Danıştay 4. Daire E.2024/606 K.2025/579

Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren iş yerinin işletmecisi ve ruhsat sahibi olan davacı tarafından, ... tarihli ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair ... tarihli ve... sayılı ... Belediye Başkanlığı işleminin; aykırılıkların giderilmesi için süre tanınmadığı, henüz üçüncü kez faaliyetten men cezası verilmeden işlem tesis edildiği, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ...

Sokak, No:... adresinde içkili lokanta olarak faaliyet gösteren iş yerinin işletmecisi ve ruhsat sahibi olduğu, sözü edilen iş yerinin usulüne uygun olarak tesis edilen encümen kararlarıyla bir yıl içerisinde iki defa kapatma cezası aldığından bahisle belediye emir ve yasakları yönetmeliğinin 10/3.maddesi gereği... tarihli ve ... sayılı ...

Belediye Başkanlığı işlemiyle iş yerine ait ... tarihli ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verildiği, uyuşmazlıkta davaya konu işleme dayanak teşkil eden kapatma kararları bakımından, ... tarihli ve ... sayılı encümen kararı ile davacının işletmecisi olduğu iş yerinin 7 gün süre ile kapatılmasına karar verildiği, yine ... tarihli ve ... sayılı encümen kararı ile davacının işletmecisi olduğu iş yerinin 3 gün süre ile kapatılmasına karar verildiği görüldüğü,

davacının 7 gün ve 3 gün kapatma yaptırımı uygulanmasına dair encümen kararlarının iptali istemiyle dava açmadığı da gözetildiğinde, bir yıl içerisinde iki defa kapatılan iş yerinin, Belediye Emir ve Yasakları Yönetmeliği'nin 10/3.maddesi uyarınca iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince;davacıya ait işyerinin pavyon ve gazino gibi işletildiğinin tespiti halinde, davacıya 1608 sayılı Yasanın 1.maddesi ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunun 6.maddesine göre para cezası ve yasaklanan faaliyetin (pavyon ve gazino faaliyetinin) menine karar verilebileceği, işyerinin 2559 sayılı Kanunun 8.maddesinde belirtilen hususlara aykırı olarak faaliyet gösterdiğinin tespiti halinde ise,

mahallin en büyük mülkî amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilebileceği ve bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının, mahallin en büyük mülkî amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından 5 iş günü içinde iptal edilebileceği anlaşıldığından bir yıl içerisinde encümen kararlarıyla iki defa (7 ve 3 gün) kapatma cezası verildiğinden bahisle, Kanun'da açıkça düzenlenmediği halde ...

Belediye Başkanlığı Emir ve Yasaklar Yönetmeliğinin 10/3.maddesinde yer alan "bir yıl içerisinde iki defa işyeri kapatma cezası alan işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının, ruhsatı veren yetkili idare tarafından iptal edileceği yönündeki" kurala dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idarenin Emir ve Yasaklar Yönetmeliği'ndeki düzenlemeye dayanılarak davacıya ait olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verildiği, davacı işletme hakkında bir yıl içerisinde iki defa kapatma cezası verilmiş olması nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanun'un Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1.maddesinde.

"Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.

Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır." hükmü yer almaktadır.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunun 6.maddesinde, "(1)Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden; a) Faaliyetten geçici olarak men edildiği halde süresinden önce açılan, b) Açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan, c) Bu Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen yasaklara uymadığı tespit edilen, d) Mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen, İş yerlerinin işletmecilerine beşyüzmilyon Türk Lirası ile birmilyar Türk Lirası arasında idarî para cezası verilir...

(3) Bu maddede belirtilen aynı fiillerin bir yıl içinde tekrarı halinde, en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır." hükmüne, aynı Kanunun 8.maddesinde; " (1) Polisçe kat’i delil elde edilmesi halinde.

A) Kumar oynanan umumî ve umuma açık yerler ile her çeşit özel ve resmi kurum ve kuruluşlara ait lokaller, B) Mevzuata aykırı bir şekilde uyuşturucu madde imal edilen, satılan, kullanılan, bulundurulan yerler, C) Mevzuata aykırı faaliyet gösteren genelevler, birleşme yerleri ve fuhuş yapılan evler ve yerler, D) Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasal düzenine, genel güvenliğe ve genel ahlâka zararı dokunacak oyun oynatılan, temsil verilen, film veya video bant gösterilen yerler ile internet üzerinden yapılan yayınlara izin verilen yerler, E) Derneklere, sendikalara, loca ve kulüplere,

kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile benzeri kurum ve kuruluşlara ait ve yalnız üyelerinin yararlanması için açılan lokallerden, birden fazla denetim sonunda ve yazılı ihtara rağmen, iç yönetmeliğine aykırı faaliyet göstererek umuma açık yer durumuna geldiği tespit edilenler, F) (Ek: 28/12/2006-5571/1 md.) Her türlü denize elverişli araçlarla günübirlik tur düzenleyen veya her türlü mal ve hizmet satanlardan, müşteriye faaliyetlerini duyururken veya müşteri kabul ederken çevreyi veya müşteriyi rahatsız edecek yöntemler kullananlar,

Mahallin en büyük mülkî amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilir. (2) Bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatları, mahallin en büyük mülkî amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edilir." hükmü yer verilmiştir.

Dosyasının incelenmesinden; söz konusu iş yerinin içkili lokanta ruhsatı bulunmasına rağmen, ruhsatsız olarak pavyon ve gazino gibi işletildiğinden bahisle encümen kararlarıyla bir yıl içerisinde iki defa kapatma cezası aldığından bahisle ... Belediyesi Emir ve Yasakları Yönetmeliğinin 10/3.maddesi gereği dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuatın değerlendirilmesinden.

2559 sayılı Kanunun 8. maddesinde belirtilen hususlara aykırı olarak faaliyet gösterildiğinin tespiti halinde, bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının mahallin en büyük mülkî amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edileceğinin öngörüldüğü fakat davacıya ait işyerinde yapılan tespitlerde ve dava konusu işlemin tesisine yol açan geçici süreli kapatma kararlarında belirtilen eylemlerin bu maddede bahsedilen eylemlerden olmadığı,

ancak, söz konusu eylemlerin 2559 sayılı Kanunun 6. maddesinde yer alan işyerinin mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletildiğine ilişkin düzenleme kapsamında bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacıya ait işyeri hakkında 2559 sayılı Kanunun 6.maddesi uyarınca para cezası verilebilecekken, ... Belediye Başkanlığı Emir ve Yasaklar Yönetmeliğinin 10/3.maddesi uyarınca tesis edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARŞI OY(X)

Davacının temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanması gerektiği düşüncesiyle Dairemizin gerekçe değiştirerek onanması yönündeki kararına katılmıyorum.