi ölçüde işgale uğradığı hususuna yer verilmediği,

bu nedenle taşınmaz tespit tutanağında tespit tarihinin ve tespite konu yerin yüz ölçümünün belirtilmediği açık olduğundan, hukuken itibar edilmesi mümkün olmamasına rağmen bu tutanağın esas alınması suretiyle takdir edilen ecrimisil bedeline ilişkin tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, taşınmazın kadastral boşluk alanında ve kamu alanında kaldığı, UKOME kararıyla ana arter listesine alınan yerlerden olduğu, işlemin hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85/2. maddesinde; Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. " kuralına yer verilmiştir.

336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 5/3.maddesinde; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davalı idarenin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaza davacı tarafından farklı tarihlerde toplam üç adet ATM cihazı konulmak suretiyle işgali nedeniyle ecrimisil tahakkuk ettirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı idare tarafından düzenlenen tespit raporunda, davalı idarenin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmaz üzerine 20/07/2016-29/04/2021 tarihleri arasındaki dönemde 1 adet ATM kabini, 24/01/2019-29/04/2021 tarihleri arasında dönemde ise 2 adet ATM kabini olmak suretiyle toplam 3 adet ATM kabininin konumlandırıldığı, belirtilerek tespite ait harita ve fotoğraf örneklerinin tespit raporunun ekinde sunulduğunun görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, tespit raporunda her ne kadar tespitin yapıldığı tarihe ve tespite konu taşınmazların hangi ölçüde işgale uğradığı hususuna yer verilmemişse de; taşınmazın tutanakta belirtilen işgal tarihlerine göre tespitten geriye doğru beş yıl için ecrimisil istenildiği bu nedenle tutanağın 29/04/2021 tarihinde düzenlendiğinin anlaşıldığı, ayrıca işgal edilen alanın yüz ölçümüyle ilgili olarak ise, gerek tespit raporu ekinde yer alan harita ve fotoğraflardan gerekse ATM kabinlerinin ölçülerinin standart olduğu bir arada değerlendirildiğinde, işgal edilen alanın yüz ölçümünün belirtilmemiş olmasının tespit raporunu hukuka aykırı hale getirmeyeceği anlaşılmıştır.

Bu durumda İdare Mahkemesince işin esasına girilmek suretiyle ve davacının işgale ve bedele ilişkin itirazlarının açıklığı kavuşturulmasına yönelik gerekli görülürse keşif ve bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, temyiz konusu kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır.