Danıştay 4. Daire E.2024/7 K.2024/3091

Dava konusu istem: Davacı tarafından, çiftçi kayıt sistemine kayıtlı olarak, pamuk tohumluğu üretimi yapmak üzere 11/02/2019 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan bir yıllık ihaleyi kazanarak Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) Ceylanpınar Tarım İşletme Müdürlüğünden kiralanan sulu tarım arazileri için 30/05/2018 tarih ve 2018/11844 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 17/10/2018 tarih ve 2018/45 sayılı Tebliğ hükümlerine istinaden elektrik desteği teşvikinden yararlanabilmek için gerekli görülen "bireysel tarımsal sulama aboneliğinin" yapılabilmesi amacıyla "kurumun hatlarını ve trafolarını kullanım izni" verilmesi istemiyle yapılan

08/05/2019 tarihli başvurusunun, 4 ay sürüncemede bırakılıp, sulama sezonu bittikten sonra kabul edilmesi nedeniyle elektrik desteği teşvikinden yararlanabilseydi 4.185.000,00-TL elektrik bedeli ödemesi yapacak iken, 9.269.706,00-TL elektrik bedeli ödemesi yaptığından dolayı fazladan 5.115.000,00-TL ödemek zorunda kaldığı zararının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının kiralamış olduğu arazilerde kullanmış olduğu elektrik tüketim bedellerine ilişkin davalı idarece dosyaya sunulan ve davacı tarafından da kabul edilen bilgi ve belgeler birlikte incelendiğinde; davacı tarafından tahakkuk eden elektrik faturalarına ilişkin ödemelerin süresi içinde aylık olarak yapılmadığı, aradan uzun bir süre geçtikten sonra muhtelif tarihlerde yapılan ödemelerin ise birikmiş elektrik borçlarına mahsup edildiği,

davalı idarenin, mülkiyetinde bulunan tarım arazilerinde, elektrik desteği teşviki ile ilgili olarak "bireysel tarımsal sulama aboneliği" için "kurumun elektrik hatlarını ve trafolarını kullanım izni" verilmesine ilişkin Kanundan, Kuruluş Ana statüsünden, yapılan kiralama ihalesinin idari ve teknik şartnamelerinden ve ihale sonucunda yapılan kiralama sözleşmesinden kaynaklanan bir zorunluluğu ve yükümlülüğünün bulunmadığı,

idarenin "kurumun elektrik hatlarını ve trafolarını kullanım izni" talebinin kabul edilmemesi ve/veya geç kabul edilmesi şeklindeki iş ve işleminin ise, özel mülkiyetinde bulunan taşınmaz ve bu taşınmazın mütemmim cüzü ve eklentileriyle ilgili sahip olduğu tasarruf hakkına dayalı olarak tesis edildiği, ayrıca davalı idarenin bu tasarrufunun yürütmekle yükümlü olduğu görevi ve faaliyetleri arasında olmadığı gibi, kamu hizmetinin yürütülmesinden de kaynaklanmadığı, bu haliyle davalı idarenin olayda kamu hizmetinin yürütülmesinden doğan bir hizmet kusurunun bulunmadığı;

diğer taraftan davacının davalı idareden kiralamış olduğu tarım arazilerinde kullanmış olduğu elektrik tüketimlerine ait tahakkuk eden elektrik faturalarını süresinde ödemediği ve yine idare ile yapmış olduğu kira sözleşmesi gereğince idareye teslim etmek zorunda olduğu elektrik bedelleri karşılığı teminatı ve/veya teminat mektubunu süresi içerisinde davalı idareye vermediği, bu bağlamda Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı davacıya hitaben düzenlenen yazısı ile özetle "kiralanan arazilerde kullanılacak elektrik bedeline ait 2.730.960,00-TL teminatın işletmeye teslim edilmediğinin tespit edildiği,

sözleşme gereği teminatın gönderilmemesi halinde kullanılan elektrik enerjisinin kesileceği, sulama yapılmasına izin verilmeyeceği ve 08/05/2019 tarihli başvuruda talep edilen bireysel elektrik abonelik işlemlerine işletme tarafından müsaade edilmeyeceğinin davacıya bildirildiği, ayrıca Ceylanpınar Noterliği'nin 15/08/2019 tarihli ihtarnamesiyle söz konusu teminatın yatırılması gerektiğinin davacıya tekrar bildirildiği,

daha sonra davacı tarafından 26/08/2019 tarihinde teminat mektubunun verilmesi üzerine 21/09/2019 tarihinde davacı ile işletme müdürlüğü arasında ek protokol imzalandıktan sonra Ceylanpınar Tarım İşletmesince 23/09/2019 tarihli DEDAŞ'a hitaben düzenlenen yazısı ile davacı tarafından söz konusu trafolar için kullanım ve abonelik işlemlerinin yapılmasının uygun görüldüğüne dair olumlu görüş bildirildiği, bu haliyle davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesini müteakiben, talebi doğrultusunda idarece gerekli işlemin yapıldığı,

dolayısıyla ileri sürülen gecikmenin davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemesinden ve kullanımdan doğan elektrik faturalarına ilişkin ödemeleri yapmakta gecikmesinden kaynaklandığı, bu hususta davalı idareye atfedilebilecek herhangi bir hizmet kusurunun bulunmadığı;

öte yandan davacının "kurumun hatlarını ve trafolarını kullanım izni" verilmesi istemiyle 08/05/2019 tarihinde davalı idareye yapmış olduğu başvurunun ise, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Bitki Üretim Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısına istinaden, Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı davacıya hitaben düzenlenen yazısı ile özetle "Kiralama teknik şartnamesinin 20. maddesinde bireysel abonelikle ilgili herhangi bir husus bulunmadığı için talebiniz uygun bulunmamıştır" şeklinde cevap verilmek suretiyle reddine karar verildiği,

bu işlemin iptali istemiyle de herhangi bir davanın açılmadığı anlaşıldığından, davacının maddi tazminat isteminin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 30/05/2018 tarih ve 2018/11844 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 17/10/2018 tarih ve 2018/45 sayılı Tebliğ hükümlerine istinaden elektrik desteği teşvikinden yararlanabilmek için "bireysel tarımsal sulama aboneliğinin" yapılabilmesi amacıyla "kurumun hatlarını ve trafolarını kullanım izni" verilmesi istemiyle yapılan 08/05/2019 tarihli başvurusunun, İdarenin keyfi tutumu ve hizmet kusuru nedeniyle 4 ay sürüncemede bırakılıp, sulama sezonu bittikten sonra kabul edilmesi nedeniyle elektrik desteği teşvikinden yararlandırılmadığı,

trafolara OSOS cihazı takılmasına engel olunup abone yapılmadıkları, kendilerinin 3.000.000 TL değerinde banka teminat mektubu yatırarak olması muhtemel zararların karşılanmasını garanti ettikleri, uğranılan zarar nedeniyle ticari hayatının kesintiye uğradığı, anılan teşvikten yararlandırılmamasına ilişkin herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, İdarece davacının yararlanması gereken teşvikin süresinden sonra onaylandığı, İdarenin kusurunu mazur gören temyiz konusu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı İdarece, davacının kullandığı trafolar nedeniyle abonelik talebinin yerine getirilmesi zorunluluğu bulunmamakla birlikte söz konusu aboneliğin yapılabilmesi için öncelikle kiralama sözleşmesi üzerine yüklendiği edimlerini zamanında ve eksiksiz yerine getirmesi gerektiği, İdarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu, mahkemenin gerekçeli kararıyla konunun ayrıntılı ve hukuki çerçevede değerlendirildiği, kararın hukuka uygun olduğu dolayısıyla temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve duruşma istemi yerinde görülmeyerek dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.